چه‌واشه‌کاریی ده‌وڵه‌ت و دڵسۆزیی درۆیینه‌ی مه‌جلیس باری کۆڵبه‌ره‌کان سووک ناکات/ محه‌مه‌د هادیفه‌ر
به‌شی وتار- کۆمه‌ڵگای ئێرانی سه‌باره‌ت به‌ ڕووداوی دڵته‌زێنی مه‌رگی کۆڵبه‌ره‌کان کاردانه‌وه‌ی هه‌بوو به‌ڵام ڕووبه‌ڕوو بوونەوەی به‌رپرسه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌م ڕووداوه‌ تاڵه‌ یه‌کجار هه‌ستۆکی- سیاسی بوو.
کوردپرێس: بژێوی ژیانی سنوورنشینه‌کان و ئه‌و پرسانه‌ی پێوه‌ندییان به‌و بابه‌ته‌وه‌ هه‌یه‌ له‌ گرینگترین داڵغه‌کانی کۆمه‌ڵگای سنوورنشینه‌ که‌ ده‌بێت به‌ دوور له‌ هه‌موو جۆره‌ وابه‌سته‌ییه‌کی سیاسی تێبڕوانین. له‌ پێناسه‌ی کۆنی سنووردا وتراوه‌ ئه‌م خه‌ته‌ فه‌رزییه‌ جوگرافیاییه‌ که‌ یه‌که‌ سیاسییه‌کان دابه‌ش ده‌کات ئه‌وه‌ڵی هه‌موو "شه‌ڕێک" و ئاخری هه‌موو "خێر"ێکه‌. لانیکه‌م له‌ مێژووی چه‌ند ده‌یه‌ی ئێراندا به‌ تایبه‌ت سنووره‌ هاوبه‌شه‌کانی عێراق و ئێران شایه‌تحاڵی ئه‌م پێناسه‌ کۆنه‌ له‌ سنوورن.
پاشهاته‌کانی شه‌ڕی سه‌پاوی ئێران و عێراق له‌ سنووره‌کانی ڕۆژئاوای وڵات و خه‌سار و ئاواره‌یی سنوورنشینه‌کان وه‌کوو لایه‌نی شه‌ڕ و سفره‌ی داخراوی سه‌رده‌می پاش شه‌ڕ به‌ تایبه‌ت دۆخی کراوه‌ی ئابووری باکووری عێراق له‌ سێ ده‌یه‌ی ڕابردوودا لایه‌نی خێری پێناسه‌که‌یه‌.
باشتربوونی دۆخی سنوورنشینه‌کان و گۆڕانکارییه‌ ئابوورییه‌کانی ژماره‌یه‌ک له‌ شاره‌ سنوورییه‌کان هه‌ندێ جوانی خولقاندووه‌ به‌هۆی نه‌بوونی ڕاوێژی گونجاوی به‌رپرسانی سه‌رسنوور پشکی سنوورنشینه‌کان له‌م سفره‌ کراوه‌یه‌ جگه‌ له‌ کۆڵکێشی و حه‌ماڵی هیچ دیکه‌ نه‌بووه‌. هه‌ڵکشانی حه‌شیمه‌تی سنوورنشین و نه‌بوونی پێداویستی سه‌ره‌تایی ژیان و بازاڕی داخوازی و ڕانانی دوو لایه‌نه‌ی سنوور هه‌ندێ خاڵی سه‌ره‌نجڕاکیشی خولقاند که‌ بووه‌هۆی زه‌قبوونه‌وه‌ی ته‌وه‌ری سنوور و سنوورنشینی. له‌ سه‌ره‌تای ده‌ستپێکی ئاڵوگۆڕه‌ سنوورییه‌کانه‌وه‌ له‌ چه‌ند ده‌یه‌ی ئه‌مدواییه‌دا "خێری زۆرینه‌"ی به‌ نسیبی ڕێبواران بووه‌ و "شه‌ڕی زۆرینه‌"شی داوێنی سنوورنشینه‌کانی گرتۆته‌وه‌.
