ڕکابەریی گوتارەکان له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کانی کوردستان/ محه‌مه‌د هادیفه‌ر
کوردپرێس- ئه‌گەر بیسه‌لمێنین که‌ دیارده‌ی گوتار وێڕای به‌شه‌ بیردۆزییه‌کان، له‌سه‌ر به‌شه‌کانی دیکه‌ی ئاکاریی و کرده‌وه‌یی سیسته‌می گوتاری کاریگه‌ره‌، به‌ دڵنیاییه‌وه‌ به‌شێکی زۆر له‌ ئاکاری‌ گشتیی ئه‌کته‌رانی سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تی له‌و سیسته‌مه‌ ئاکارییه‌دا ده‌توانێت پێناسه‌ بکرێته‌وه‌.
وشه‌گەلی گوتاری بناژۆخوازی و ڕیفۆرمخوازی که‌ له‌ نیوه‌ی یه‌که‌می ده‌یه‌ی دووهه‌می شۆڕشی ئێران، هاتووه‌ته‌ نێو وێژه‌ی ڕامیاریی وڵات، بەرهەمی ڕەوتە چەپ و ڕاستەکانی گوتاری شۆڕشی ئیسلامین‌. به‌ڵام ئه‌م گوتارانه‌ له‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ندێک ناوچه‌ ئیتنیکی و ئایینیی وڵات و نه‌بوونی به‌رنامه‌یه‌کی ڕێکوپێک و تێگه‌یشتنی دروست له‌م بابه‌تانه‌ به‌ تێپه‌ڕبوونی کات تووشی داڕزان و هه‌ندێک جاریش ئاڵوگۆڕی سیاسی بوون و ئاکامه‌کانی "وردە گوتاری"، " گوتاره بێ‌سەربەرەکان"، "گوتارە په‌یڕه‌وه‌کان" و " پاشهاتە گوتارییه‌کان" و هتد ده‌سته‌به‌ر کراون که‌ هه‌ر کامیان خۆیان به‌ میرات‌پارێز و نوێنه‌ری گوتاره‌سه‌ره‌کییه‌کان دزانن. ناوچه‌ی ئیتنیکی و ئایینی کوردستان، ئه‌زموونێکی پراکتیکی له‌م ڕوانگه‌یه‌ که‌ له‌ زۆرێک له‌ بواره‌کانه‌وه‌ شیاوی لێکۆڵینه‌وه‌یه‌. پرژانه‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌م گوتارانه‌ و ڕوونکردنه‌وه‌ی هۆکاره‌کانی، پێویستی به‌ کاتێکی زۆرتر هه‌یه‌. به‌ڵام ئامانجی ئه‌م نووسراوه‌یه‌، ڕوانینێکی ڕه‌خنه‌گرانه‌ و ئاماژه‌یی به‌ به‌شێک له‌ هه‌ڵسوکه‌وتی ئەو گوتارانه‌ وه‌کوو لاپه‌ڕه‌یه‌ک له‌ کارنامه‌ی سیاسیی کوردستان لە ناخی مێژوودایە.
 ئاشکرایه‌ که‌ هه‌ڵبژاردنه‌کان، دوایین قۆناغی تاقیکردنه‌وه‌ی گوتاره‌کان له‌ ئاستی سیاسیی وڵاتدایه‌ که‌ بارودۆخێکی دوو لایه‌نه‌ی هه‌یه‌. به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌ له‌لایه‌که‌وه‌، نیشانده‌ری ئه‌مانتداری و سه‌لامه‌تی سیاسی و به‌ڵێنی هه‌ڵسوکه‌وتی هه‌ڵبژاردنی بووه‌ و له‌لایه‌کی دیکه‌وه‌ کرده‌وه‌ی گوتار له‌ به‌رچاوی نێوبژیوانی گشتیی داده‌نێت و سندووقی ده‌نگه‌کان، چاودێری هه‌ڵسوکه‌وتی ئه‌وان ده‌کات. که‌وابوو، ئه‌م تاقیکردنه‌وه‌، بارودۆخێکی دژواری بۆ به‌ڕێوه‌به‌ران و نوێنه‌رانی چینه‌ گوتارییه‌کان دێنێته‌ ئاراوه‌. ئه‌م بارودۆخانه‌، به‌ گشتی، چه‌ندین تێبینی له‌سه‌ر ده‌ره‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌کان دروست ده‌کات که‌ ڕه‌خنه‌ی له‌سه‌ره‌. به‌شێک له‌م ڕه‌خنانه‌، بۆ چییه‌تی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ که‌ حاشاهه‌ڵنه‌گره‌ و به‌شێکی دیکه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ پابه‌ندبوون به‌ گوتارێک که‌ چاوپۆشی لێ ناکرێت.
