سرویس اقلیم کردستان
آخرین خبرهای اقلیم کردستان
انتشار:  چهارشنبه 27 شهریور 1398  ::  12:09   

ترافیک دیپلماتیک در اربیل برای جلوگیری از بروز بحران

سرویس عراق و اقلیم کردستان – همزمان با حضور رئیس جمهور عراق در مرکز اقلیم کردستان، رئیس مجلس نمایندگان این کشور نیز برای جلوگیری از بروز بحرانی جدید و جدی تر از گذشته‌ میان کردها و دولت مرکزی، امروز وارد اربیل می شود.
 

به‌ گزارش کردپرس، در آستانه‌ تدوین و تقدیم لایحه‌ بودجه‌ 2020 عراق به‌ مجلس نمایندگان این کشور و مباحث مطرح شده‌ درباره‌ احتمال قطع یا کاهش سهم بودجه‌ ای اقلیم کردستان و نگرانی ها از آینده‌ پرداخت حقوق کارمندان و دیگر حقوق بگیران اقلیم از سوی دولت مرکزی، دیدارها و تکاپوی دیپلماتیک برای ممانعت ازبروز بحران جدید در روابط کردها و دولت عراق افزایش یافته‌ است.

برهم احمد صالح رئیس جمهور کُرد عراق وابسته‌ به‌ اتحادیه‌ میهنی کردستان (یکیتی) به‌ همراه‌ فواد حسین وزیر دارایی و معاون نخست وزیر عراق که‌ از رهبران حزب دمکرات کردستان (پارتی) و هیئتی عالی رتبه‌ از دولت مرکزی، روز سه‌شنبه‌ 26 شهریور ماه‌ 1398 با استقبال رسمی نچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان وارد اربیل شده‌ و با وی نیز دیدار و درباره‌ مسائل موارد اختلاف به‌ ویژه‌ موضوعات و مسائل برجسته‌ در روابط میان اربیل و بغداد ازجمله‌ لایحه‌ بودجه‌ سال آینده‌ عراق، ماده‌ 140 قانون اساسی عراق ویژه‌ مناطق مورد مناقشه‌، تصویب قوانین و همچنین تهدید و خطرهایی همچون ترور و افراط گرایی گفتگو و رایزنی کرده‌ و بر بر ضرورت پایان دادن به‌ مسائل اختلافی میان دو طرف با مرجع قرار دادن قانون اساسی عراق تاکید کردند.

رئیس جمهور عراق امروز (چهارشنبه) با مسرور بارزانی نخست وزیر نیز دیدار کرد و قرار است به‌ دیدار مسعود بارزانی رهبر حزب دمکرات کردستان هم برود.

همزمان با حضور رئیس جمهور عراق در اربیل، محمد الحلبوسی رئیس مجلس نمایدگان این کشور نیز امروز به‌ همراه‌ هیئتی پارلمانی وارد اربیل می شود.

جمال کوچر نماینده‌ مجلس عراق در گفتگو با شبکه‌ تلویزیونی روداو ضمن اعلام سفر امروز حلبوسی به‌ اربیل، گفت: رئیس مجلس نمایندگان عراق در دیدار با مقامات اقلیم کردستان پروژه‌ ای پیشنهادی در خصوص بودجه‌ را برای حصول توافق میان اربیل و بغداد ارائه‌ خواهد داد.

به‌ گفته‌ عضو کمیته‌ تدوین لایحه‌ بودجه‌ 2020 در مجلس عراق، حلبوسی در دیدار از اربیل با نچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان و مسرور بارزانی نخست وزیر اقلیم دیدار و گفتگو خواهد کرد و پیشنهاد بودجه‌ ای خود را ارئه‌ خواهد داد.

هیئت وزیران عراق اواسط اکتبر لایحه‌ بودجه‌ 2020 را تقدیم مجلس نمایندگان این کشور خواهد کرد و این در حالی است که‌ تاکنون اربیل و بغداد به‌ توافق دست نیافته‌ اند و زمان اندکی برای این مهم پیش رو دارند.

 از سال ٢٠٠٥ تاکنون مسائلی همچون اختلافات ارضی، نفتی، مالی و سیاسی میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق به صورت لاینحل باقی مانده است و در هر مقطعی بر سر یکی از این مسائل بحرانی در روابط طرفین ایجاد می شود.

سهم بودجه ای اقلیم کردستان از بودجه سالانه عراق همیشه یکی از موارد اختلافی میان طرفین بود.

در این میان از سال ٢٠٠٣ به بعد هیچ گاه حقوق کارمندان اقلیم کردستان و نیروهای پیشمرگ در چارچوب بودجه ای خاص در بودجه فدرال تعیین نشده بود و هر گاه اختلافات سیاسی میان اربیل و بغداد تشدید می شد، اولین اقدام از سوی بغداد برای فشار بر اقلیم کردستان، قطع پرداخت بودجه حقوق بگیران دولتی در اقلیم بود.

