جۆره‌کانی مه‌دلوول له‌ زمانی شێعر و زمانی پێوه‌ردا/ عەلی قاسمی - نه‌غه‌ده‌
بەشی فەرهەنگ و هونەر- دیاره‌ له‌م وتاره‌دا نه‌چووینه‌ته‌ سه‌ر بابه‌تی مه‌دلوولی ڕها، ئه‌وه‌یکه‌ "ڕۆڵان بارت" باسی لێوه‌ده‌کا، چوونکه‌ به‌ پێی بۆچوونی بارت، له‌ ده‌قی کراوه‌دا، ده‌ق کاکشانێکه‌ له‌ داله‌کان و مه‌دلوول ئافراوی زه‌ینی خوێنه‌ره‌ و لێره‌ به‌سه‌ر جۆرێک له‌ ته‌ئویل و ته‌فسیردا ده‌که‌وین که‌ پۆلیفۆنیک و فره‌ده‌نگن و له‌ هه‌ر جار خوێندنه‌وه‌ی ده‌قدا مه‌دلوولی نوێ و مانای نوێ سه‌ر هه‌ڵداداته‌وه‌ و له‌ ڕاستیدا هیچ جۆره‌ "قطعیت" ێک له‌ بواری ماناییدا نابینرێ و خوێنه‌ر له‌ پڕۆسه‌ی به‌رهه‌م هێنانی مانادا به‌ ته‌واویی به‌شدار و کارایه‌‌ و ئه‌وه‌ی له‌ مانا گشتییه‌که‌یدا به‌ "مه‌رگی نووسه‌ر" ناسراوه‌،
 کوردپرێس- کاتێ باسی وشه‌ی "گوڵ" ده‌که‌ین، ئه‌گه‌ر زمانی کوردی بزانین و گرێبه‌سته‌ ده‌لاله‌تییه‌کانی زمانی کوردی بناسین، به‌ بیستنی وشه‌ی "گوڵ" نه‌ک به‌ دیتنی، یانی به‌ شتێکی جیا له‌ خودی "گوڵ" وێنه‌یه‌کی زه‌ینی له‌ گوڵ ده‌ مێشکماندا هه‌ڵده‌واسرێ، هه‌رچه‌ند نازانین ئه‌م گوڵه‌ چ گوڵێکه‌، گه‌وره‌ و بچووکی چه‌نده‌یه‌، چ ڕه‌نگه‌ و ... به‌ڵام به‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ک بێ مانایه‌کی ده‌رهه‌ست له‌ گوڵ ده‌ مێشکماندا پێکدێ، وشه‌ی گوڵ که‌ من به‌کاری ده‌به‌م "داله‌" و مانا زه‌ینییه‌که‌ی ئێوه‌ "مه‌دلوول" ئه‌و نیشانه‌یه‌ی که‌ ئێمه‌ توانیومانه‌ به‌ هاوکاریی یه‌کتر پێوه‌ندی پێدابمه‌زرێنین، پێوه‌ندییه‌که‌ له‌ نێوان واژه‌ و مانا، یان به‌ وته‌یه‌کی تر پێوه‌ندییه‌که‌ له‌ نێوان دال و مه‌دلوول. که‌ وابوو نیشانه‌ هۆکارێکی پێوه‌ندییه‌ له‌ نێوان دال و مه‌دلوولدا.
   به‌ بۆچوونی فێردینان دۆ سۆسۆر(1913 – 1857)نیشانه‌ناسی، زانستی لێکۆڵینه‌وه‌ی نیزامه‌ ده‌لاله‌تییه‌کانی ماناییه‌ و زمان یه‌کێک له‌و نیزامانه‌یه‌، ئه‌و ده‌ڵێ:زمان نیزامێکه‌ له‌ نیشانان پێکهاتووه‌ و بیر و ڕا ڕاده‌گوێزێ، له‌م رووه‌وه‌ ده‌توانین ده‌گه‌ڵ نیزامی نووسین، ڕێنووسی که‌ڕان، ڕێ و شوێنه‌ سیمبولیک و ده‌رجه‌ نیزامییه‌کان و ... به‌راوه‌ردی به‌که‌ین، به‌ڵام زمان له‌ هه‌مووی ئه‌و نیزامانه‌ گرینگتره‌.
