موانع پیش روی اقلیم کردستان برای حفظ کیفیت نفت خام / تسمین کارلایزل
سرویس جهان- حکومت منطقه ای نیمه مستقل کردستان عراق توافقی با روسنفت روسیه امضا کرده که هدف از آن ایجاد بازارهای جدید برای نفت خام کردهاست و نقطه عطفی در این روند به حساب می آید اما در همین حال به نظر می رسد که کردستان برای حفظ کیفیت صادرات نفت خود با مشکل روبه رو باشد.

* پیامدهای افت تولید میدان نفتی تق تق

* دعوا با تهیه کننده ی میعان

* وقفه های اخیر و احتمالی در تولید نفت کرکوک

مشکل ماه گذشته خود را نشان داد. در این زمان شرکت نفت و گاز گولف کیستون (Gulf Keystone Petroleum) که از شیخان میدان عظیم نفتی کردستان نفت سنگین استخراج می کند، دادخواستی قانونی را ارائه کرد که پرده از تصمیم حکومت اقلیم کردستان برای توقف ادغام نفت خام شیخان با صادرات خط لوله ی نفت خام کردستان به منظور انتقال به پایانه ی نفتی جیهان در قسمت ترکیه ای مدیترانه برمی داشت.

این شرکت می گفت که حکومت اقلیم کردستان در برابر موافقت کرده است که هزینه ی انتقال نفت خام شیخان با کامیون در صادرات پیش رو به عنوان محصولی مستقل را تقبل کند و همچنان بابت صادرات کنونی و سابق به طور ثابت ماهانه پانزده میلیون دلار در ماه به گولف کیستون بپردازد.

مقامات کرد گفتند که این اقدام به منظور حفظ کیفیت نفت خام صادر شده از طریق خط لوله انجام گرفته است.

با این حال مشکل اصلی حکومت اقیلم کردستان به احتمال زیاد تنها چگالی پایین و میزان نسبتاً بالای سولفور نفت خام کردستان نیست که تاکنون در میزان محدود استخراج شده است (اخیراً طبق گزارش گولف کیستون به میزان حدود 37000 بشکه در روز).

تصمیم غیرمنتظره ی حکومت اقلیم کردستان برای کنار گذاشتن نفت خام کردستان از خط لوله ی صادرات به احتمال زیاد نشان دهنده ی مشکلات بسیار بزرگ تر حکومت اقلیم در زمینه ی برنیامدن از پس افت شدید تولید در یکی از میدان های تولیدی عمده ی کردستان است که در این میان تأخیر در رساندن میدان های جدید به استخراج هم مزید بر علت شده است.

میدان نفتی تق تق که گنل انرجی (Genel Energy) و سینوپک (Sinopec) به طور مشترک مدیریت آن را به عهده دارند، یکی از دو میدان عمده ای است که طی چند سال اخیر تولید نفت خام سبک کردستان را تغذیه کرده اند. میدان دیگر تاوکه است که مدیریت آن را دی ان او (DNO) به عهده دارد.
تا سال قبل برای این دو میدان آینده ی مشابهی تصور و ذخایر هر یک از آنها بیش از نیم میلیارد بشکه برآورد می شد. همچنین انتظارمی رفت که تولید نفت خام آنها به 200000 بشکه در روز برسد. 

اما در اواخر فوریه ی 2016 آنها سرنوشت بسیار متفاوتی پیدا کردند. در این زمان گنل که قبلاً ذخایر ثابت شده و احتمالی اولیه ی تق تق را 683 میلیون بشکه برآورد کرده بود، این برآورد را به 356 میلیون بشکه یعنی حدود نصف برآورد قبلی کاهش داد و سرمایه گذاران را شگفت زده کرد. به این ترتیب مجموع ذخایر باقی مانده در دسامبر 2015 تنها 172 میلیون بشکه بود.

این شرکت همچنین به طور خلاصه بیان کرد که استخراج نفت از این میدان از متوسط 80000 بشکه در روز برای سال 2016 می توانست در سال 2018 به 50000 بشکه در روز کاهش یابد.

سال قبل میدان تاوکه با استخراج متوسط 107000 بشکه در روز تق تق را با استخراج متوسط واقعی فقط 60000 بشکه در روز پشت سر گذاشت. در 31 دسامبر 2016 تاوکه هنوز 504 میلیون بشکه ذخایر ثابت شده و احتمالی داشت.

استخراج نفت تاوکه همچنان رو به افزایش است اما این افزایش چشمگیر نبوده و بی گمان برای جبران افت شدید استخراج از تق تق کافی نیست. طبق گزارش دی ان او، میزان استخراج از نفت تاوکه در دسامبر 2016 به طور متوسط به 110000 بشکه در روز رسید.