پێشه‌کی سه‌ره‌وه‌، ڕێڕه‌وێکی گونجاو بۆ چوونه‌ژووره‌وه‌ی به‌شێک له‌ هه‌ڵسوکه‌وتی گوتاری له‌ کوردستان ده‌بێت. ئه‌م وتاره‌، ئاماژه‌یه‌کە به‌ کرده‌وه‌ی چینی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی زاڵ به‌سه‌ر هه‌ندێک له‌ بنه‌ماکانی ده‌وڵه‌ت له‌ پارێزگا، هه‌رچه‌ن که‌ ئه‌م چینه‌ ناتوانێت نوێنه‌ری هه‌موو گوتاری زاڵی ده‌وڵه‌ت به‌ شێوه‌ی گشتیی و چاکسازییه‌کان به‌ شێوه‌ی تایبه‌ت له‌م ناوچانه‌دا‌ بێت. ئه‌گه‌رچی هیچ خاڵێکی هاوبه‌ش له‌ گوتاری ئێستای ده‌وڵه‌ت له‌گه‌ڵ گوتاری چاکسازییه‌کان له‌ ئاستی سیاسی وڵاتدا نابینرێت، هاوشێوه‌ی ئه‌م جیاوازییه‌ ده‌توانین له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی باڵای پارێزگا و چینی په‌یوه‌ندیدار له‌گه‌ڵ چاکسازییه‌کان له‌ لیژنه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پارێزگا ببینین. خوێندنه‌وه‌ی چینی تایبه‌تی پارێزگا له‌ ڕیفۆرمخوازان که‌ خۆی به‌ شوێنکه‌وتووی گوتاری ڕیفۆرمخوازان و درێژه‌ی به‌شداریی ئه‌وان له‌ ده‌وڵه‌تی ئێستا ده‌زانێت، هه‌مان ئه‌و گرووپه‌ تایبه‌ته‌یه‌‌ که‌ شانازی به‌شداریی له‌ پێکهاته‌ی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی پارێزگایان پێدراوه‌. ئه‌م چینه‌ ئێلێگارشییه‌ سیاسییه،‌ ئه‌وه‌یان به‌ باش زانیوه‌ که‌ له‌ چوارچێوه‌ی هێزی ئابووریی پارێزگادا به‌شدارییان هه‌بێت تا پرۆسه‌ی پلۆتۆکراسیکران (خاوه‌ن ده‌سه‌ڵات بوون به‌پێی زاڵبوون به‌سه‌ر بنه‌ما ئابوورییه‌کان) به‌ هێواشی تێپه‌ڕ ببێت. ئاماجی ئه‌م چینه‌ له‌ زاڵبوون به‌سه‌ر بنه‌ما ئابوورییه‌کان ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌پێی بیری خۆیان بتوانن خزمه‌تگوزاریی گه‌شه‌یی به‌ پاریزگا بده‌ن. ئه‌گه‌رچی له‌م به‌شه‌دا هه‌تا ئێستا کارێکی ئه‌وتۆ نه‌کراوه‌ و له‌م بواره‌دا نه‌یانتوانیوه‌ که‌ کارنامه‌یه‌کی کارامه‌ پیشان بده‌ن.
هه‌رچه‌ن ڕه‌خنه‌گرتن له‌ گوتاره‌کان له‌ هه‌رکاتێکدا ڕێگه‌پێدراوه‌، به‌ڵام به‌ حوکمی ئه‌خلاقی ڕه‌خنه‌گرتن، هه‌ر گوتارێک له‌ سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتداربوونیدا خاوه‌ن بایه‌خه‌، به‌ هه‌مان شێوه‌ که‌ ڕه‌خنه‌گرتن له‌ شێوه‌ی کارکردنی ده‌وڵه‌ت له‌ ئه‌رشیڤی ئه‌م میدیایه‌دا هه‌یه‌، هه‌ر به‌م بۆنه‌وه‌، ڕه‌خنه‌گرتن له‌ کاری ده‌وڵه‌تی ئێستا له‌ پارێزگا ناتوانێت له‌پێش چاواندا ون بێت. به‌ڵام له‌ ڕوانینێکی گشتی به‌ گوتاری خوله‌کانی پێشوو، به‌هۆی نه‌بوونی "حائێله‌کان" و "ڕێخۆشکەرە گونجاوەکان" و جارجارێکیش تێنه‌گه‌یشتنی باش له‌ بابه‌ته‌کانی کوردستان، ڕکابەریی گوتاری له‌ کوردستان له‌ سه‌ره‌تاوه‌ له‌گه‌ڵ ستاندارده‌کانی وڵاتدا نه‌بوو، هه‌ر به‌م بۆنه‌وه‌ بناژۆخوازی و ڕیفۆرمخوازی له‌ کوردستان نه‌یانتوانی له‌ قه‌باره‌ و ده‌فرایه‌تیی ڕاسته‌قینه‌ی خۆیان ده‌رکه‌ون، به‌ڵکوو ئه‌م گوتارانه‌ به‌ شیکردنه‌وه‌، هاوسه‌نگ کردن و دابه‌زاندن به‌ "گوتاره‌ نه‌خوازراوه‌کان" و یان "سێبه‌ره‌کانی گوتاری" له‌ ئاستی سیاسیی ناوچه‌ کوردنشینه‌کان شی کرانه‌وه‌.
