آیا نظام سیاسی ترکیه هنوز هم دموکراتیک است؟ / دیوید کنر
سرویس جهان- همه پرسی پیش رو و جنگ لفظی خطرناک با اروپا می تواند اردوغان را قدرتمندتر و در عین حال منزوی تر از همیشه کند.

در معبدی نیمه ویران که مشرف به پایتخت ترکیه است، سنگ نبشته ای هست که متن آن به "کارهای خداوندگار آگوستوس " معروف است. این سنگ نبشته کامل ترین نسخه ی به جا مانده از سنگ نبشته ی مربوط به مراسم خاک سپاری آگوستوس نخستین امپراتور روم است. این متن زندگی نامه ای پس از گزارش فتوحات جنگی، دستور برگزاری نمایش های گلادیاتوری و بذل و بخشش بی دریغ به مردم با سطری تمام می شود که بعداً مصطفی کمال آتاترک بنیان گذار جمهوری ترکیه آن را تکرار کرد. در این سطر آمده است که مردم روم، آگوستوس را "پدر کشور" می دانستند.

دو هزاره پس از دوران آگوستوس، توطئه ها و دسیسه چینی های سیاسی روم باستان جایی در ترکیه ی امروز ندارد. امروز بحث بر سر این است که آیا رجب طیب اردوغان حاکم کنونی ترکیه یک بار دیگر آگوستوس را تکرار می کند یا خیر: این بار با نابود کردن نهادهای دموکراتیک کشور و متمرکز کردن قدرت در دستان او. ترک ها روز 16 آوریل در همه پرسی بسته ی اصلاحات قانون اساسی شرکت می کنند که هدف از آن متمرکز کردن بیشتر قدرت در دفتر ریاست جمهوری است؛ مقامی که در حال حاضر در اختیار اردوغان است.

این رأی گیری همچنین نشان خواهد داد که مردم ترکیه درباره ی چهارده سال حکومت اردوغان چگونه فکر می کنند. بقیه ی دنیا هم در همین حال در حال برگزاری همه پرسی غیررسمی در مورد اردوغان است.

مقامات حکومتی هفته ی گذشته طی جلسات سه روزه در آنکارا اصلاحات را اقدامات بخردانه ای برای تضمین ثبات اجرایی و اصلاح یک قانون اساسی غیردموکراتیک که دیکتاتورهای نظامی پیشین ابداع کرده بودند، دانسته و از آن دفاع کردند. در همین حال رهبران جناح های مخالف که در رأس جبهه ی "نه" قرار دارند، هشدار دادند که کشور آرام آرام به سوی استبدادگرایی می رود و در برخی موارد اسلوب حکومتی اردوغان را با دیکتاتورهایی مانند صدام حسین مقایسه کردند.

برای پیش بینی اینکه اردوغان در همه پرسی پیش رو پیروز می شود یا خیر، زود است اما دولت او از همین حالا ناتوانی خود در مجاب کردن غرب در این مورد را نشان داده است. همه پرسی از همین حالا بین ترکیه و چندین کشور اروپایی شکاف ایجاد کرده است. هر دو کشور آلمان و هلند که خود در میانه ی افزایش احساسات ضد مهاجرتی به انتخابات نزدیک می شوند، به تازگی برگزاری کمپین توسط مقامات ترکیه برای به دست آوردن رأی "آری" ترک های مهاجر را ممنوع کردند. اردوغان در پاسخ هر دو کشور را به نازیسم متهم کرد و هشدار داد که هلند "هزینه [ی این تصمیم] را پرداخت خواهد کرد."

دعوا با آلمان و هلند تنها یک مورد از شکاف های ایجاد شده بین ترکیه و غرب است. کشورهای غربی در مورد مسائل زیادی از وضعیت دموکراسی ترکیه گرفته تا نقش ترکیه در سوریه تا درخواست ترکیه برای استرداد فتح الله گولن روحانی ساکن آمریکا که ترکیه به طراحی کودتای نافرجام تابستان گذشته متهم می کند، از پذیرش دیدگاه های ترکیه سر باز زده اند.

