ترکیه و علوی ها / فریبا ناوا
سرویس ترکیه- علویت شاخه منحصر به فردی از اسلام است که در ترکیه بنا نهاده شد. حدود یک پنجم از جمعیت 80 میلیونی ترکیه، از جمله کردها و ترک ها، علوی هستند.

ابوبکر البغدادی، خلیفه خود خوانده دولت اسلامی (داعش)، در یک فایل صوتی تأیید نشده که در ماه نوامبر منتشر شد از پیروانش خواست تا علیه ترکیه بجنگند. بغدادی به طرفداران خود گفت: «امروز ترکیه در چارچوب فعالیت شما و هدف جهادی شما قرار گرفته است،» و به آنها دستور داد تا «به (ترکیه) حمله کرده و امنیت آن را به ترس تبدیل کنند.» این بیانیه پس از آن منتشر شد که آنکارا اواخر ماه آگوست تصمیم گرفت برای مبارزه با داعش در عراق و سوریه نیرو بفرستد.

سپس، در شب سال نو، یک فرد مسلح، که گفته می شود وابسته به داعش بوده است، با تیراندازی در یک کلوپ شبانه گرانقیمت در استانبول 39 نفر را کشته و ده ها تن دیگر را زخمی کرد. مهاجم فرار کرد؛ مقامات ترکیه ادعا می کنند که وی را شناسایی کرده اند و در تعقیب وی هستند اما نام وی را منتشر نکرده اند، و این کشور اکنون در یک وضعیت اضطراری قرار دارد. این حمله اختلافات میان سکولارها و اسلام گرایان را عمیق تر کرد. برخی از اسلام گرایان نگاه مثبتی به مرگ عیاشانی دارند که جشنی "غیر اسلامی" مانند سال نو، که در ترکیه با مسیحیت مرتبط است، را جشن می گیرند.

این تیراندازی آخرین نمونه از استراتژی داعش در دامن زدن به اختلافات موجود در جامعه ترکیه است. در طول دو سال گذشته، بمب گذاری های این گروه صدها نفر از قومیت ها و مذاهب مختلف را در ترکیه قربانی کرده است. اما داعش نیز به دنبال شعله ور کردن آتش فرقه گرایی است، و کارشناسان از این نگران اند که ممکن است علوی ها، بزرگترین اقلیت مذهبی این کشور، هدف بعدی داعش باشد.

هنگامی که علویت می شکند

علویت شاخه منحصر به فردی از اسلام است که در ترکیه بنا نهاده شد. حدود یک پنجم از جمعیت 80 میلیونی ترکیه، از جمله کردها و ترک ها، علوی هستند. همانند شیعیان، علوی ها علی، پسر عمو و داماد پیامبر، را گرامی می دارند، و همانند صوفیان بر معنویت تمرکز می کنند. با این حال، تفاوت های آنها، از نظر آیین و سنت، با دیگر جریان های اصلی اسلام  زیاد است. علوی ها نسبتا لیبرال و چپ گرا هستند. آنها در مساجد دعا نمی کنند، در ماه رمضان روزه نمی گیرند، و زنان علوی به ندرت موهای خود را می پوشانند؛ مگر اینکه در محل انجام مناسک مذهبی باشند. به گفته جمیل بویراز، کارشناس مسائل علوی ها و ساکن استانبول، "علوی ها برای این زمین زندگی می کنند، نه برای بهشت ​​و جهنم" و "آنها دارای ارزش های انسانی هستند؛ از جمله تنوع، مساوات طلبی جنسیتی، و الهیات سکولار."

چنین آداب و رسوم سکولاری علویان را به هدف طبیعی اسلام سنی تندرو داعش تبدیل کرده است. پلیس تاکنون در غازی عنتاپ- در جنوب شرق ترکیه و در مرز سوریه- دو توطئه علیه علوی ها را خنثی کرده است. روز 17 سپتامبر، پلیس یک فرد مظنون به عضویت در داعش را به خاطر طرح ریزی برای بمب گذاری در یک مرکز مذهبی و فرهنگی علوی ها، دستگیر کرد. سپس، در 16 اکتبر، زمانی که دو بمب گذار انتحاری در زمان حمله به سلولشان خود را منفجر کردند، کشته شدند. به ادعای مقامات ترکیه این دو عضو  داعش در حال برنامه ریزی برای حمله به علویان و کردها بودند.