هه‌ر به‌م بۆنه‌وه‌ کوردستان هیچ کات ڕواڵه‌تی ڕاسته‌قینه‌ی گوتاره‌کانی به‌ خۆیه‌وه‌ نه‌دی، به‌ڵکوو نوێنه‌رایه‌تییه‌ گوتارییه‌کان له‌م ناوچانه‌دا جێگیر بوون، هه‌ر بۆیه‌ ده‌بێت ڕایبگه‌یێنین که‌ درێژه‌کانی گوتاری، نه‌یانتوانی فه‌رهه‌نگی گوتاریی وڵات له‌ یه‌کێک له‌ فه‌رهه‌نگیترین ناوچه‌کانی ئێراندا زاڵ بکه‌ن که‌ له‌ جێگای خۆیدا، کورتییه‌کی جیدی له‌ کارنامه‌ی گوتاره‌کانی وڵات له‌م ناوچانه‌یه‌. به‌م شیکارییه‌وه‌، ده‌بێت بڵێین که‌ کوردستان له‌ سه‌ره‌تای هاتنه‌سه‌رده‌وری گوتاره‌کانی وڵات، هه‌م خاوه‌نی لایه‌نی بناژۆخوازی بووه‌ و هه‌م ڕیفۆرمخوازی. وه‌ها نییه‌ که‌ خه‌ڵکی کوردستان نه‌ بناژۆخواز بن و نه‌ ڕیفۆرمخواز. به‌ڵکوو به‌م بارودۆخه‌ که‌ ئاماژه‌ی پێکرا، داڕشته‌ی سیاسیی بوونی هه‌بووه‌ و به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ و ئه‌زموون له‌پاش ده‌یه‌ی 70، کوردستان له‌لایه‌ن چینێکی تایبه‌ت به‌ نوێنه‌رایه‌تیی له‌ گوتاری وڵات به‌ڕێوه‌چوو که‌ له‌ باسی خه‌سارناسی گوتاره‌کان له‌ کوردستان شیاوی شیکارییه‌، به‌ڵام ئه‌و شته‌ی که‌ له‌م بابه‌ته‌دا ده‌خرێته‌ به‌رباس، هه‌ڵسوکه‌وتی هه‌ڵبژاردنیی تیمی ته‌رخانکراو بۆ گوتاری چاکسازی له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کانی خولی ده‌یه‌می مه‌جلیس له‌ کوردستانه‌.