 هه‌رچه‌نده‌ دواتر ڕۆڵان بارت ئه‌م بۆچوونه‌ی سۆسۆری وه‌ردداوه‌، به‌ بڕوای بارت، هه‌ر جۆره‌ نیزامێکی نیشانه‌ناسی ته‌نیا له‌ ڕێگه‌ی ڕێسا و یاسا و مێتۆده‌کانی زانستی زمانناسییه‌وه‌ ده‌بێ باسیان له‌سه‌ر بکرێ و هیچ ده‌لاله‌تێکی مانایی به‌ بێ زانستی زمانناسی ده‌سته‌مۆ نابێ و خۆی به‌ ده‌سته‌وه‌ نادا.
   ئه‌گه‌ر بمانهه‌وێ پێکهاته‌ی باسه‌که‌ی سۆسۆر و بارت له‌ بواری زمان و نیشانه‌وه‌ نیشان بده‌ین ئه‌م شکڵه‌ی خواره‌وه‌ ده‌توانێ گرێیه‌که‌مان بۆ بکاته‌وه‌.
 
   هه‌ر چه‌ند هه‌ر دوو بۆچوونی سۆسۆر و بارت له‌ جێگه‌ی خۆیدا ده‌توانن پاساوی خۆیان هه‌بێ، به‌ڵام ئێمه‌ کارمان به‌ قورس بوونی تای ته‌رازووی هیچکام له‌م بۆچوونانه‌ نییه‌.
   به‌ڵام به‌ پێی بۆچوونی هه‌ردوو خاوه‌نڕا دال هه‌میشه‌ وشه‌ یان واژه‌ نییه‌.
·        هه‌بوونی دووکه‌ڵێک له‌ ئاسماندا نیشانه‌ی ئاگرێکی هایساوه‌.
·        شوێن پێی ئاژه‌ڵ نیشانه‌ی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئاژه‌ڵ بێره‌دا ڕابردووه‌.
·        وێنه‌ و تابڵۆی ژنی نه‌خۆشخانه‌ که‌ قامکی له‌سه‌ر زاری ڕاگرتووه‌ نیشانه‌ی پاراستنی بێده‌نگییه‌.
·        سوور بوونی چرای چوارڕێیان نیشانه‌ی ڕاوه‌ستانه‌
   که‌وابوو:
·        دووکه‌ڵ داله‌ و مه‌دلووله‌که‌ی ئاگره‌.
·        شوێن پێ داله‌ و مه‌دلووله‌که‌ی ڕابردنی ئاژه‌ڵه‌.
·        وێنه‌ی ژنی نه‌خۆشخانه‌ داله‌ و مه‌دلووله‌که‌ی پاراستنی بێده‌نگییه‌.
·        سوور بوونی چرای چوار رێیان داله‌ و مه‌دلووله‌که‌ی ڕاوه‌ستانه‌.
   نیزامی جل و به‌رگ ده‌توانێ نیشانه‌ بێ، لیباسی ره‌ش له‌ شێوه‌ی گشتیدا ده‌توانێ نیشانه‌ی تازییه‌باری بێ.
   هێما و ئیشاڕه‌کانی ئه‌ندامانی له‌ش ده‌توانێ نیشانه‌ بێ، برۆ هه‌ڵته‌کاندن ده‌توانێ "دال"ێک بێ بۆ "مه‌دلوول" نه‌ ڕۆیشتن یا قسه‌نه‌کردن.
   به‌ڵام له‌ بواری زمان و پێوه‌ندیدا و بۆ گه‌یاندنی په‌یام، ئێمه‌ که‌ڵک له‌و نیشانانه‌ وه‌رده‌گرین که‌ پێشتر له‌ سه‌ر ده‌لاله‌ته‌ ماناییه‌کانیان پێکهاتووین، بۆ وێنه‌ کاتێک ده‌ڵێین: "فڵانی جوانه‌" هیچکات به‌ ڕسته‌یه‌کی وه‌ک"له‌ خه‌وفی ته‌لعه‌تی ڕۆژ هه‌ر وه‌کوو شێت، به‌ ڕوو زه‌ردی هه‌ڵات و که‌وته‌کێوان" بۆ به‌رده‌نگه‌که‌مان نایه‌ینه‌گۆ، هۆیه‌که‌شی ڕوونه‌ و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ نه‌شێواندنی پێوه‌ندیی نێوان دال و مه‌دلوول، چوونکه‌ ده‌مانهه‌وێ په‌یام ڕاگوازیین، که‌وابوو وشه‌کان ده‌بێ له‌ مانای قامووسیدا به‌کار ببرێن.