ئاڵوگۆڕه‌ سنوورییه‌کان ده‌توانن یه‌کێک له‌ ڕێگاچاره‌کانی ڕه‌خساندنی هه‌لی کار و دابینکردنی بژێوی ژیانی سنوورنشینه‌کان بێت له‌ حاڵێکدا که‌ ده‌فرایه‌تییه‌ شاردراوه‌کانی تر له‌ ناوچه‌ سنوورییه‌کاندا ده‌بینرێت که‌ سه‌ره‌ڕای ئه‌منییه‌تی سه‌قامگیر له‌ شاره‌ سنوورییه‌کان هێشتاکه‌ ئیراده‌یه‌ک له‌سه‌ر بووژانه‌وه‌ یان گه‌شه‌ و په‌ره‌پێدانی ئه‌و ناوچانه‌ له‌ئارادا نییه‌. به‌داخه‌وه‌ یه‌که‌م ئه‌وه‌ی که ‌به‌رنامه‌ڕێژیی ئابووریی سنووره‌کان له‌گه‌ڵ ئاماده‌سازی مه‌ڵبه‌نده‌که‌ یه‌ک ناگرێته‌وه‌. دووهه‌میش تاوانه‌ ئابوورییه‌کان له‌سه‌ر سنووره‌کان پێش به‌ فه‌رهه‌نگ سازی بازرگانی یاسایی ده‌گرێت که‌ هه‌ردووک ئاکامی مامه‌ڵه‌ی هه‌ستۆکانه‌ و لاوازی ده‌وڵه‌ت و مه‌جلیس له‌ به‌رانبه‌ر بژێوی ژیانی سنوورنشینه‌کانه‌. هه‌ر به‌م بۆنه‌شه‌وه‌ ڕه‌خساندنی هه‌لی کار بۆ سنوورنشینه‌کان تا ڕاده‌یه‌کی زۆر کارناسانه‌ نه‌بووه‌ و ته‌نها له‌ هه‌ندێ دروشمی هه‌ڵبژاردنی ده‌وڵه‌ته‌کان و به‌ تایبه‌ت مه‌جلیسدا به‌رجسته‌ کراوه‌ته‌وه‌ هه‌ر به‌و بۆنه‌شه‌وه‌ ئابووری سنووری به‌ شێوازێکی گونجاو گه‌شه‌ی نه‌سه‌ند و له‌ واقیعدا نه‌یتوانی ڕۆڵی کاریگه‌ری له‌ گه‌شه‌ی شاره‌ سنوورییه‌کاندا ببێت. دوور له‌ ڕاستی نییه‌ ئه‌گه‌ر بڵێین گواستنه‌وه‌ی بار به‌ کۆڵی خه‌ڵکی زه‌حمه‌تکێشی سنووره‌کان یه‌کێک له‌ هێما ناخۆشه‌کانی ئه‌م شێوازه‌ پرتووکاوه‌ی که‌سابه‌تی سه‌ر سنووره‌.
کۆمه‌ڵگای سنوورنشین وه‌بیریان دێت که‌ له‌ دژوارترین دۆخه‌کاندا له‌ سه‌رده‌می شه‌ڕی سه‌پاو و له‌ هه‌ستۆکترین ناوچه‌ سنوورییه‌کاندا بازرگانی له‌ ڕێگای وڵاخداری به‌ تایبه‌ت به‌ قاتر و ئه‌سب ده‌کرا که‌ تا ڕێژه‌یه‌کی زۆر له‌ کاتی خۆیدا و له‌ هه‌لومه‌رجی دژواری شه‌ڕدا و پێداویستی ئابووری خه‌ڵکه‌که‌دا قبووڵکراو بوو و ته‌نانه‌ت له‌و کاته‌ دژواره‌شدا هیچ که‌سێک وه‌بیری نایێت که‌ مرۆڤ به‌ کۆڵ باری گواستبێته‌وه‌ به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌مه‌ ده‌وڵه‌ته‌کانی پاش شه‌ڕ بوون که‌ باری گرانی که‌سابه‌تی سه‌ر سنووریان له‌ هه‌ندێ ناوچه‌دا خسته‌ سه‌ر کۆڵ مرۆڤه‌کان. ئه‌م قه‌یرانه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌ به‌ ئاسانی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌ته‌کانه‌وه‌ چاره‌سه‌ر ده‌کرا به‌ڵام به‌هۆی هه‌ندێک به‌رژه‌وه‌ندییه‌وه‌ ئه‌نجامی