هه‌ڵبژاردنه‌کان وه‌کوو ئه‌زموونێکی گوتاری
ده‌زانین که‌ پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌کان، له‌ گرینگترین کارنامه‌کانی هه‌ر ده‌وڵه‌تێک له‌ ماوه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی خۆیه‌ که‌ کارگێڕانی لە گەڵ تاقیکارییەکی جیدی جەماوەری بەرەڕوویە‌ و ئەمەش نیشاندەری هه‌ڵسوکه‌وتی گوتاری و گرینگیدان به‌ خه‌ڵک له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تی په‌یوه‌ندیداره‌. به‌م ڕوونکردنه‌وه‌یه‌ ده‌بێت بڵێین که‌ قۆناغی یه‌که‌می هه‌ڵبژاردنه‌کانی مه‌جلیسی شۆرای ئیسلامی و خوبره‌کانی ڕێبه‌ری له‌ 7ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1394، ئه‌زموونێک بۆ ده‌وڵه‌تی یازده‌هه‌م له‌ کوردستان بوو که‌ به‌ بڕوای زۆرێک له‌ چاودێرانی سیاسی، ئاکامی هه‌ڵبژاردنه‌کانی مه‌جلیسی ده‌یه‌م له‌ کوردستان، زایه‌ڵه‌یه‌ک له‌ هه‌ڵسوکه‌وتی سیاسیی هه‌ندێک له‌ ده‌سه‌ڵاتداران له‌ پارێزگا بووه‌، به‌ شێوه‌یه‌ک که‌ ئاکام و ده‌ره‌نجامی ئه‌م هه‌ڵبژاردنانه‌، وه‌کوو له‌سه‌رکاردانانی هێزه‌ غه‌درلێکراوه‌کانی پڕۆپاگەنده‌که‌ری گوتاری چاکسازی له‌ کوردستان زانی که‌ ئه‌مه‌ ده‌توانێت کارنامه‌ی ده‌سه‌ڵاتدارانی پرۆپاگه‌نده‌که‌ری چاکسازی له‌ کوردستان ناڕوون بهێڵێته‌وه‌ و ئه‌م ناکامییه‌ بووه‌ته‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ له‌گه‌ڵ هه‌بوونی به‌ربه‌ستی یاسایی، که‌موکوڕییه‌کانی قۆناغی یه‌که‌میان له‌ ڕێگای هه‌موو ده‌فرایه‌تییه‌کانی خۆیان قه‌ره‌بوو بکه‌نه‌وه‌، که‌ هه‌ڵبه‌ت له‌ ئه‌گه‌ری سه‌رکه‌وتندا، کارێکی ئه‌وتۆیان نه‌کردووه‌ و له‌ ئه‌گه‌ری دووباره‌ شکست خواردنه‌وه‌، دۆسیه‌ی ناکارامه‌ی خۆیان قورستر ده‌که‌نه‌وه‌.
چینی ده‌سه‌ڵاتدار، نه‌ ته‌نیا له‌م ئه‌زموونه‌ سیاسییه‌دا سه‌رکه‌وتوو نه‌بووه‌، به‌ڵکوو له‌ به‌شداریی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی پارێزگاش ئیدی ڕێگه‌یان به‌ هاتنه‌ژووره‌وه‌ی نوێنه‌رانی پارته‌ سیاسییه‌ سه‌ر به‌ ڕیفۆرمخوازه‌کان بۆ لیژنه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی نه‌دا که‌ زۆرترین ئاستی ناهاوئاهه‌نگی له‌م قۆناغه‌، ده‌توانین له‌ گرتنه‌به‌ری هه‌ڵوێستی هه‌ڵبژاردنیی نوێنه‌رانی پارته‌ سیاسییه‌ ڕیفۆرمخوازه‌کان یان چینی سیاسیی ده‌سه‌ڵاتدار له‌ به‌ربژێره‌کانی هه‌ڵبژاردن زانی که‌ ئه‌م هه‌ڵسوکه‌وته‌ی نێوان گوتارییە، باس له‌ جۆرێک له‌ پاوانخوازیی سیاسی و ته‌کڕه‌وی لایه‌نی ئاماژه‌پێکراو ده‌کات، لایه‌نێک که‌ له‌ سه‌ره‌تای سه‌رکه‌وتنی ده‌وڵه‌تی یازده‌هه‌م به‌ شێوه‌ی فه‌رمی، وه‌رگرتنی به‌رپرسیاریه‌تیی له‌ ئه‌رکانی ده‌وڵه‌ت ڕه‌ت ده‌کاته‌وه‌‌، به‌ڵام زۆری نه‌خایاند که‌ تامی شیرینی ده‌سه‌ڵات، بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ به‌ هه‌موو هێزه‌وه‌ هه‌وڵ بۆ گه‌یشتن به‌ پۆسته‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی بده‌ن و ته‌نانه‌ت له‌پێناو وه‌لانانی هاوڕێیانی خۆیان، هه‌موو هه‌وڵه‌کانی خۆیان خسته‌‌ گه‌ڕ و لایه‌نی ڕیفۆرمخوازی به‌ ته‌واوه‌تی بۆ خۆیان وه‌رگرت و کارێکیان کرد که‌ له‌ هێچ ده‌وڵه‌تێکدا له‌ پارێزگای کوردستان نه‌بینرا و ئاستی زۆرینه‌ی ئه‌م ئه‌خلاقی گوتارییه‌ ده‌توانین له‌ کاتی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئێستا بزانین و بیبینین.