منبع اصلی دیگری که به جریان صادرات خط لوله ی نفت حکومت اقلیم کردستان کمک می کند، میدان نفتی عمده ی کرکوک در شمال عراق است که جزء مناطق مورد مناقشه ی اربیل و بغداد است.

اداره ی این سه میدان عظیم نفتی در عمل از دیرباز بین حکومت اقلیم کردستان و دولت فدرال بغداد تقسیم شده است اما حکومت اقلیم کردستان در میانه ی سال 2014 و پس از حمله بزرگ گروه داعش با فرصت طلبی موقعیت خود را تحکیم و تقویت کرد.

اما میدان کرکوک منبع نفت خام نیمه سنگین است.

نفت خام کرکوک از زمان صدام حسین دیکتاتور پیشین عراق به خاطر تزریق مقدار معتنابهی نفت سوختی سنگین مازاد (محصول درجه دوم نامطلوبی از پالایش گاه های فرسوده ی عراق) سنگین تر هم شده است.

مشکلات بسیار

تمام اینها را باید به هزاران مشکل حکومت اقلیم کردستان افزود که به دنبال قطع ارسال بودجه ی فدرال توسط بغداد به اقلیم در اوایل سال 2014 و سقوط بهای نفت و حمله بزرگ گروه داعش در اواخر همان سال، برای پرداخت دستمزد پیمان کاران نفتی و کارکنان خود با مشکل روبه رو بوده است.

حال پرسش اصلی این است که آیا منابع جدید نفت خام کردستان می تواند به موقع برای جبران افت ذخایر تق تق توسعه یابد و این امکان را برای حکومت اقلیم کردستان فراهم آورد که اعتبار خود به عنوان صادرکننده ی قابل اتکای ترکیب نفت خام و نفت کرکوک را حفظ کند؟

تنها این اتفاق در کنار روابط بهتر با بغداد می تواند به حکومت اقلیم کردستان کمک کند که از تخفیف بسیار زیادی بکاهد که با آن نفت خود را به خریداران بین المللی می فروشد.

بی گمان میدان های نفتی دیگری در کردستان هستند که مستعد نفت خام سبک باشند. یکی از این میدان ها که مدیریت آن را "شرکت ملی انرژی ابوظبی" (Abu Dhabi National Energy Co) به عهده دارد، اتروش یا تقه است. میدان دیگر سرقلاست که مدیریت آن را گازپروم ( Gazprom به عهده دارد. میدان سوم کورده میر است که در قطعه زمینی قرار دارد که مدیریت آن به عهده ی رسپول است.

استخراج آغازین از همین حالا در اتروش و سرقلا آغاز شده است در حالی که برنامه ی شرکاء در کورده میر این است که برنامه ی اصلاح شده ی توسعه را تا آخر امسال ثبت کنند.

استخراج از این سه میدان به واسطه ی اینکه تحت نظارت دولت است یا توسط شرکت های بین المللی بزرگ انجام شود می تواند به لحاظ نظری به سرعت افزایش یابد.

اما حتی شرکت های استخراجی بزرگ و شرکت های تحت حمایت دولت مانند تقه و گازپروم در حال حاضر در مورد توانایی حکومت اقلیم کردستان برای پرداخت دستمزد صادرات نفت خام آتی بسیار تردید دارند و از سرمایه گذاری زیاد در حفاری پرهیز می کنند.

حتی دی ان او که از مدت ها پیش در مقام استخراج کننده ی نفت در کردستان تثبیت شده و در حال حاضر بزرگ ترین استخراج کننده ی نفت خام این منطقه است، اعلام کرده که سرمایه گذاری اش در زمینه ی حفاری بیشتر به منظور رساندن ظرفیت تولید تاوکه به 135000 بشکه در روز "بسته به پرداخت های صادراتی منظم و قابل پیش بینی" حکومت اقلیم کردستان است.

حکومت اقلیم کردستان اوایل سال قبل قول داد در برابر میزان نفت تحویل داده شده برای صادرات پرداخت های ماهانه به پیمان کاران را منظم کند و افزایش دهد اما هنوز در پرداخت دستمزدهای پیمان کاران عقب می افتد.

دی ان او و گنل هفته ی قبل اعلام کردند که از حکومت اقلیم کردستان 36.73 میلیون دلار برای مجموع صادرات دسامبر 2016 از تاوکه و 17.46 میلیون دلار برای مجموع صادرات از تق تق در همان ماه دریافت کرده اند. آنها همچنین در مجموع ده میلیون دلار برای دریافت مبالغی که به خاطر صادرات پیشتر طلب کار هستند، دریافت کردند.

تنها خبر خوبی که اخیراً در وضعیت حکومت اقلیم کردستان پدیدار شده است، این است که حکومت اقلیم دست به توبیخ گولف کیستون نزده است.