آنکارا تا حدودی در مورد انزوای خود مقصر است. به عنوان مثال سفر هفته ی گذشته ی بیش از ده خبرنگار آمریکایی از شبکه های رسانه ای مانند نیو یورک تایمز، واشنگتن پست و وال استریت جورنال را در نظر بگیرید که ملیح گوکجک شهردار آنکارا ترتیب داده بود. در آگهی این سفر از آن به عنوان فرصتی برای دیدار با مقامات بالای کشور از جمله اردوغان و شنیدن روایت آنها از کودتای نافرجام و اینکه آمریکا چرا باید گولن را استرداد کند، یاد شده بود.

با این حال این دیدارها صورت عینی به خود نگرفت و تنها دیداری چهارساعته با خود گوکجک نصیب خبرنگارها شد. بیشتر گزارش گرها به نشانه ی اعتراض جلسه را ترک کردند. گوکجک در گفت وگو با خبرنگاران نتوانست حتی یک مدرک دال بر دست داشتن گولن در کودتا ارائه کند و به جای آن دیدگاه های توطئه محور خود را عنوان کرد.

او گفت:"زمین لرزه ی اخیر خلیج [در نزدیکی ساحل غربی ترکیه] را آمریکا و اسرائیل با یک کشتی به راه انداختند .... آنها تلاش کردند که با کمی انرژی زمین لرزه ایجاد کنند."

شهردار ترکیه که عضو حزب حاکم عدالت و توسعه (آ ک پ) است، قبلاً هم خبر داده بود که دشمنان خارجی و داخلی در ترکیه زمین لرزه به راه می اندازند. او همچنین باور داشت داعش ساخته ی دست باراک اوباما و هیلاری کلینتون است و برای اثبات این مدعا از سخنان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مثال می آورد.

هنگامی که از او خواسته شد شواهد و مدارک بیشتری ارائه کند، گفت:"من بسیار تحقیق می کنم. من بزرگ ترین سرویس اطلاعاتی دنیا را در اختیار دارم. می دانید اسمش چیست؟ گوگل."

مقامات دیگر از دولت بهتر دفاع کردند. چندین تن از این مقامات از بی ثباتی ناشی از دولت های ائتلافی – جمهوری ترکیه طی 94 سالی که از عمر آن می گذرد، 65 دولت به خود دیده است – به عنوان یکی از عوامل جلوگیری از اصلاحات ضروری و جوازی برای انتصاب مقامات اداری و نظامی غیرمنتخب یاد و با این استدلال از رأی "آری" دفاع کردند.

محمد شیمشک معاون نخست وزیر گفت:"من صادقانه بر این باورم که نظام کنونی پایدار نیست .... [این نظام] در معرض بحران و درگیری قرار دارد. من کاملاً توصیه می کنم که به جای تمرکز بر نگرانی ها و نظریات راجع به رئیس جمهور اردوغان فقط نگاهی به متن بیاندازید."

اصلاحات قانون اساسی قدرت اجرایی را به رئیس جمهور واگذار می کند. مقام ریاست جمهوری تا کنون عمدتاً مقامی تشریفاتی بوده است. اصلاحات به رئیس جمهور قدرت انتصاب و اخراج وزیران و همچنین برنامه ریزی بودجه ی کشور را می دهد. رئیس جمهور می تواند دو دوره ی پنج ساله در این مقام بماند و بر خلاف حال حاضر می تواند همچنان در مقام رئیس یک حزب سیاسی باقی بماند. قرار است که این تغییرات از سال 2019 عملی شود و به این ترتیب اردوغان به طور بالقوه می تواند تا سال 2029 در قدرت بماند.