که‌مبوونی گوتاره‌کان له‌ کوردستان
ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان خۆیان له‌ قه‌باره‌ی ڕاسته‌قینه‌یاندا له‌ کوردستان نیشان ده‌دا، لانیکه‌م ده‌با کوردستان له‌ یه‌کێک له‌م بڕگه‌ مێژووییانه‌ به‌ به‌ره‌که‌تی ئاماده‌بوونی به‌ڕێوه‌به‌رانی کوردستانی له‌ به‌رزتین ئاستی بڕیاردانی ده‌وڵه‌ته‌ په‌یوه‌ندیداره‌کان به‌ دوو گوتاری ڕیفۆرمخوازی و بناژۆخوازی، پێشکه‌وتنێکی به‌رچاوی بدیایه‌، له‌ حاڵێکدا که‌ نه‌ته‌نیا پێشکه‌وتنێکی به‌رچاومان نه‌دی، به‌ڵکوو وێڕای ده‌فرایه‌تییه‌ زۆره‌کانی ناوچه‌یی، له‌ زۆرێک له‌ پێوه‌ره‌کانی گه‌شه‌کردن، تووشی دواکه‌وتوویی زۆر بوو که‌ به‌م ئاسانییانه‌ چاره‌سه‌ر ناکرێت. ئه‌م بەلاڕێداچوون و دواکه‌وتوییه‌، شاهیدێکی ڕاسته‌قینه‌ به‌سه‌ر ئاماده‌نه‌بوونی پراکتیکیی گوتاره‌کانی ئێران له‌ کوردستانه‌، له‌ حاڵێکدا که‌ ئه‌گه‌ر کێبه‌رکێی گوتاریی سالم زاڵ ده‌بوو یان لانیکه‌م له‌ سه‌رده‌می ده‌سه‌ڵاتداریی یه‌کێک له‌واندا، کوردستان ده‌گه‌یشته‌ ئاستێکی باش و یان له‌ ژێر ئاماده‌بوونی ڕاسته‌قینه‌ی هه‌رکام له‌م گوتارانه‌، کێبه‌رکێیه‌ک له‌ گه‌شه‌ و پێشکه‌وتن ئه‌نجام ده‌درا، تۆزێک پێشکه‌وتن له‌ بارودۆخی پێوه‌ره‌کانی گه‌شه‌ی پارێزگای کوردستان ئه‌نجام ده‌درا که‌ وه‌ها نه‌کرا، له‌ حاڵێکدا هه‌ر ده‌وڵه‌تێک له‌ چوارچێوه‌ی گوتاری خزمه‌تگوزاری گه‌شه‌سه‌ندنی خۆیدا به‌ شێوه‌یه‌کی لایه‌نگرانه‌ چه‌ندین ناوچه‌ی له‌ وڵاتدا گرته‌وه‌، به‌ڵام کوردستان لایه‌نێک له‌ هیچ یه‌ک له‌ گوتاره‌کانی وڵات نییه‌.
به‌م ئاماری بارودۆخ و پێگه‌ی گه‌شه‌سه‌ندنه‌ که‌ کوردستان بوویه‌، ده‌توانین بڵێین که‌ ئه‌گه‌ر هیچ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌کیش نه‌ده‌بوو، کوردستان هه‌تا ئه‌م ئاسته‌ که‌مه‌ی ئێستاش گه‌شه‌ی ده‌کرد، چون بارودۆخی ئێستا باس له‌وه‌ ده‌که‌ن که‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی ئێستا له‌ زۆربه‌ی ده‌وڵه‌ته‌کاندا بووه‌، که‌ به‌ داخه‌وه‌ نوێنه‌رانی مه‌جلیسیش نه‌یانتوانیوه‌ جگه‌ له‌ چه‌ن کاری ده‌گمه‌ن، کارێکی ئه‌وتۆ بۆ کوردستان ئه‌نجام بده‌ن، هه‌ر به‌م بۆنه‌وه‌ کۆمه‌ڵگای بێبه‌شکراو له‌ خزمه‌تگوزاریی کوردستان، هێشتا چاوه‌ڕوانی گه‌یشتنی ڕزگاریکه‌ری پێشکه‌وتنه‌کان، "گوتار ژمێری" ده‌که‌ن.