   له‌ دونیایی پێوه‌ندی و گه‌یاندنی په‌یامدا زمان ده‌بێته‌ سیستمێکی ئاماژه‌ و هه‌ر داله‌ی خاوه‌نی مه‌دلوولێکی تایبه‌ت به‌ خۆیه‌تی و هه‌ر وشه‌یه‌ی هه‌ڵگری بارێکی تایبه‌تی ماناییه‌، به‌ڵام له‌ جیهانی شێعردا هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ له‌ نێوان دال و مه‌دلوول دێته‌ ئاراوه‌، پێوه‌ندیی نێوان دال و مه‌دلوول ئاسایی نییه‌ و وشه‌ هه‌ڵگری ئه‌و باره‌ ماناییه‌ نییه‌ که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌ی پێکرا، دال هه‌یه‌ به‌ڵام مه‌دلووله‌که‌ی له‌ مانا گرێبه‌ستییه‌که‌ی ده‌سڕدرێته‌وه‌ و ئه‌و قه‌رارداده‌ی که‌ له‌ زمانی ئاخاوتن و پێوه‌ندیدا وێژه‌ر و به‌رده‌نگ له‌ سه‌ری ڕێککه‌وتبوون هه‌ڵده‌وه‌شێته‌وه‌ و وشه‌ ده‌بێته‌ مه‌لێکی سه‌ربه‌ست و ڕه‌ها و له‌ ئاسمانی شێعردا هه‌ڵده‌فڕێ، جیاوازیی نێوان نووسه‌ر و ئاخێوه‌ر له‌ لایه‌ک و شاعیر له‌لایه‌کی تر له‌وه‌دایه‌ که‌ هه‌م نووسه‌ر و هه‌م ئاخێوه‌ر، زمان وه‌ک ئامرازی پێوه‌ندیی و سیستمی ئاماژه‌ به‌ کار ده‌بن، له‌ کاتێکدا "ساتر" وته‌نی زمان له‌ شێعر ده‌بێ به‌ شت و تا ئه‌و کاته‌ی دانه‌ڕێژرێ هیچ ده‌لاله‌تێک به‌رهه‌م ناهێنێ، دیاره‌ ئه‌وه‌ی ئاماژه‌ی پێکرا بێ مانایی نییه‌، به‌ڵکوو لۆژیکی شێعر ده‌خوازێ که‌ ئاوا باسی لێوه‌بکرێ، شێعر ده‌توانێ باسی هه‌موو شتێک بکا، له‌ له‌نجه‌و لاری یاره‌وه‌ بگره‌ تا ده‌گاته‌ بابه‌تیی نیشتمانی و به‌رخۆدان، به‌ڵام به‌و مه‌رجه‌ی به‌ جۆرێ باسی ئه‌و بابه‌تانه‌ بکا که‌ هه‌تا ئه‌و کات باسیان لێکرابێ، دیاره‌ زۆر جار یه‌ک پێت و یه‌ک وشه‌ ده‌توانی وشه‌کانی دوای خۆی ڕاسێنێ و به‌سه‌ر بابه‌تێکی ته‌واو شاعیرانه‌مان دا بخن.
   ئه‌گه‌ر سووکه‌ ئاوڕێک وه‌سه‌ر بۆچوونی"یاکوبسێن" له‌ مه‌ڕ خوازه‌ و مه‌جاز بده‌ینه‌وه‌ و له‌نگه‌رێکیان له‌سه‌ر بگرین – دیاره‌ ئه‌م دوو بابه‌ته‌ وه‌ک کڕ و ته‌ونی زمانی و پێکهاته‌ی شێعر دێنه‌ ئه‌ژمار – ڕه‌نگه‌ بتوانین به‌ شێوه‌یه‌کی لۆژیکی تر باسه‌که‌مان به‌رینه‌ پێش، چوونکه‌ ئه‌گه‌ر خوازه‌ له‌ قاوغ و پێلک و چواچێوه‌ی کلاسیکی بێته‌ ده‌رێ و به‌ شێوه‌ی نوێ و ئیمڕۆیی لێی بڕوانیین، بۆمان ده‌رده‌که‌وێ که‌ له‌ ساده‌ترین شێعره‌وه‌ بگره‌ تا ده‌گاته‌ شێعرێکی زۆر تۆکمه‌، پێوه‌ند پێوه‌ندێکی خوازه‌ییه‌و هه‌ر وه‌ها شێعرێک پێکهاته‌یه‌کی ره‌خته‌ی ده‌بێ که‌ به‌ باشترین شێوه‌ له‌ گۆڕه‌پانی مه‌جازدا هه‌ڵسووڕابێ.