اعضای جامعه علوی می گویند با آزار و اذیت غریبه نیستند. بسیاری از آنها مدعی اند داعش مرده آنها را می خواهد چرا که سنی نیستند، و برخی از تندروها اشتباها آنها را وابسته به علوی های سوریه، مذهب بشار اسد رئیس جمهور سوریه و رژیم وی، می دانند. اما همان گونه که ودات کارا، یک فعال علوی، به من گفت، "این فقط یک درگیری فرقه ای نیست. داعش از ما فقط به عنوان یکی از اهدافش استفاده می کند."

در واقع، این حملات نمونه هایی از میل داعش برای تحریک فرقه گرایی منطقه ای و نیاز آن گروه برای حمله به ترکیه، به دلیل دخالت این کشور در عراق و سوریه، است. احتمالا هدف داعش از این اقدام ایجاد فاصله میان دولت ترکیه و اقلیتهای قومی و مذهبی این کشور است. چنگیز تومار، استاد مطالعات خاورمیانه در دانشگاه مرمره، به من گفت که داعش با انجام این حملات "به دنبال ایجاد شکاف در ترکیه است."

خون حلال

در حال حاضر چنین شکافی وجود دارد. علوی ها بر این باورند که در طول تاریخ خود، از جمله توسط دولت مدرن ترکیه، به طور مداوم مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند. آنها خود را وابسته به سکولاریسم کمالیست می دانند، و روابط آنها با حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP)، که از ایدئولوژی اسلامی سنی پیروی می کند، پر تنش بوده است. به عنوان مثال، ترکیه نتوانسته است علویان را به عنوان یک اقلیت مذهبی به رسمیت بشناسد و یا تحت معاهداتی که ترکیه آنها را امضا کرده است حقوقشان را رعایت کند؛ واقعیتی که باعث شد دادگاه حقوق بشر اروپا در سال 2014 دولت ترکیه را به خاطر آن مورد انتقاد قرار دهد.

این عدم به رسمیت شناختن، از نظر مالی، علوی ها را در حفظ نهادهای مذهبی خود محروم ساخته و وضعیتشان برای حفظ هویت خود را سخت تر کرده است. حزب عدالت و توسعه از نظر مالی مساجد و موسسات سنی ها را مورد حمایت قرار می دهد، اما علویان باید به کمک های مالی خصوصی تکیه کنند. اکثر علوی های ترکیه جزء بخش های کم درآمد کشور هستند و بسیاری از محله های آنها از فقر و سوء مصرف مواد مخدر رنج می برند.

ترکیه تبعیض علیه علویان را انکار می کند و تلاش هایی را برای کاهش این تنش صورت داده است. دو سال پیش، دولت یک پایگاه نظامی در شهر تونجلی- شهری که 13000 علوی در قتل عام درسیم در بین سال های 1937 تا 1938 کشته شدند- را به موزه یادبود قربانیان تبدیل کرد. حتی در سال 2009، حزب عدالت و توسعه کارگاه هایی را برای گوش دادن به نارضایتی های این جامعه تشکیل داد. با این حال، به گفته بویراز، که در این کارگاه ها شرکت کرد، نمایندگان دولت، به جای گوش دادن به علوی ها، بارها و بارها سعی کردند تا علویان را متقاعد سازند تا از هویت خود دست کشیده و جریان اصلی اسلام را بپذیرند. دولت از این نگران است که اذعان به خواسته های علوی ها باعث تضعیف وحدت ملی شده و راه را برای تقاضاهای دیگر اقلیت ها خواهد گشود.