په‌راوێزه‌کانی سه‌رله‌به‌یانی ڕۆژی 8ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1394 له‌ فه‌رمانداریی سنه‌
هه‌ڵبژاردنه‌کان به‌ هه‌موو ته‌نگ و چه‌ڵه‌مه‌کانیه‌وه‌ له‌ ڕێکه‌وتی 7ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1394 به‌ڕێوه‌چوو، هه‌رچه‌ند که‌ لایه‌نی تایبه‌ت و ده‌سه‌ڵاتدار، درێخیان له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ ده‌فرایه‌تی و کارێک بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌کانی هه‌ڵبژاردنی خۆیان نه‌کرد و به‌ که‌ڵکوه‌رگرتن له‌و ده‌فرایه‌تییانه‌ی که‌ له‌ به‌ر ده‌ستدایه‌، شوێنکه‌وتووانی سیاسیی خۆیان له‌ تاران به‌ سه‌رکه‌وتنی لایه‌نه‌که‌یان هیوادار کردبوو، به‌ڵام هه‌ڵسوکه‌وتی سیاسیی ئه‌وان، بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ وێڕای هه‌موو هه‌وڵه‌کانی حیزبی، ئیراده‌ی گشتی "له‌ به‌شداری" و "به‌ به‌شداری" ئه‌نجامی گرت. پڕۆپاگەنده‌کارانی گوتاری له‌ کوردستان له‌ پێشه‌وه‌ به‌ ته‌گبیری داڕێژه‌یی، که‌سانێکیان له‌ چوارچێوه‌ی دیاریکراوی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و چاودێری و هه‌روه‌ها لیژنه‌کانی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی له‌ ستادی هه‌ڵبژاردنی شاره‌کان دامه‌زراندبوو که‌ به‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی سیاسی، بتوانن که‌سانی سه‌رۆی خۆیان له‌ تاران ڕه‌زامه‌ند بکه‌ن.
به‌ڕێوه‌بردنی هه‌ڵبژاردنه‌کان و ژماردنی ده‌نگه‌کان، دوو ئه‌رکی سه‌ره‌کیی به‌ڕێوه‌به‌رانی هه‌ڵبژاردنه‌کانه‌ و ئه‌وانه‌ی که‌ ده‌ستیان له‌ هه‌ڵبژاردنه‌کاندا هه‌بووه‌ و هه‌یانه‌، باش ده‌زانن که‌ به‌شی ناوه‌ندیی هه‌ڵبژاردنه‌کان بارودۆخێکی باشی هه‌یه‌، به‌تایبه‌ت له‌ کاتی ژماردنی ده‌نگه‌کان که‌ له‌ هه‌ستیارترین قۆناغه‌کانی ماراتۆنی هه‌ڵبژاردن به‌ ئه‌ژمار دێت. که‌سانی نێو بازنه‌ی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی و پشکنین، وێڕای بڕوای گشتیی له‌لایه‌ن ڕێکخراوه‌ چاودێرییه‌کان و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌کان، ئه‌رکی ئه‌وه‌یان له‌سه‌ر شانه‌ که‌ هه‌تا گه‌یشتن به‌ ئاکامی کۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌کان و ڕاگه‌یاندنی ئاکامه‌کان، له‌ قه‌ره‌نتینه‌ی ته‌واودان و له‌م ماوه‌دا نه‌ ده‌بێت که‌ره‌سته‌ی په‌یوه‌ندیان له‌به‌رده‌ستدا بێت و نه‌ ڕێگه‌ ده‌درێت که‌ له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ی