   یاکوبسێن ده‌ڵێ: زمانی مرۆڤ له‌ ناو دوو قالب و چوارچێوه‌ی سه‌رکیدا کار ده‌کا:
1-خوازه‌یی
2- مه‌جازیی / مه‌جازی موره‌سه‌ل
   لایه‌ی خوازه‌یی زمان له‌ ناو ته‌وه‌ره‌ی جێ نشینی و لایه‌ی مه‌جازیش له‌ ناو ته‌وه‌ره‌ی هاونشینی دا خۆیا ده‌بن و هه‌ر ئه‌م دوو ته‌وه‌ره‌ش ده‌توانن – به‌ تایبه‌تی خوازه‌ - زمان بته‌قێننه‌وه‌ و شێعری به‌ توانا بخوڵقێنن، ته‌وه‌ره‌ی جێ نشینی له‌ غیاب دایه‌ و هه‌ڵده‌بژێردرێ و بانگهێشه‌ی وشه‌گه‌لێک ده‌کرێ تا جێگه‌ی وشگه‌لی تر ڕۆبنیشن، ئه‌و وشه‌یه‌ی له‌ غیابه‌وه‌ بانگهێشه‌ی بۆ ده‌کرێ ده‌بێ جۆره‌ وێچوونێکی له‌ نێوان وشه‌ی لابراو دا هه‌بێ، به‌ڵام ته‌وه‌ره‌ی هاونشینی له‌ حزووردا خۆی ده‌نوێنێ و وشه‌یه‌ک به‌ دوای وشه‌یه‌کی تردا دێ و به‌ جۆرێ ده‌بنه‌ درواسێی یه‌کتری و ئه‌م شێوه‌داڕشتنه‌ش پێکهاته‌ تان ساختاری ده‌ق به‌رهه‌م دێنێ:
با به‌ نموونه‌یه‌ک باسه‌که‌مان به‌رینه‌ پێش:
1-    چاوم له‌ ئاست جوانی تۆ هه‌ڵنایه‌
2-    ئه‌ستێره‌ له‌ ئاست تیشکی خۆری ڕووتا هه‌ڵنایه‌
3-    ئه‌ستێره‌ له‌ ئاست تیشکی خۆری ڕووتا نه‌ به‌ شه‌و و نه‌ به‌ ڕۆژ هه‌ڵنایه‌.
   له‌ ڕسته‌ی یه‌که‌مدا وشه‌کان ته‌واو له‌ مانای قامووسیدا به‌کار براون، به‌ڵام له‌ ڕسته‌ی دووهه‌مدا "ئه‌ستێره‌" و "تیشکی خۆر" له‌ غیابه‌وه‌ بانگهێش کراون و له‌ جێگه‌ی "چاوم" و "جوانی" دا ڕۆنیشێندراون، بانگ کردنی "ئه‌ستێره‌" و " تیشکی خۆری روو" له‌ ڕووی ئه‌و وێچوونه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ نێوان "ئه‌ستێره‌" و "چاو" و "تیشکی خۆر" و "ڕووی یار" دا به‌دی ده‌کرێ.
   له‌ ته‌نیشت یه‌کتر هه‌ڵکه‌وتنی ته‌واوی ئه‌و پیت و وشانه‌ی که‌ سێ دێڕه‌که‌ی سه‌ره‌وه‌ پێکدێنن له‌ ڕووی ئه‌و پێوه‌ندییه‌ مه‌جازییه‌وه‌یه‌ که‌ خۆی له‌ خۆیدا پێکهاته‌ی رسته‌کان پێک دێنن.