این شرکت هفته ی قبل اعلام کرد که دستمزد معمول پانزده میلیون دلاری خود برای صادرات دسامبر را دریافت کرده و این نشان گر آن است که حکومت اقلیم کردستان امید خود به اینکه ذخیره ی عظیم نفت سنگین شیخان در آینده تبدیل به یک منبع درآمد شود را از دست نداده است.

اما برای آنکه این اتفاق پیش از آنکه دیر شود رخ دهد، حکومت اقلیم کردستان احتمالاً باید خط لوله ی جدیدی بسازد که وقف صادرات نفت خام سنگین شود.

وقفه های پیشین در کار گولف کیستون به خاطر هزینه ی بالای انتقال نفت خام شیخان با کامیون به دورتیول بندر مدیترانه ای ترکیه – آن طور که تا ماه مه 2016 اتفاق  می افتاد – به معنای این است که سود صادرات نفت خام سنگین کردستان از طریق کامیون به ساحل ترکیه در کوتاه مدت به احتمال زیاد ناچیز است.

با این حال حکومت اقلیم کردستان با بالغ شدن وضعیت نقدینگی گولف کیستون به تنها 121.6 میلیون دلار تا هفته ی قبل همچنان به برخورد با این پیمان کار فقیر نفت به عنوان موردی خاص ادامه می دهد تا از سر پا ماندن آن اطمینان حاصل کند.

منابع نفت و گاز معروف کردستان همچنین شامل میزان قابل توجهی از میعانات در میدان های خورمور و چمچمال است که ائتلاف پرل پترولیوم (Pearl Petroleum) به رهبری شرکت های کرسنت پترولیوم (Crescent Petroleum) و دانا گاز (Dana Gas) وابسته به امارات متحده ی عربی قراردادهای توسعه ی آن را در اختیار دارند.

همان طور که از دادخواست های قانونی شرکت دانا مربوط به یک حکمیت بین المللی علیه حکومت اقلیم کردستان برمی آید، مذاکرات با حکومت اقلیم برای آغاز توسعه ی چمچمال که از منابع میعان عمده ای برخوردار است، هنوز ثمر نداده و این تا حد زیادی موجب ناامیدی سرمایه گذاران شده است.

شرکت پرل در حال حاضر در کنار گاز آبوار و میعان از خورمور گاز استخراج می کند که به عنوان ماده ی خام برای دو نیروگاه برق کردستان استفاده می شود اما این فعالیت ها نیز جزء پرونده ی حکمیت هستند که در آن او ام وی (OMV) و ام او ال (MOL) شرکاء پرل همین حالا هم برای توافقی ناقص حدود دو میلیارد دلار به دست آورده اند.

اضافه شدن معیان به ترکیب

با این وجود مقامات شرکت نفت شمال تحت کنترل دولت فدرال عراق، هفته ی گذشته به اس اند پی گلوبال پلاتس (S&P Global Platts) گفتند که میعانات گازی به ترکیب صادراتی کرکوک اضافه شده است. یکی از مقامات گفت که میعان اضافه شده از خورمور بود.

یک مقام دیگر که در مورد منبع میعان اظهار نظر نکرد، گفت که روزانه 10000 بشکه میعان به ایستگاه های گردآوری اضافه می شد و تولید 168 بشکه در روز نفت خام فرستاده شده از میدان های نفتی شمال عراق تحت نظارت شرکت نفت شمال به 178000 بشکه در روز افزایش می یافت.

سه سال پیش حملات مکرر گروه داعش به خط لوله صادرات نفت عراق این خط را برای همیشه از کار انداخت. از آن زمان شرکت نفت شمال میزان محدودی از نفت خام کرکوک و میدان های کوچک تر شمال عراق را به موجب توافق های دائماً در حال تغییر بین بغداد و اربیل از طریق خط لوله ی نفت حکومت اقلیم کردستان صادر کرده است.

استفاده از میعان خورمور برای رقیق کردن نفت خام کرکوک و حتی شیخان ممکن است راه آشکاری برای کنترل کیفیت نفت خامی به نظر برسد که حکومت اقلیم کردستان از طریق خط لوله ی صادراتش انتقال می دهد اما در همین حال حکومت اقلیم پیشتر این کار را به خاطر دعوا با شرکت پرل بر سر پرداخت دستمزد میعان به حالت تعلیق درآورد.

با توجه به تداوم دشمنی حکومت اقلیم کردستان و شرکت پرل بر سر پرونده ی حکمیت متعاقب آن، بازگرداندن میعان خورمور به جریان صادرات نشان گر نومیدی فزاینده ی حکومت اقلیم کردستان است.