ستاد په‌یوه‌ندی بگرن؛ به‌ڵام وێڕای هه‌موو ئه‌م مه‌رجه‌ یاساییانه‌، له‌ بێده‌نگی ته‌واوی چاودێران و به‌ڕێوه‌به‌ران، له‌ کاتژمێر 6ی به‌ره‌به‌یانی ڕۆژی شه‌ممه‌ 8ی ڕه‌شه‌مه‌ی 1394ی هه‌تاوی، له‌ ستادی هه‌ڵبژاردنی فه‌رمانداریی سنه په‌یوه‌ندییه‌ک له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ گیرا و ئاماری هه‌ڵبژاردنه‌کانیان به‌ شێوه‌ی نافه‌رمی بڵاو کرده‌وه‌. له‌کاتێکدا که‌ هێشتا هیچ سه‌رچاوه‌یه‌کی فه‌رمی ئاگاداری ئه‌م ئاماره‌ نه‌بوو‌ و هه‌روه‌ها زۆربه‌ی فه‌رماندارییه‌کانی پارێزگا هێشتا ئاماری کۆی گشتییان ڕانه‌گه‌یاندبوو، ئه‌م هه‌واڵه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی شه‌ڕهه‌ڵگرسێنانه‌، بوو به‌ بنه‌مای هه‌واڵدانی زۆرێک له‌ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان که‌ نه‌ده‌کرا کۆنتڕۆڵ بێت و به‌داخه‌وه‌ زۆرێک له‌ کێشه‌کان و هه‌ندێک له‌ سه‌رپێچیکردنه‌کانی ئه‌م دواییانه‌ی پارێزگایان خسته‌ ژێر کاریگه‌یی دروستکردنی که‌شی دیاریکراو و ئامانجدار، به‌تایبه‌ت فه‌رمانداریی سنه‌ و لایه‌نی نیشته‌جێی ئه‌م ئیداره‌یه‌ له‌ دروستکردنی ئه‌م که‌شه‌، ڕۆڵێکی به‌رچاویان هه‌بوو و ته‌نانه‌ت به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی هه‌ڵبژاردنه‌کانی پارێزگاشی له‌ ژێر کاریگه‌ریی مامه‌ڵه‌ی به‌کۆمه‌ڵی ئه‌م تیمه‌ سیاسییه‌ که‌م ئه‌ندامه‌ دانا که‌ پرۆسه‌ی ئه‌مه‌ش بوو به‌ هۆی‌ دروستکردنی په‌راوێزێکی به‌ربڵاو بۆ یه‌کێک له‌ به‌ربژێرانی مه‌جلیسی خوبره‌کانی ڕێبه‌ری، به‌ توندی بیروڕای گشتیی و یه‌کگرتوویی پارێزگا که‌وته‌ ‌به‌ر هه‌ڕه‌شه‌ و دووگمانی که‌ له‌وانه‌یه‌ نامورادییه‌کانی ڕاسپارده‌یی له‌ ناوه‌نده‌وه‌ به‌م جۆره‌ قه‌ره‌بوو بکرێته‌وه‌ و به‌م شێوه‌یه‌ دۆسیه‌ی قۆناغی یه‌که‌می هه‌ڵبژاردنه‌کانی ئه‌م خوله‌ له‌ پارێزگا له‌گه‌ڵ گازنده‌یه‌کی زۆره‌وه‌ داخرا و ته‌نانه‌ت بچووکترین ڕوونکردنه‌وه‌، ئاشتکردنەوە و ده‌ستخۆشییه‌ک له‌ خه‌ڵک، که‌سانی بلیمه‌ت و چالاکانی سیاسی نه‌کرا که‌ به‌ ئاماده‌بوونیان له‌م کێبه‌رکێیه‌دا، ئه‌و حیماسه‌یان خوڵقاند و مامه‌ڵه‌ی خراپی سیاسی له‌ خولی یه‌که‌می هه‌ڵبژاردنه‌کاندا قه‌د له‌ بیری گه‌لی کوردستان ناچێته‌وه‌ و ئه‌گه‌رچی به‌ "تێپه‌ڕبوونی ڕه‌شه‌مه‌"، زستانیش تێپه‌ڕ بوو، به‌ڵام ڕووڕه‌شی هه‌ر بۆ سۆبه‌ مایه‌وه‌.
 گه‌ر دڕوویه‌ک له‌ قاچ بڕوا، به‌ ئاسانی ده‌ری دێنم/ به‌ڵام چبکه‌م له‌و دڕووه‌ی که‌ له‌ دڵدا ده‌چه‌قێت
لە کۆتاییشدا ...