تنش ها، به ویژه پس از کودتای نافرجام 15 جولای، بسیار زیاد بوده است. اگرچه علویان از دستگیری های گسترده در امان مانده بوده اند، با این حال حالت فوق العاده سراسری جوامع اقلیت ترکیه را در وضعیت آماده باش قرار داده است. سنان یشیلیورت  21 ساله گفت در شب کودتا در محله قاضی استانبول میان طرفداران دو آتشه حزب عدالت و توسعه و علوی ها، که تصمیم گرفتند در راستای حمایت از دولت هیچ اقدامی نکنند، درگیری هایی صورت گرفت. چند مایل دورتر در محله کوچوک آرموتلو، طرفداران دولت از طریق بلندگو از علویان خواستند تا در حمایت از دولت به خیابان بیایند. وقتی که علوی ها این درخواست را رد کردند، معترضان آنها را به خائن بودن متهم کردند، اما بدون درگیری آنجا را ترک کردند.

علویان می گویند از این وحشت دارند که رئیس جمهور رجب طیب اردوغان در حال تبدیل کردن دوباره ترکیه به کشوری است که فضای اندکی برای مخالفت و یا حتی سبک زندگی متفاوت در آن وجود دارد. علوی ها مدعی اند که دولت با جایگزین کردن آنها با پناهجویان سوری می خواهد آنها را از پایگاه تاریخی خود دور کند. در منطقه آناتولی ترکیه هزاران نفر از مردم سوریه، که توسط اهدا کنندگان بین المللی تامین مالی می شوند، حزب عدالت و توسعه، و خود آنها، به محله های علوی نشین منتقل شده اند چرا که اجاره در آن محلات ارزان تر است. در ماه مارس سال 2016، برای نمونه، دولت خانه هایی را در محله کوچوک آرموتلو تخریب کرد تا راه برای توسعه مکان های جدید فراهم کند؛ اقدامی که باعث بیرون کردن تعداد زیادی از ساکنین این محلات شد.

نورای گدیک، 42 ساله، یک زن علوی است که پسرش، حسن، به خاطر اعتراض علنی علیه قاچاقچیان مواد مخدر در محله خودشان کشته شد. نورای در مورد مسیر سیاست کشور ابراز نگرانی کرد. او به من گفت: "وضعیت برای علوی ها بدتر خواهد شد چرا که مردم تقسیم شده و گروه های مختلفی ایجاد خواهند کرد. طیب [اردوغان] گفته است علوی ها مسلمان نیستند چرا که آنها نماز نمی خوانند و روزه نمی گیرند. به همین دلیل، او ما را دوست ندارد."

امیدی تازه؟

با این حال، حتی با وجود بی اعتمادی میان علوی ها و دولت، تلاش داعش برای تفرقه افکندن میان آنها، از قضا، احتمالا آنها را به سوی همدیگر خواهد کشاند. همانگونه که توضیح دادم، نقش پلیس ترکیه در جلوگیری از حمله به علوی ها در غازی عنتاب ممکن است، با تبدیل کردن داعش به دشمنی که علوی ها و اکثریت سنی علیه آن همکاری خواهند کرد، به طور ناخواسته وحدت بیشتری ایجاد کند.

دلیل این مسئله این است که تلاش داعش برای افزایش ترس و تفرقه در زمانی رخ می دهد که دولت ترکیه دیگر نمی تواند دشمنان بیشتری را در خانه برای خود ایجاد کند. از زمان کودتای نافرجام تاکنون، دولت نهادهای کردی و گولنی ها را به اتهام تروریستی بودن پاکسازی کرده است. بیش از 125000 نفر از کار اخراج شده یا به حالت تعلیق در آمده اند و حداقل 40000 نفر بازداشت شده اند.

یکی از مقامات قوه مجریه ترکیه که نخواست نامش فاش شود گفت."دولت در مورد علوی ها، به ویژه کردهای علوی، دیوانه نیست بلکه می خواهد جبهه متحدی تشکیل داده و  در برابر داعش   از آنها محافظت کند. در حال حاضر آنها به علوی ها به عنوان متحد نیاز دارند."

بویراز گفت تهدیدات داعش علیه علویان چیز جدیدی نیست، اما دولت در هفت ماه گذشته توجه بیشتری به آنها نشان داده است. وی گفت: "اطلاعات مربوط به حملات علیه علویان در پنج سال گذشته نادیده گرفته شده است. در حال حاضر این مسئله برای دولت مهم تر است چرا که این مسئله مستقیما با مبارزه علیه داعش  [گره خورده است]."