   یاکوبسێن باسی ئه‌وه‌ ده‌کا که‌ کاتێک زمان به‌ شێوه‌ی شاعیرانه‌ به‌کار ببرێ له‌ هه‌ر دوو شێوه‌ی هه‌ڵبژێریی(خوازه‌یی) و تێکه‌ڵاوی(مه‌جازی) که‌ڵک وه‌رده‌گیرێ، ده‌توانین لایه‌ی هه‌لبژێری و تێکه‌ڵاوی به‌م شێوه‌یه‌ی خواره‌وه‌ نیشان بده‌ین:
 
   بۆ وێنه‌ کاتێک ده‌ڵێم: "ماشینی من چوار ناڵ ده‌فڕێ"، "چوار ناڵ" له‌ هه‌نبانه‌ی وشاندا هه‌لبژاردووه‌ و ده‌گه‌ڵ "ماشێن" تێکه‌ڵاوم کردووه‌، دیسان ده‌توانین له‌ جێگه‌ی "ماشێن" وشه‌گه‌لێکی وه‌ک "فکر"، "خه‌ون"، "ویست" و ... به‌کار به‌رین.
   با به‌ نموونه‌یه‌ک له‌ شێعری نالی که‌ له‌ باری ماناییه‌وه‌ پێوه‌ندی هه‌یه‌ ده‌گه‌ڵ سێ ڕسته‌که‌ی سه‌ره‌وه‌ باسه‌که‌مان پته‌وتر بکه‌ین:
"عه‌جه‌ب ئه‌ستێره‌ شه‌و هه‌ڵدێ له‌ تاوی خه‌سره‌وی خاوه‌ر
له‌ ڕووی تۆم دیده‌ هه‌ڵنایه‌ شه‌و و ڕۆژ گه‌رچی بێدارم"
(نالی، ل 272)
   به‌ پێی لێکدانه‌وه‌ی مامۆستایانی موده‌ڕس، خه‌سره‌وی خاوه‌ر ده‌بێته‌ پادشای ڕۆژهه‌ڵات و کینایه‌یه‌ له‌ خۆر، واته‌ من سه‌رسام ماوم ، به‌ شه‌و و به‌ رۆژ بێدارم و له‌گه‌ڵتام، له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا نه‌ به‌ شه‌و و نه‌ به‌ ڕۆژ چاوم به‌ڕووتا هه‌ڵنایه‌.
   نالی له‌م شێعره‌دا ڕووی یاری به‌ خۆر و چاوی خۆشی به‌ ئه‌ستێره‌ داناوه‌، ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ین بۆمان ده‌رده‌که‌وێ که‌ جۆره‌ وێچوونێک له‌ نیوان خۆر و ڕووی یار و ئه‌ستێره‌ و چاوی خۆیدا هه‌یه‌.
یان سه‌رنجێکی ئه‌م دوو دێڕه‌ بده‌ن:
1-    په‌نجه‌م بۆ په‌ڕه‌ کاغه‌زێک ده‌گه‌ڕێ بۆ تۆماری بیره‌وه‌ری ئێواره‌یکه‌ی به‌ر ده‌رگاتان
 
2-    په‌نجه‌م یاغییانه‌ سه‌ر به‌ هه‌موو که‌لێن و قوژبنێکدا ده‌کا بۆ دیتنه‌وه‌ی په‌ڕه‌ کاغه‌زێک تا بیره‌وه‌ریی ئاخرین چاوپێکه‌وتنمانی تێدا تۆمار بکا.
 
   سه‌یرێکی ئه‌م شێعره‌ بکه‌ن:
"په‌نجه‌م کوڕه‌ غه‌رینێکه‌ سه‌ر لێشێواو
به‌ شوێن په‌ڕه‌ گریانێدا ده‌خولێته‌وه‌
تا چیرۆکی دوایین ئێواره‌ی به‌ر ده‌رگاکه‌تی تێدا
                                          تۆمار بکا.
                                    (کۆچه‌ریانه‌، ڕه‌سووڵ سۆفی سووڵتانی)
   به‌ پێی ته‌وه‌ره‌ی هاونشینی پیت و وشه‌کانی خالی (1) و (2) و هه‌ر وه‌ها شێعرکه‌ له‌ ته‌نیشت یه‌کتری هه‌ڵکه‌وتوونه‌ و پێکهاته‌ی ڕسته‌ و شێعره‌که‌یان پێکهێناوه‌ و به‌ پێی ته‌وه‌ره‌ی جێ نشینیش زۆر وشه‌ که‌ له‌ ناو رسته‌ی (1) و (2) دا به‌ جۆرێکی تر داڕێژراون و به‌ پێی هه‌بوونی وێچوون له‌ نێوانیاندا بۆ ناو شێعره‌که‌ به‌ جۆرێکی تر بانگهێش کراون.