ئه‌و کاره‌ تووشی کێشه‌ ده‌بێت. ئه‌م شێوازه‌ له‌بارچووه‌ بازرگانییه‌ مه‌علوولی هه‌ندێ یاسای توند و سه‌خت و ڕه‌فتاری نه‌گونجاوی گومروکه‌کانی و کاربه‌ده‌ستانی سه‌ر سنووره‌. کاتێک که‌ ده‌بینین دراوسێی شاره‌ سنوورییه‌کانی ئێران له‌ هه‌رێمی کوردستان خه‌ڵکه‌که‌ی سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو کێشه‌ و قه‌یرانه‌ی هه‌یانه‌ تا ڕێژه‌یه‌کی زۆر له‌ ئاسایشدا ده‌ژین به‌داخه‌وه‌ قورسایی‌ ویترینی کاربه‌ده‌ستانی بازرگانیی ئێران به‌ سه‌ر کۆڵی هاووڵاتیانی سنوورنشینه‌وه‌یه که‌ ‌کۆنترین و سه‌ره‌تایی ترین شێوازی بازرگانییه‌.
ڕووداوی دڵته‌زێنی ئه‌مدواییه‌ی کۆڵبه‌ره‌کان له‌ شاری سنووری سه‌رده‌شت پرسی ئه‌و کۆڵبه‌رانه‌ که‌ به‌ دوای قووتی لایه‌مووتدا ده‌گه‌ڕێن له‌ ئاستی نه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌ییدا به‌رجسته‌ ده‌کاته‌وه‌ و بیر و دڵی کۆمه‌ڵگای بریندار کرد. کۆمه‌ڵگای ئێرانی سه‌باره‌ت به‌م ڕووداوه‌ دڵته‌زێنه‌ کاردانه‌وه‌ی هه‌بوو به‌ڵام به‌رپرسه‌کان به‌ شێوازێکی هه‌ستۆکی- سیاسی مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ئه‌و ڕووداوه‌ تاڵه‌دا کرد. هه‌ریه‌که‌ له‌ نوێنه‌ران و به‌رپرسان هه‌ڵوێستی خۆیان ڕاگه‌یاند به‌ڵام هیچ کام له‌م هه‌ڵوێستانه‌ بارێکیان له‌ کۆڵی کۆڵبه‌ران سووک نه‌کرد به‌ تایبه‌ت ئه‌م ڕووداوه‌ هاوکات بوو له‌گه‌ڵ ململانێی سیاسیی نێوان نوێنه‌ری هه‌ندێ له‌ شاره‌کان له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پارێزگای ئازه‌ربایجانی ڕۆژئاوا که‌ ئه‌و ڕووداوه‌ له‌ خولگه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی خۆی برده‌ ده‌ره‌وه‌ و کردی به‌ ململانێی سیاسی لایه‌نه‌کانی ده‌سه‌ڵات. به‌لاڕێداچوون سه‌باره‌ت به‌ قبووڵکردنی داخوازییه‌ واقیعییه‌کانی خه‌ڵک وه‌کوو ئه‌وه‌ وایه‌ نێچیرڤانێک به‌ جێگای په‌له‌وه‌رێک سێبه‌ری ئه‌و په‌له‌وه‌ره‌ بکاته‌ ئامانج و په‌له‌وه‌ریش له‌و ڕه‌فتاره‌ی نێچیرڤان به‌ پۆپکی داره‌وه‌ حه‌یران ده‌بێت. کێشه‌ و چه‌رمه‌سه‌ری خه‌ڵکی له‌م ململانێیه‌ سیاسییانه‌ی ده‌وڵه‌ت و مه‌جلیسدا ون بووه‌ چوونکه‌ هه‌ریه‌که‌ له‌م ده‌سه‌ڵاتدارانه‌ به‌پێی به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان بابه‌ته‌که‌یان کردووه‌ته‌ ئامێرێک و له‌سه‌ر زۆرینه‌ی پرسه‌کان ڕێکده‌که‌ون جگه‌ له‌ کێشه‌ی خه‌ڵک که‌ له‌ژێر ته‌گه‌ری