با این حال مقامات دولتی ادعا می کنند که این بسته از طریق تقسیم قدرت های کنونی پارلمان با دفتر ریاست جمهوری در واقع باعث تقویت جدایی قدرت ها در ترکیه می شود. پارلمان همچنان قدرت تصویب بودجه ی رئیس جمهور، پیمان های بین المللی و اعلام جنگ و باطل کردن دستورات رئیس جهمور از طریق قانون گذاری را در اختیار خواهد داشت.

مقامات دولتی جدا از مزایای قانونی تغییرات قانون اساسی، "آری" گفتن به همه پرسی را به مثابه پیرزوی بر دشمنان داخلی خود ترسیم می کنند که در رأس آنها هواداران گولن و حزب کارگران کردستان (پ ک ک) قرار دارند که دهه هاست علیه حکومت ترکیه دست به شورش زده است.

شیمشک گفت:"من باور دارم که 16 آوریل می تواند حکم پایانی [بر این دشمنان داخلی] را داشته باشد زیرا ترکیه اقداماتش علیه این فرقه ی مذهبی [گولنی ها] را عمدتاً به انجام رسانده است. پرونده ها در دادگاه هستند؛ دادگاه ها هستند که باید تصمیم بگیرند. پ ک ک هم استراتژی شان پس از اینکه دستاوردها در سوریه مشوق شان شد، نتیجه ی عکس داد زیرا ترکیه یک کشور معمولی نیست."

اما "پایان" دقیقاً همان چیزی است که گروه های مخالف دولت ترکیه از آن می ترسند. به نظر آنها این به معنای آن است که آنها هر قدرت سیاسی را که از کودتای نافرجام تابستان گذشته به این سو به آن چنگ زده اند، از دست می دهند. آنها همچنین با تثبیت جایگاه اردوغان به عنوان چهره ی سیاسی غالب کشور از برخورد قهرآمیز متعاقب او در داخل می ترسند.

کمال قلیچدار اوغلو رهبر بزرگ ترین حزب مخالف دولت از دفترش در پارلمان به فارن پالسی گفت:"ما حکومت یک نفره را که نظامی استبدادی است، نمی خواهیم. این پیش نویس تغییر، قدرت وضع قوانین را به یک نفر واگذار می کند و ما آن را بسیار خطرناک می دانیم."

قلیچدار اوغلو رئیس حزب جمهوری خلق (ج ه پ) رهبری جبهه ی "نه" گفتن به همه پرسی را به عهده دارد اما استدلال می کند که او در حالی این کار را انجام می دهد که شرایط بازی منصفانه نبوده و علیه اوست.

او گفت که وضعیت اضطراری حاکم بر ترکیه از زمان کودتای نافرجام تابستان گذشته به این سو تأثیر وحشتناکی بر اظهار نظر مردم گذاشته و موجب شده است که جامعه ی مدنی و انجمن های صنفی به خاطر ترس از دولت نتوانند نظر خود در مورد همه پرسی را ابراز کنند. او همچنین ادعا کرد که به دنبال سخت گیری نسبت به رسانه ها طی یک سال گذشته بخش عمده ی رسانه های ترکیه از اردوغان طرف داری می کنند. سازمان عفو بین الملل به تازگی در گزارشی اعلام کرد که از زمان کودتای نافرجام به این سو بیش از 160 شبکه ی رسانه ای تعطیل شده و بیش از 120 روزنامه نگار در حال حاضر در زندان به سر می برند که این ترکیه را به "بزرگ ترین زندان روزنامه نگاران در جهان" تبدیل می کند.

قلیچداراوغلو صراحتاً اظهار داشت:" در ترکیه آزادی مطبوعات وجود ندارد." او گفت که اردوغان کشور را به "لبه ی پرتگاه" کشانده است.

