جایگاه شوراهای اسلامی شهر و روستا در قانون اساسی ایران
سرویس انتحابات- نظام سیاسی در ایران، جمهوری اسلامی‌است. خصیصه جمهوریت، دلالت بر مردم سالاری و مشارکت پذیری دارد و لازمه آن حضور مردم در عرصه های سیاسی و اجتماعی است. شوراها یکی از جلوه های اهتمام به آراء و نظرات مردم و اتکاء امور کشور به اراده آحاد ملت محسوب می‌شود.

به گزارش کردپرس؛  با آغاز ثبت نام کاندیداهای انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و داغ شدن رقابت های انتخاباتی ، آنچه که مهم جلوه می کند آشنایی بیشتر با چرایی تشکیل شوراهای اسلامی با تکیه بر نگاه قانون اساسی ایران بر این نهاد می باشد. تشکیل نهاد شوراها از موضوعاتی بوده که تدوین کندگان قانون اساسی به صورت ویژه به آن توجه داشته اند لذا در این مطلب اصول مرتبط با شوراها در قانون اساسی مورد بازخوانی قرار می گیرد.

همچنین در ادامه مطلب به قوانین مرتبط با این نهاد مردمی هم اشاراتی خواهد شد.

در اصل هفتم قانون اساسی آمده است: طبق دستور قرآن کریم «و امرهم شوری بینهم»، «و شاورهم فی الامر»، مجلس شورای اسلامی، شورای استان، شهرستان، شهر، محل، بخش، روستا و نظایر این‌ها از ارکان تصمیم گیری و اداره امور کشورند. طرز تشکیل و حدود اختیارات وظایف شوراها را این قانون معین می‌کند.

براساس اصل یکصدم برای پیشبرد سریع برنامه های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی، و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان، یا استان با نظارت شورایی به نام شورای ده، بخش، شهر، یا استان صورت می‌گیرد، که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب می کنند. شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان و حدود وظایف و اختیارات و نحوه انتخاب و نظارت شوراهای مذکور و سلسله مراتب آن ها را که باید با رعایت اصول وحدت ملی و تمامیت ارضی نظام جمهوری اسلامی و تابعیت حکومت مرکزی باشد، قانون معین می کند.

اصل یکصد و یکم: به منظور جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در برنامه های عمرانی و رفاهی استان ها و نظارت بر اجرای هماهنگ آن شورای عالی استان ها مرکب از نمایندگان شوراهای استان ها تشکیل می شود. نحوه تشکیل و وظایف این شورا را قانون معین می‌کند.

اصل یکصد و دوم: شورای عالی استان ها حق دارد در حدود وظایف خود طرح هایی تهیه و مستقیماً یا از طریق دولت به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کند. این طرح ها باید در مجلس مورد بررسی قرار گیرد.

اصل یکصد و سوم: استانداران، فرمانداران، و سایر مقامات کشوری که از طرف دولت تعیین می شوند، در حدود اختیارات شوراها ملزم به رعایت تصمیمات آن ها هستند. ( تصمیمات شوراها نباید مخالف موازین اسلامی و قوانین کشور باشد.)

اصل یکصد و ششم: انحلال شوراها جز در صورت انحراف از وظایف قانونی ممکن نیست و مرجع تشخیص انحراف و ترتیب انحلال شوراها و طرز تشکیل مجدد آن ها را قانون معین می‌کند. شورا در صورت اعتراض به انحلال حق دارد به دادگاه صالح شکایت کند و دادگاه موظف است خارج از نوبت به آن رسیدگی کند.

اصل هفتم قانون اساسی صراحت دارد که شوراهای اسلامی کشور یکی از ارگان‌های تصمیم گیری و اداره امور کشورند. و اگرچه به لحاظ تصمیمات سازمانی و اداری کشور دارای وظایف خاص خود هستند، ولی از نظر قانون اساسی و حق حاکمیت در طراز سایر ارکان حکومتی قرار می گیرند. و حتی دامنه حکومت آن ها به اندازه ای است که مسوولین دولتی موظف به رعایت تصمیمات آن ها در حدود اختیاراتشان هستند.