به‌رژه‌وه‌ندی لایه‌نه‌کاندا ورد و خاپوور ده‌بێت. به‌م پێیه‌ هه‌موو جۆره‌ هه‌نگاوێک له‌پێناو به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵک ڕه‌نگی سیاسی به‌خۆوه‌ ده‌گرێت بۆ نموونه‌ ئێستاکه‌ ده‌وڵه‌ت له‌ سه‌روبه‌ندی هه‌ڵبژاردنه‌کاندایه‌ و پێویستی به‌ ئاڵای داخوازییه‌کانی خه‌ڵک و دڵنه‌وایی له‌ چین و توێژی لاواز هه‌یه‌. هه‌ندێ له‌ نوێنه‌رانی مه‌جلیسیش حه‌یاتی سیاسی خۆیان له‌ ململانێی ڕۆژمه‌ڕه‌دا ده‌بینن و هه‌موو جۆره‌ ڕووداوێک ده‌که‌نه‌ بیانوویه‌ک بۆ به‌شداری سیاسی خۆیان له‌ کۆمه‌ڵگا. له‌ حاڵێکدا ڕاستییه‌کانی سنوور و سنوورنشینی و ژیانی ئه‌وان کێشه‌یه‌ک نییه‌ که‌ ده‌سه‌ڵاتی یاسادانه‌ر و جێبه‌جێکار نه‌توانن چاره‌سه‌ری بکه‌ن به‌ تایبه‌ت له‌ هه‌لومه‌رجی ئێستاکه‌ که‌ به‌ستێنی هه‌موو جۆره‌ بڕیارێکی جیدی بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م قه‌یرانه‌ ئابوورییه‌ ئاماده‌یه‌ به‌ڵام ئیراده‌یه‌ک بۆ چاره‌سه‌ری ڕیشه‌یی و بنه‌مایی ئه‌م ته‌وه‌ره‌ له‌ئارادا نییه‌.
سامانپێدان و سیاسه‌تدانه‌ریی ئابووری سنووری ئه‌رکی وه‌زاره‌تخانه‌کانی وڵات‌ و ئابووری دارایی و ڕێکخراوه‌گه‌لێک وه‌کوو گومروک و سنووره‌وانی بووه‌ که‌ سه‌رجه‌م ئه‌و ناوه‌ندانه‌ له‌ حه‌وزه‌ی ده‌وڵه‌تدایه‌ هه‌ر به‌و بۆنه‌شه‌وه‌ ده‌وڵه‌ت ناتوانێت له‌ وڵامدانه‌وه‌ به‌ قه‌یرانی سنوورنشینه‌کاندا خۆی به‌ ئه‌ستۆپاک بزانێت و چه‌واشه‌کاری و پاساوهێنانه‌وه‌ی ناڕاست له‌لایه‌ن به‌رپرسانی وه‌زاره‌تخانه‌ پێوه‌ندیداره‌کانه‌وه‌ قبووڵ ناکرێت.
ده‌سه‌ڵاتی یاسادانه‌ر ده‌توانێت له‌ ڕێگای پشتیوانی له‌و پڕۆژه‌یاسانه‌ی که‌ سه‌باره‌ت به‌ گه‌ڵاڵه‌ی ڕه‌خساندنی هه‌لی کاری پایا له‌ ناوچه‌ سنوورییه‌کان ئاراسته‌ ده‌کرێن،‌ خزمه‌تگوزاری بگه‌یێنێت به‌ ژیانی سنوورنشینه‌کان و ئه‌مه‌ خزمه‌تێکه‌ که‌ نوێنه‌رانی ناوچه‌ سنوورییه‌کان به‌ جێگه‌ی دڵسۆزی و خه‌می درۆیینه‌ بۆ به‌ کۆڵبه‌ران خه‌سارلێکه‌وتوو ده‌توانن ئاراسته‌ی بکه‌ن و هه‌ندێک له‌و خزمه‌تانه‌ بریتین له‌ به‌دواداچوون بۆ داهاته‌ سنوورییه‌کان که‌ له‌لایه‌ن هه‌ندێ له‌ به‌رپرسانی پارێزگا سنوورییه‌کانه‌وه‌ ئه‌نجام بووه‌، ئه‌و داهاتانه‌ی که‌ له‌ چه‌ند ساڵی ڕابردوودا به‌ زۆری زیادیان کردووه‌ و گومانێکی زۆریشی به‌دواوه‌ بوو و تا ئێستا سه‌باره‌ت به‌ شه‌فاف سازی ئه‌و داهاتانه‌ هه‌نگاوێک هه‌ڵنه‌گیراوه‌.