دیاره‌ له‌م وتاره‌دا نه‌چووینه‌ته‌ سه‌ر بابه‌تی مه‌دلوولی ڕها، ئه‌وه‌یکه‌ "ڕۆڵان بارت" باسی لێوه‌ده‌کا، چوونکه‌ به‌ پێی بۆچوونی بارت، له‌ ده‌قی کراوه‌دا، ده‌ق کاکشانێکه‌ له‌ داله‌کان و مه‌دلوول ئافراوی زه‌ینی خوێنه‌ره‌ و لێره‌ به‌سه‌ر جۆرێک له‌ ته‌ئویل و ته‌فسیردا ده‌که‌وین که‌ پۆلیفۆنیک و فره‌ده‌نگن و له‌ هه‌ر جار خوێندنه‌وه‌ی ده‌قدا مه‌دلوولی نوێ و مانای نوێ سه‌ر هه‌ڵداداته‌وه‌ و له‌ ڕاستیدا هیچ جۆره‌ "قطعیت" ێک له‌ بواری ماناییدا نابینرێ و خوێنه‌ر له‌ پڕۆسه‌ی به‌رهه‌م هێنانی مانادا به‌ ته‌واویی به‌شدار و کارایه‌‌ و ئه‌وه‌ی له‌ مانا گشتییه‌که‌یدا به‌ "مه‌رگی نووسه‌ر" ناسراوه‌، لێره‌دا ته‌نیا مه‌به‌ستمان بوو‌ جیاوزییه‌کانی نێوان مه‌دلوولی قه‌راردادی و مه‌دلوولی شێعری تا ڕاده‌یه‌ک ڕوون بکه‌ینه‌وه‌.

 

کۆدی بابه‌ت: 67255  |  به‌روار: ۱۳۹۵/۱۰/۱۸  |  کاتژمێر: 23 : 53

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ناردنی بۆچوون
ناو و شۆره‌ت:
ئیمه‌یل:
بۆچوون:
بۆچوونی نێردراو‬
هه‌واڵی پێوه ندیدار
دوایین هه‌واڵه‌کان
٢ قایەقوانی کوردستانی بانگهێشتی هەڵبژاردەی نەتەوەیی ڕووئینگی وڵات کران
هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە کەرکووک بڕیارێکی هەڵەیە
کۆبوونەوەیێکی نائاسایی بۆ قەیرانەکەی ئێستای کەرکووک بەڕێوە بچێت
٢ هاوشارەوانی گورپینار و ١٠ کەسی دیکە لە وان دەستبەسەر کران
خۆپیشاندانی لایەنگرانی بەرەی تورکمانی لە کەرکووک دژی هەڵکردنی ئاڵای کوردستان
ئەگەر فشار لە کەرکووک بکەن کارەبای نیوەی عیراق دەبڕدرێت
چوار هه‌زار و 500 پزیشک و فه‌رمانبه‌ری ته‌ندروستی واز ده‌هێنن
یەکەم کاردانەوەی حکوومەتی عێراق لەسەر هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە کەرکووک
یه‌کێتیی ئیتنیکه‌ ئێرانییه‌کان له‌ نمانه‌ نه‌ورۆزانه‌کانی شاری ئیلام+ وێنه‌
هێزه‌کانی سوپای دیموکراتیکی سووریا جاده‌ی ڕه‌قه‌- ته‌بقایان کۆنتڕۆڵ کرده‌وه‌
قوباد تاڵەبانی: هەڵکردنی ئاڵاکەمان لە قودسی کوردستان پیرۆز بێت
وتەبێژی حکومەتی هەرێم نوێترین زانیاری لەسەر پاشەکەوتی مووچە ئاشکرا دەکات
بڕیارەکەی نەجمەدین کەریم قبووڵ ناکەین
بەشەدەرمانی هەرێم چارە کراوە و کێشەی پارەی جووتیارانیش چارە دەکرێت
تورکیا سه‌باره‌ت به‌ سیخوڕی له‌ خاک ئه‌م وڵاته هۆشداریی به‌ ئه‌ڵمانیا دا
ئیمکانات