قۆناغی دووهه‌می هه‌ڵبژاردنه‌کانی مه‌جلیسی شۆرای ئیسلامی له‌ پارێزگا به‌ ئاماده‌بوونی دوو بازگه‌ی هه‌ڵبژاردن درێژه‌ی هه‌یه‌ و دروستکردنی که‌شی به‌ربڵاوی لایه‌نێکی دیاریکراو، باس له‌ درێژه‌دران به‌ هه‌مان شێوه‌ی قۆناغی یه‌که‌م له‌ ئیداره‌ ناوبراوه‌کان ده‌کات و هه‌روه‌ها ئه‌وان به‌ شێوه‌یه‌کی ئاشکرا سه‌رپێچییه‌کانی هه‌ڵبژاردنی خۆیان ڕوون ده‌که‌نه‌وه‌ که‌ به‌داخه‌وه‌ ئیداره‌کانی چاودێری، چاوی خۆیان به‌سه‌ر ئه‌م ڕاستییانه‌دا داخستووه‌ و به‌ له‌به‌رچاوگرتنی کێشه‌ دروستکراوه‌کان له‌ خولی یه‌که‌م و هه‌ڵسوکه‌وتی کێشه‌سازکه‌ر و په‌راوێزسازکه‌ر، به‌تایبه‌ت له‌ سنه‌ که‌ شوێنی به‌ڕێوه‌بردنی یه‌کێک له‌ بازگه‌کانی هه‌ڵبژاردنی پارێزگایه‌ و هه‌روه‌ها له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وی که‌ به‌ شێوه‌ی یاسایی ناتوانن که‌ ئه‌رکانی به‌ڕێوه‌بردنی بازگه‌کان هه‌تا کۆتایی هه‌ڵبژاردنه‌کان بگۆڕن، چ به‌ڵێنێک هه‌یه‌ که‌ هه‌ڵسوکه‌وتی قۆناغی یه‌که‌م دووپات نه‌بێته‌وه‌ و ده‌نگه‌کانی خه‌ڵکی سته‌ملێکراوی کوردستان به‌ ئه‌مانه‌ت بمێنێته‌وه‌؟
ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت وه‌کوو به‌ڕێوه‌به‌ری هه‌ڵبژاردنه‌کان، بیهه‌وێت که‌ هه‌ڵبژاردنی داهاتوو که‌ کێبه‌رکێیه‌کی گوتاریی به‌رچاوتره‌ و له‌ ناوچه‌ ئیتنیکی و ئایینییه‌کاندا زۆر هه‌ستیاره‌، به‌ڕێوه‌ ببات، به‌ دڵنیاییه‌وه‌ ده‌بێت له‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی و که‌سانی جێبه‌جێکار له‌ بازگه‌کانی هه‌ڵبژاردنی پارێزگا پێداچوونه‌وه‌ بکرێت و چاره‌سه‌رییه‌ک بۆ لایه‌نی تایبه‌ت دابنن که‌ خۆیان نوێنه‌ری ده‌سه‌ڵاتداری چاکسازییه‌کان له‌ ناوه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت ده‌زانن تا به‌ڵکوو درێژه‌ی هیوا له‌گه‌ڵ ته‌دبیر ببێت.
وه‌رگێران له‌ فارسییه‌وه‌: محه‌مه‌د حسێنی 

کۆدی بابه‌ت: 55887  |  به‌روار: ۱۳۹۵/۲/۹  |  کاتژمێر: 9 : 25

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ناردنی بۆچوون
ناو و شۆره‌ت:
ئیمه‌یل:
بۆچوون:
بۆچوونی نێردراو‬
دوایین هه‌واڵه‌کان
ڕۆحانی: میانەڕۆیی خۆ و خدەی گەلی مەزنی ئێرانە/ هەڕەشە قبووڵ ناکەین
کۆڕی نێونەتەوەیی "زەکەریای ڕازی" لە کرماشان بەڕێوە دەچێت
کێش‌هەڵگری کوردستانی بوویە خاوەنی مێداڵیای زێڕی گەنجانی وڵات
خنکانی گەنجێکی ماسیگر لە بەنداوی قوچمی دێولانی کوردستان
کاتی سه‌ردانی وه‌فدی هه‌رێم بۆ به‌غدا دیاری کرا
هەڵوێستی ڕووسیا هەمبەر گشتپرسیی سەربەخۆیی لە هەرێمی کوردستان
ده‌توانین له‌ ماوه‌ی که‌متر له‌ دوو ساڵ گرفته‌کانی چاره‌سه‌ر بکه‌ین و جیا بینه‌وه‌
به‌م زووانه‌ ده‌ره‌چه‌یێکی گرینگ سه‌باره‌ت به‌ ڕیفراندۆمی کوردستان ده‌کرێته‌وه‌
سه‌رکرده‌ کورده‌کان چییان له‌ سه‌ربه‌خۆیی ده‌وێت؟
دەنگۆی پاڵێوراویەتییی ئالا تاڵەبانی و خالد شوانی بۆ پۆستی پارێزگاریی کەرکووک ڕەت کرایەوە
بارزانی یاری له‌گه‌ڵ ئاگر ده‌کات
داوای ڕاگه‌یاندنی دۆخی نائاسایی له‌ نه‌ینه‌وا و که‌رکووک ده‌کرێت
Rêya Heseke û Dêrazorê ket destê HSD`ê
Barzanî: Gelek dewlet amade ne serxwebûna Kurdistanê nas bikin
Encûmenê Bilind a Referandumê: Yan NY wê dîroka referandumê diyar bike, yan jî nayê paşxistin
ئیمکانات