هه‌روه‌ها نوێنه‌ره‌کان به‌ جێگه‌ی مامه‌ڵه‌ له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی تاکه‌که‌سی خۆیان به‌دواداچوون بۆ چۆنیه‌تی ده‌ستێوه‌ردانی ڕێکخراوه‌ خزمه‌تگوزاری و چاودێرییه‌کان له‌سه‌ر بازرگانی سه‌ر سنووره‌کان بکه‌ن و به‌ جێگه‌ی بزواندنی هه‌ستی کۆمه‌ڵگا به‌ ئامانجی سه‌رکه‌وتن له‌ هه‌ڵبژاردن ڕێگاچاره‌یه‌کی گونجاو له‌پێناو گه‌شه‌ی ناوچه‌که‌ و دابینی بژێوی ژیانی کۆمه‌ڵگای سنوورنشین ئاراسته‌ بکه‌ن. پێشنیاری میکانیزه‌ کردنی سیسته‌می پرتووکاوی کۆڵبه‌ری له‌ سنووره‌کان و دابینی پرسی بیمه‌ی ئه‌وان وه‌کوو ئه‌وه‌ وایه‌ برینێک بێ ئه‌وه‌ی چلکه‌که‌ی بشۆردرێت تیمار بکرێت. ئه‌مه‌ش ده‌ردی بێکاری قووڵتر و دژوارتر ده‌کات و نموونه‌یه‌که‌ له‌ تێگه‌یشتنی سیاسی له‌ داخوازییه‌ واقیعییه‌کانی خه‌ڵک که‌ له‌گه‌ڵ ڕۆحی ڕاسته‌قینه‌ی هاووڵاتیان زۆر جیاوازه‌. ئه‌م جۆره‌ هه‌نگاوه‌ سوکنایی هێنه‌رانه‌ به‌ مانای ئیراده‌ی به‌رده‌وامیی کاری کاتی و ناسه‌قامگیر و پڕمه‌ترسی ده‌بێت به‌و مه‌به‌سته‌ که‌ له‌ هه‌ندێ دۆخدا بتوانن له‌ کۆڵی ئه‌وان یان تابووته‌که‌یان ده‌نگی نادروست و ناحه‌ق وه‌ده‌ست بێنن. له‌ ڕاستیدا نه‌ سڕینه‌وه‌ی پرسی کۆڵبه‌ره‌کان کێشه‌ی بژێوی ژیانی کۆڵبه‌ره‌کان چاره‌سه‌ر ده‌کات و نه‌ ڕه‌فتاری هه‌ستۆکانه‌ ڕه‌نج و چه‌رمه‌سه‌ریی خه‌سارلێکه‌وتووان که‌م ده‌کاته‌وه‌ چوونکه‌ له‌ ئه‌ساسدا دیارده‌ی کۆڵبه‌ری له‌ هه‌ژاری و بێکارییه‌وه‌ سه‌ری هه‌ڵداوه‌ و به‌ڵگه‌یه‌که‌ له‌سه‌ر توانا نه‌بوون و ناکارامه‌یی به‌رپرسان له‌ چاره‌سه‌ری قه‌یرانی سنوورنشینه‌کاندا و به‌رده‌وامیی ئه‌م پڕۆسه‌یه‌ و سووک کردنی قورسایی باری ئه‌م دیارده‌یه‌ له‌ژێر هیوای "پێدانی ئه‌رابه‌ به‌ ده‌ست کۆڵبه‌ران"ه‌وه‌ و یان ساماندانیان به‌م شێوازه‌ له‌ یه‌که‌مدا سیمای مۆدێڕنی ئێران له‌ سه‌ده‌ی 21هه‌مدا ده‌خاته‌ به‌ر پرسیاره‌وه‌ و دووهه‌میش ئه‌وه‌مان پیشان ده‌دات که‌ عه‌قڵانییه‌تی پێویست بۆ چاره‌سه‌ری ڕیشه‌یی کێشه‌ی سنوورنشینه‌کان له‌ئارادا نییه‌. به‌ڵکوو چاره‌سه‌ری کێشه‌ی سنوورنشینه‌کان پێویستی به‌ هه‌نگاوی ئه‌ساسی له‌پێناو پێناسه‌کردنی دروستی که‌سابه‌تی سنوورییه‌ که‌ سنووره‌وانانی ڕاسته‌قینه‌ ده‌ستیان به‌ داهاتێکی شه‌رافه‌تمه‌ندانه‌ و شیاوی پێگه‌ی ئێرانی خۆیان ڕابگات.