علویان می گویند، درست مانند دیگر شهروندان ترکیه، از حملات مداوم داعش هراس دارند، هر چند که آنها به دولت برای حفاظت از آنها اعتماد ندارند. اما فعالان می گویند که اگر حزب عدالت و توسعه واقعا می خواهد با علوی ها همبستگی نشان دهد، آنها از این اقدام حمایت می کنند. داعش دشمنی مشترک است که آنها باید با هم و به عنوان یک ملت با آن مقابله کنند. همانگونه که علی یلدریم، یک دانشجوی علوی، به من گفت: " داعش مردم بی گناه را هدف قرار می دهد مهم نیست که آنها به اسلام سنی باور دارند و یا علویت." با این حال اگر قرار است کمکی صورت بگیرد بهتر است این کمک هر چه زودتر انجام شود. ییلدریم ادامه داد تهدید داعش من را نگران و غمگین می کند. گاهی اوقات امیدم به آینده ای بهتر را از دست می دهم.

منبع: فارن افرز

ترجمه: سرویس ترکیه خبرگزاری کردپرس

کد مطلب: 121670  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۱۰/۲۱  |  ساعت: ۲۰ : ۵۱

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
نظر:
نظرات ارسال شده
هيوا : موافق [۱]  -  مخالف [۱]
داعش و دولت ترکيه دو روي يک سکه اند اردوغان با يک دستش يعني داعش علويان را قتل عام ميکند و دست ديگرش را جلو ميبرد تا با علويان دست بدهد اردوغان ميخواهد کاري بکند که علويان به او پناه بياورند و آنگاه بر انان تسلط پيدا کرده و در راستاي منافع خود به کارشان بگيرد اين سياست با کمي تفاوت شايد در همه کشورهايي که داراي ايدئولوژي رسمي متعصب هستند پيروي ميشود و کاري مي کنند تا علويان ترکيه يا موارد مشابه در جاهاي ديگر از طريق محروميتهاي مختلف سياسي فرهنگي اجتماعي و اقتصادي به زانو درآيند و به ايدئولوژي رسمي بپيوندند محروميتهاي بالا باعث فقر اقتصادي و فرهنگي ميشود و بزهکاري در بين چنين جوامعي افزايش پيدا مي کنند و جوانان بيکار انان به مواد مخدر پناه ميبرند حالا چه از نوع توزيع و فروش يا مصرف البته در داخل خود اين جوامع .
آخرین اخبار
نیروی پیشمرگ مناطق کُردی اطراف موصل را ترک نمی‌کند / پ.ک.ک به دنبال جنگ‌افروزی است
تمامی احزاب کردستانی با استقلال موافق‌اند
سوغاتی ماندگار از جنس مروارید/ یادگارهای سنگی از قروه ببرید
ته کلام اقای زنگنه،واگذاری پالایشگاه کرمانشاه است/زنگنه عزمی برای ایجاد پالایشگاه آناهیتا ندارد
اقلیم کردستان در سال 2020 به‌ استقلال دست می‌یابد
ابلاغ دستورالعمل استفاده از زبان کُردی در مکاتبات رسمی و برافراشتن پرچم اقلیم کردستان در کرکوک
آمریکا سلاح سنگین در اختیار نیروهای کُرد-عرب قرار داده است
ماجرای حضور جوانان آمریکایی در صفوف ی.پ.گ در سوریه فیلم می شود
اکثر احزاب کردستانی تلاش برای اعلام استقلال در شرایط کنونی را تکذیب کرده‌اند
محصولات باغی کردستان به یک برند در کشور تبدیل شده اند
آمریکا اگر در عملیات رقه پ.ی.د را ترجیح دهد زیان خواهد کرد
راه اندازی 14 واحد صنعتی بزرگ در آذربایجان غربی
سرویس کرمانشاه- طاق بستان میزبان میهمانان نوروزی
مقامات آمریکایی احترام ویژه ای برای کردها قائل هستند/ از اهداف اروپایی ترکیه حمایت می کنیم
پ.ک.ک در پی تجزیه اقلیم کردستان عراق است/ خلع سلاح پ.ک.ک شرط آغاز مجدد مذاکرات صلح است
امکانات