افزایش فعالیت ضد حکومتی طرف داران حزب مخالف اتحادیه ی میهنی کردستان هم به مشکلات حکومت اقلیم کردستان افزوده است. در اوایل ماه جاری یک نیروی امنیتی وابسته به اتحادیه ی میهنی کردستان یک ایستگاه استخراج در میدان های نفتی شرکت نفت شمال را تصرف و فعالیت های آن را متوقف کرد. به دنبال آن حزب اتحادیه ی میهنی کردستان استخراج نفت در این میدان ها را برای مدت کوتاهی متوقف ساخت.

اعتراض اصلی فعالان این بود که نفت خام کرکوک به اندازه ی کافی به پالایش گاهی در نزدیکی استان سلیمانیه ی کردستان نمی رسد. اکثریت رأی دهندگان استان سلیمانیه طرف دار اتحادیه ی میهنی کردستان هستند.

اما مشکل بالقوه ی دیگر امضای یک قرارداد همکاری انرژی بین دولت فدرال عراق و ایران در روزهای اخیر است که شامل طرحی برای ساخت یک خط لوله ی نفت خام 150 کیلومتری از کرکوک به خانقین در مرز ایران برای تغذیه ی پالایش گاه های شمال غرب ایران است.

این خط لوله اگر ساخته شود، سیستم صادرات حکومت اقلیم کردستان را دور می زند و صادرات نفت به جیهان توسط "سازمان دولتی بازاریابی نفت" عراق را کاهش می دهد و بنابراین از قدرت سیاسی حکومت اقلیم کردستان در مذاکرات با بغداد می کاهد.

حکومت اقلیم کردستان ممکن است ناگهان به تسریع توسعه ی شیخان برای اجتناب از انحراف بیشتر از مسیر ترکیب کرکوک نیاز پیدا کند مگر اینکه بتواند با تولید بیشتر در میدان های تحت کنترل خود در کرکوک دست به جبران بزند.

اینکه تمام اینها چگونه با موفقیت توأم خواهد شد اصلاً مشخص نیست. شاید بزرگ ترین امید حکومت اقلیم کردستان در آینده ی نزدیک اتروش باشد که می تواند با کمک منابع دولتی ابوظبی به سرعت توسعه یابد.

هفته ی گذشته شرکت شاماران از شرکاء اصلی اتروش در بیانیه ای اعلام کرد که ساخت تجهیزات استخراج 30000 بشکه در روز فاز اول اتروش کامل شده و مأموریت نهایی نیز در حال پیشرفت است.

این شرکت در ادامه آورده است که ساخت چهار چاه استخراج نفت تکمیل و به تجهیزات استخراج وصل شده و آماده ی آغاز به کار است و کار بر روی خطوط لوله برای اتصال این میدان به خط لوله ی نفت صادرات حکومت اقلیم کردستان نیز در جریان است. انتظار می رود که ساخت این خطوط در سه ماهه ی دوم امسال به پایان برسد.

منبع: گلوبال پلاتس

ترجمه: خبرگزاری کردپرس-سرویس جهان

 

کد خبرنگار: 40101

 

کد مطلب: 126225  |  تاريخ: ۱۳۹۵/۱۲/۳۰  |  ساعت: ۱۳ : ۱۹

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیک:
نظر:
نظرات ارسال شده
آخرین اخبار
سازمان های مردم نهاد بازوان توانمند بخش دولتی هستند
هماهنگی دستگاه های خدمات رسان استان برای پذیرایی از زائرین اربعین حسینی
محلۀ الثکنا در شهر رقه به کنترل نیروهای ارتش دموکراتیک سوریه در آمد
سفر مسعود بارزانی به‌ کرکوک
کره‌ جنوبی پرسنل دولت اقلیم کردستان را آموزش خواهد داد
تکذیب اعزام نیروی پیشمرگ به‌ مناطق هم مرز با حشدالشعبی
استقلال تنها گزینه‌ پیش روی اقلیم کردستان است
مجمع نمایندگان آذربایجان غربی در بحث انتخاب استاندار ضعیف ظاهر شده است/ بیانیه شورای اصلاح طلبان آذربایجان غربی، کاملا غیراصلاح طلبانه است
مخالفت مجلس عراق با برگزاری همه پرسی اقلیم کردستان
انتقاد از برگزاری همه پرسی اقلیم کردستان در مناطق عرب نشین نینوا
احتمال اعتراض طرف های شیعی مجلس عراق به اختصاص سهم بودجه به اقلیم کردستان در صورت برگزاری همه پرسی
مسعود بارزانی برای تضمین حقوق اقلیم کردستان به گفتگو و تفاهم روی آورد
ارتش دموکراتیک سوریه متعهد شد در عملیات دیرالزور از درگیری با نیروهای ارتش سوریه پرهیز کند
حضور نیروهای ترکیه در بعشیقه دیدار نخست وزیر عراق از آنکارا را به تاخیر خواهد انداخت
سفر جلال طالبانی به‌ آلمان
امکانات