 
وه‌رگێڕان له‌ فارسییه‌وه‌: سروور خدری

کۆدی بابه‌ت: 69043  |  به‌روار: ۱۳۹۵/۱۱/۲۵  |  کاتژمێر: 11 : 55

FaceBook   Twitter   Delicious   Digg   Buzz   Google Bookmarks   ˜áæÈ  
ناردنی بۆچوون
ناو و شۆره‌ت:
ئیمه‌یل:
بۆچوون:
بۆچوونی نێردراو‬
هه‌واڵی پێوه ندیدار
ناوه‌ندی هه‌ره‌وه‌زی کۆڵبه‌ره‌کان ده‌کرێته‌وه‌
کۆڵبه‌رێک له‌سه‌ر سنووری ته‌مه‌رچینی پیرانشار گیانی خۆی له‌ده‌ستدا
یاسا ڕێگه‌ نادات ته‌قه‌ له‌ کۆڵبه‌ر بکرێت
کۆڵبه‌ری 17 ساڵانی سه‌رده‌شتی گیانی خۆی له‌ده‌ستدا
بڕیاری 110 نوێنه‌ری مه‌جلیس بۆ سامانپێدانی کۆڵبه‌ر و ته‌لنجییه‌کان
نوێنه‌ری بانه‌ و سه‌قز هه‌واڵێکی خۆش ده‌دات به‌ کۆڵبه‌ره‌کان
کۆڵبه‌ر و ڕه‌نج و مه‌ینه‌ته‌کانی ئه‌م پیشه‌ پڕڕووداوه‌ له‌ ده‌لاقه‌ی کامێراوه‌
ڕوانینی کۆمه‌ڵگاناسی به‌ کوردستان: به‌سه‌رهاتی کۆڵبه‌ره‌کان
به‌دواداچوون بۆ کێشه‌ی کۆڵبه‌ره‌کان ده‌که‌م
وته‌ ناڕه‌واکانی پارێزگاری ئازه‌ربایجانی ڕۆژئاوا داخی دڵی بنه‌ماڵه‌ی کۆڵبه‌رانی تازه‌ کرده‌وه‌
کۆڵبه‌ری و ڕه‌نجبه‌ری و چیرۆکی بژێوی ژیانی هاووڵاتیانی سنوورداری کورد/خوداداد ئیبراهیمی
داکۆکیی نوێنه‌ره‌ کورده‌کانی مه‌جلیس بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کۆڵبه‌ره‌کان
بێده‌نگی بۆ بیستنی هاواره‌ خامۆشه‌کان/ بێکاری و نه‌داری هۆکاری کۆڵبه‌رییه- سه‌ییدمه‌عرووف سه‌مه‌دی*
داکۆکییه‌کانی نوێنه‌ری سه‌رده‌شت و پیرانشار له‌سه‌ر پێدانی دیه‌ی کۆڵبه‌ره‌کان
داواکاریی قازی پوور له‌ وه‌زیری ناوخۆی ئێران بۆ به‌دواداچوونی بارودۆخی کۆڵبه‌ره‌کان
پارێزگاری کوردستان په‌یامێکی سه‌ره‌خۆشی به‌ بۆنه‌ی کۆچی دوایی که‌شه‌وانانی بۆکانی و کۆڵبه‌رانی سه‌رده‌شته‌وه‌ ده‌رده‌کات
ڕێکاری نوێنه‌ری نه‌غه‌ده‌ و شنۆ بۆ چاره‌سه‌ری پرسی کۆڵبه‌ری
کۆڵبه‌ر شه‌هیده‌ له‌ ڕێگای بنه‌ماڵه‌یدا/ ڕه‌خنه‌ی توند له‌ ده‌وڵه‌ت سه‌باره‌ت به‌ سنووره‌کان و دۆخی کۆڵبه‌ره‌کان