حزب دموکراتیک خلقها (ه د پ) که دومین حزب مخالف ترکیه است، حق دارد که بیشترین ترس را از برخورد قهرآمیز دولت پس از همه پرسی داشته باشد. سیزده تن از نمایندگان این حزب وابسته به کردها در حال حاضر در زندان هستند و به ارتباط با پ ک ک متهم شده اند. صلاح الدین دمیرتاش و فیگن یوکسکداغ رؤسای مشترک حزب هر دو زندانی شده اند و کرسی یوکسکداغ در پارلمان پس از محکومیتش به اتهامات تروریستی از او گرفته شد.

یکی از بازداشت شدگان آیهان بلیگن سخن گوی حزب است. عثمان بایدمیر شهردار پیشین شهر عمدتاً کردنشین دیاربکر ناگزیر این مقام را در ستاد ه د پ در آنکارا به عهده گرفته است.

بایدمیر گفت:"مطمئن نیستم اگر یک ماه دیگر به اینجا بیایید با چه کسی در مقام سخن گوی حزب دیدار خواهید کرد. امیدوارم آیهان بیلگن از زندان آزاد شود ... اما متأسفانه به نظر می رسد که من هم به زندان خواهم رفت. اتاقی که ما اکنون استفاده می کنیم، در اصل اتاق فیگن یوکسکداغ بود. من کاملاً مطمئنم که درست در همین لحظه، درست در همین زمان [سرویس های امنیتی ترکیه] در حال گوش کردن به گفت وگوهای انجام شده در این اتاق هستند."

نتیجه ی همه پرسی هرچه باشد، ظاهراً جنگ بین اردوغان و دشمنان داخلی و خارجی او مستعد تشدید است. در همان حال که رئیس جمهور ترکیه مخالفان خود در اروپا را متهم به نازیسم می کند، دشمنان سیاسی او در داخل با رضایت خاطر همین اتهامات پرطمطراق را به او وارد می کنند.

بایدمیر گفت:"اسلوب سیاسی اردوغان مشابه اسلوب صدام حسین یا بشار اسد است. آنها خواهان ایجاد کشوری تک حزبی هستند - شبیه کره ی شمالی."

منبع: فارن پالسی

ترجمه: خبرگزاری کردپرس- سرویس جهان

 

کد خبرنگار: 40101

کد مطلب: 126039  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۱۲/۲۹  |  ساعت: ۱۱ : ۳۸

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
نظر:
نظرات ارسال شده
آخرین اخبار
استفاده از آرم ی.پ.گ توسط ژنرال های روس قابل قبول نیست/ آلمان به تروریست ها سلاح می دهد
بعد از آزادسازی رقه از آنجا عقب نشینی خواهیم کرد/ بخاطر منافعمان با آمریکا و روسیه همکاری می کنیم
رئیس پارلمان کردستان اطلاعات مربوط به احتمال وقوع جنگ داخلی را از کجا آورده است؟
توزیع روزنامه دولتی دیلی صباح ترکیه در پارلمان اروپا ممنوع شد
آمریکا در موصل به دنبال فتنه است/ داعش حاصل مثلث عبری، عربی و غربی است
بحران جدید در روابط مسکو – آنکارا: انتشار تصاویر نظامیان روسیه با اعضای ی.پ.گ
اتفاقات 1938 در درسیم وحشی گری بود/ حزب قلیچدار اوغلو این فجایع را صورت داد
آغاز به کار مذاکرات ژنو 5 / دی مستورا امروز از آنکارا به ژنو می رود
1452 داوطلب کردستانی شرکت در انتخابات شوراها در روز چهارم ثبت نام کردند
جزئیات سفر رئیس جمهور به کردستان
استقلال خواهی کُردها و مناقشه بر سر مناطق نفت خیز
جاذبه های تفریحی و گردشگری شهرستان دره شهر برای مسافران نوروزی به روایت تصویر
اجرای «جشن نوروزگاه» در کردستان
نوروز در میان عرب ها
«باباگُرگُر»؛ روستایی حیرت انگیز/ تجربه گردشگری سلامت در قروه
امکانات