همچنین  با ملاحظه اصل یکصدم قانون اساسی به نظر می رسد که غرض قانون گذار از وضع اصل یکصدم توزیع قدرت در نظام های اجتماعی، امور اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، و فرهنگی و ... اگرچه مستقیماً سیاسی نیستند و اصولاً جدای از امور سیاسی محسوب می‌شوند، اما دارای کارکردهای سیاسی نیز می تواند باشد. به ویژه از آن جهت که این بخش ها به وجود آورنده طیف خاصی هستند که در فرآیند اقتدار سیاسی، به عنوان منابع قدرت شناخته می شوند. قانون اساسی با واگذاری این دسته از امور و فعالیت های اجتماعی به شوراها سعی کرده است تمرکز منابع قدرت در دست عده خاص نباشد.

قوانین عادی مجلس و قوانین عادی مصوب قوه مقننه

1- قانون انجمن های ایالتی و ولایتی طبع و نشر 1286/03/01

2- قانون بلدیه بند 9 تا 91،مصوب 1286/03/12

3- قانون تشکیلات ایلات و ولایات و دستورالعمل حکام، مصوب 1286/07/15

4- قانون تشکیل تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران، مصوب 1316/03/20

5- ماده واحده قانون تشکیل شهرداری ها و انجمن شهرها و قصبات، مصوب 1328/05/04

6- لایحه قانونی شهرداری مواد 1 تا 41، 47، 49 الی 54، 60، 69، 73 الی 78 و 81 الی 88، مصوب 1381/08/11

7- قانون اصلاح پاره ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداری (مصوب 1334) بندهای 1 الی 20، تبصره 2 قسمت الف بند 21، تبصره قسمت ج بند 21، بند 44 تا 27 و بندهای 29 و 30 و 32 از قسمت دوم مواد 98 و 111، مصوب 1345/01/23

8- قانون تشکیل انجمن های شهرستان و استان، مصوب 1349/03/20

9- اصلاح بعضی از مواد قانون تشکیل انجمن های شهرستان و استان و الحاق پاره ای از مواد قانون شهرداری و الحاق شش ماده به آن ، مصوب 1355/03/26

10- قانون تشکیل انجمن ده و دهبانی، مصوب 1355/03/19

11- اصلاح قانون تشکیل انجمن ده و دهبانی، مصوب 1355/03/19

12- قانون اصلاح تشکیل انجمن های شهرستان و استان و الحاق پاره ای از مواد قانون شهرداری و الحاق شش ماده به آن، مصوب 1355/03/26

13- لایحه قانونی واگذاری وظایف و اختیارات انجمن های شهرستان و استان به کمیته برنامه ریزی استان، مصوب 1358/02/24، به لحاظ آن که این مصوبه عطف به تعیین تکلیف در مورد تشکیلات گذشته می شود در این قسمت آورده شده است.

قوانین عادی و مقررات اجرایی

1- قانون شوراهای محلی مصوب 1358/04/14 شورای انقلاب

2- لایحه قانونی انتخابات شورای شهر و طریقه اداره آن ، مصوب 1358/07/21

3- قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشور، مصوب 1361/09/01

4- قانون الحاق یک تبصره به ماده 53 قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری، مصوب 1364/07/28

5- قانون تعیین تکلیف کارکنان انجمن های منحله شهرستان و استان، مصوب 1361/09/01‌

6- قانون اصلاح تشکیلات شوراهای اسلامی، مصوب 1365/04/29

7- آیین نامه اجرایی قانون انتخابات شوراهای اسلامی کشور، مصوب 1368/04/28

8- اصلاحیه آیین نامه اجرایی قانون انتخابات شوراهای اسلامی کشور، مصوب 1368/08/23

9- قانون اصلاح پاره ای از مواد قانون 1361/09/01 و قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شوراهای مزبور مصوب
1365/04/29 ، مصوب 1369/09/05

10- قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/03/23 که در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ
ششم مهر ماه 1382 مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1382/7/16 به تایید شورای نگهبان رسیده است.

11- قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/03/23

12- آیین نامه اجرایی شرایط احراز تصدی سمت شهردار، مصوب 1377/06/18

13- تصویب نامه راجع به تشکیل کمیسیونی به منظور فراهم ساختن امکانات لازم برای برگزاری انتخابات شوراها، مصوب 1377/09/08

14- آیین نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهر و شهرک، مصوب 1377/10/02

15- آیین نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی روستا، و بخش، مصوب 1377/10/02

16- آیین نامه اجرایی تشکیلات، انتخابات و امور مالی شوراهای اسلامی شهر، شهرک، بخش، روستا، و نحوه انتخاب دهیار، مصوب 1378/01/11 هیئت وزیران

17- نظام نامه راجع به تشکیل شورای بخش، مصوب 1316/10/18

18- آیین نامه حق الجلسه اعضای انجمن شهر، مصوب 1346/02/09

19- آیین نامه وظایف انجمن های ده در امور اجرایی و نوسازی روستاها، مصوب 1347/04/09

20- آیین نامه درجه بندی انجمن های شهرستان و مصوب 1350/10/04

21- آیین نامه اجرایی مواد1 ,65 قانون تشکیل انجمن های شهرستان و استان، مصوب 1350/10/04

22- آیین نامه درجه بندی انجمن های شهرستان و استان و تعیین میزان حق حضور و هزینه ایاب و ذهاب و کمک خرج اعضای انجمن شهر، مصوب 1352/02/26 و اصلاحی 1352/08/26

23- آیین نامه اجرایی انتخاب دهیار موضوع تبصره ماده 6 قانون تشکیل انجمن ده و دهبانی، مصوب

کد مطلب: 126212  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۱۲/۳۰  |  ساعت: ۸ : ۱۲

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
نظر:
نظرات ارسال شده
اخبار مرتبط
آخرین اخبار
مسعود بارزانی بر اساس دستورات ترکیه بە دنبال اخراج پ.ک.ک از شنگال است
استفاده از آرم ی.پ.گ توسط ژنرال های روس قابل قبول نیست/ آلمان به تروریست ها سلاح می دهد
بعد از آزادسازی رقه از آنجا عقب نشینی خواهیم کرد/ بخاطر منافعمان با آمریکا و روسیه همکاری می کنیم
رئیس پارلمان کردستان اطلاعات مربوط به احتمال وقوع جنگ داخلی را از کجا آورده است؟
توزیع روزنامه دولتی دیلی صباح ترکیه در پارلمان اروپا ممنوع شد
آمریکا در موصل به دنبال فتنه است/ داعش حاصل مثلث عبری، عربی و غربی است
بحران جدید در روابط مسکو – آنکارا: انتشار تصاویر نظامیان روسیه با اعضای ی.پ.گ
اتفاقات 1938 در درسیم وحشی گری بود/ حزب قلیچدار اوغلو این فجایع را صورت داد
آغاز به کار مذاکرات ژنو 5 / دی مستورا امروز از آنکارا به ژنو می رود
1452 داوطلب کردستانی شرکت در انتخابات شوراها در روز چهارم ثبت نام کردند
جزئیات سفر رئیس جمهور به کردستان
استقلال خواهی کُردها و مناقشه بر سر مناطق نفت خیز
جاذبه های تفریحی و گردشگری شهرستان دره شهر برای مسافران نوروزی به روایت تصویر
اجرای «جشن نوروزگاه» در کردستان
نوروز در میان عرب ها
امکانات