ئێران و کوردستان دیسانه‌وه‌ ماته‌م ده‌گێڕن
کۆڵبه‌ره‌کانیش وه‌کوو ئاگرکوژێنه‌وه‌کان قاره‌مانن و شایسته‌ی ڕێزلێنانن/ دوکتۆر ئه‌فشین عه‌بدوڵڵاهی
کاردانه‌وه‌ی توندی نوێنه‌ری پیرانشار و سه‌رده‌شت به‌ برینداربوونی شه‌ش کۆڵبه‌ر
چه‌ندین وێنه‌ی ماسیمۆی ڕۆمی له‌ کۆڵبه‌رانی کورد
سکاڵای نوێنه‌ری هه‌ورامانات له‌ سه‌رۆک کۆمار
سنووری کۆڵبه‌ری له‌ مه‌ریوان و سه‌وڵاوا چالاکه‌/ جاده‌ی مه‌ریوان بۆ سنه‌ خه‌ریکی ته‌واوبوونه‌
پێوشوێنگری بابه‌تی گیانله‌ده‌ستدانی کۆڵبه‌ره‌کانین
زۆربوونی ڕێڕه‌وه‌ سنوورییه‌کان کێشه‌ بۆ ئاسایشی وڵات ساز ده‌کات/ له‌ پارێزگای کوردستاندا کار له‌ یه‌که‌مایه‌تیدایه‌
چه‌ندین وێنه‌ له‌ کوڵبه‌رانی کورد
دوایین هه‌واڵه‌کان
کوردەکانی سووریا براوەی شەڕی داعشن
سوپای دیموکراتیکی سووریا دوو شارۆچکەی ستراتژیکی لە باکووری ڕەقە ئازادکرد
ئەمینداری موئتەلیفە سەرۆک‌کۆماری بە پێشێل کردنی یاسا لە بانگەشە تۆمەتبار کرد
لێک‌تێگەیشتننامەی هاوبەشی هاوکاریی نێوان زانکۆییان واژۆ کرد
پێکدادانی هێزەکانی تورکیا لەگەڵ پەکەکە لە ئامەد/ سەربازێکی تورکیا کوژرا و ٢ سەربازی دیکەش بریندار بوون
شاندی ڕێکخراوی ئاسایش و هاریکاریی ئەورووپا لایەنگرانی پەکەکەن
درەنگ و زوو دەگەڕێینەوە سەر ڕێککەوتنەکەی دۆڵمە باخچە
ڕەئیسی: بە "هەی دز هەی دز کردن" کێشەیێک چارەسەر نابێت
داعش خەریکە پایته‌خته‌که‌ی لە ڕەقەوە ده‌باته‌ ده‌یرلزوور
بێ‌لایەنی خۆم هەمبەر بە هەڵبژاردنەکانی شۆڕا ڕادەگەیێنم
دەستفرۆشانی شاری سنە سامان دەدرێن
فرۆشتنی مافی هاووڵاتییان سه‌رچاوه‌یێکی گونجاو نییه‌ بۆ داهاته‌ شارییه‌کان/ باڵاخانه‌کانی شار ده‌بێت جێگای حه‌وانه‌وه‌ بن
رۆژبەڕۆژ هەوڵی بەرتەسکردنەوەی ئازادیی رۆژنامەگەری دەدرێت
ڕاوێژکارییەکان بۆ زیاد کردنی دوو شاری دیکە لە پارێزگای ئیلام بەردەوامە
عێراق دژبه‌رانی ئه‌ردۆغان له‌ دژی فره‌خوازییه‌کانی ئه‌و به‌کار بهێنێت
ئیمکانات