دولت مرکزی عراق به‌ دلیل اختلافات نفتی با اقلیم کردستان و پیگیری سیاست استقلال اقتصادی از طریق استخراج و صادرات مستقل نفت از سوی اربیل، در سال 2014 پرداخت حقوق کارمندان و سهم بودجه‌ ای اقلیم کردستان را قطع کرد و روابط فی مابین بدترین دوران خود را تجربه‌ کرد.

سهم بودجه‌ ای اقلیم کردستان برای سال 2018 نیز کاهش یافت، اما پس از روی کارآمدن دولت عادل عبدالمهدی و گشایش در روابط میان اقلیم کردستان و بغداد، در قانون بودجه‌ 2019 سهم بودجه‌ ای و پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان به‌ صورت مشروط تثبیت شد.

بند ج ماده‌ 10 قانون بودجه‌ 2019 عراق به‌ نفت و میزان نفتی که‌ اقلیم کردستان باید به‌ دولت مرکزی تحویل دهد اختصاص یافته‌ است. در این بند، دولت اقلیم کردستان ملزم به‌ تحویل 250 هزار بشکه‌ نفت به‌ دولت مرکزی عراق در مقابل دریافت بودجه‌ تخصیص یافته‌ به‌ اقلیم شده‌ است.

در قانون بودجه‌ 2019 عراق در تعیین سهم اقلیم کردستان و پرداخت آن در مقابل دریافت نفت، بند مربوط به‌ شمار ساکنان حذف شد تا حساسیت ها و مناقشاتی که‌ در این باره‌ وجود داشت به‌ مانعی بر سر تصویب بودجه‌ تبدیل نشود.

دولت مرکزی عراق بر 12 درصد نسبت جمعیتی تاکید داشت و در مقابل نیز نمایندگان کرد بر 13.99 درصد تاکید کردند و در نهایت برای رفع مشکل، اصل میزان درصد جمعیت اقلیم کردستان از جمعیت عراق از قانون بودجه‌ حذف شد. اما تصریح گردید که‌ اگر دولت اقلیم کردستان پایبند تحویل میزان تعیین شده‌ نفت به‌ دولت مرکزی نباشد، حقوق نیروهای پیشمرگ و کارمندان اقلیم کردستان پرداخت شود و به‌ موضوع نفت و تحویل آن به‌ بغداد مرتبط نخواهد شد.

برای اقناع دیگر طیف ها و احزاب سیاسی در این موضوع یعنی مرتبط نکردن موضوع پرداخت حقوق نیروهای لشکری و کشوری اقلیم کردستان از سوی بغداد، مکانیسمی تعیین شد که‌ اگر اربیل میزان مشخص شده‌ نفت را تحویل بغداد ندهد به‌ همان میزان از بودجه‌ تعیین شده‌ برای اقلیم کردستان از بودجه‌ عمومی کسر خواهد شد.

دولت اقلیم کردستان تاکنون پایبند قانون بودجه 2019 عراق نبوده و هیچ نفتی را تحویل بغداد نداده است.

دولت اقلیم کردستان تصریح کرده است که مبالغی را به عنوان بدهی نزد بغداد دارد. یکی از این موارد عدم پرداخت غرامت به مردم کردستان به دلیل جنایات انفال و بمباران شیمیایی حلبچه است، اما عدم پرداخت سهم بودجه ای اقلیم کردستان از سوی دولت عراق به مدت چند سال و مطالبات اقلیم کردستان برای پرداخت هزینه‌ های شرکت های خارجی فعال در حوزه نفت در اقلیم کردستان مهم ترین مطالبه‌ اربیل از بغداد است.

در همین روابطه‌ طی چند روز اخیر، جوتیار عادل سخنگوی دولت اقلیم کردستان تاکید کرد که دولت مرکزی عراق به اقلیم بدهی دارد و بودجه نیروهای پیشمرگ، بخشی از این بدهی است که از سال 2005 پرداخت نشده و تا به امروز 80 میلیارد دلار اقلیم کردستان نزد دولت مرکزی می باشد و لازم است بغداد این بدهی را پرداخت نماید.

اظهارات سخنگوی دولت اقلیم کردستان مبنی بر  بدهی 80 میلیارد دلاری دولت فدرال به اقلیم کردستان از سوی یکی از اعضای کمیسیون دارایی پارلمان عراق تکذیب و در مقابل وی تاکید کرد که اربیل بیش از 100 میلیارد دلار به بغداد بدهکار است.

عبدالهادی السعداوی، عضو کمیسیون دارایی در مجلس نمایندگان عراق در گفت و گو با پایگاه خبری السومریه نیوز اظهار داشت: شاخص های مختلف نشان می دهند که کسری بودجه فدرال برای سال 2020 بیش از 72 تریلیون دینار خواهد بود و برای این مسئله نیز چندین دلیل وجود دارد که مهم ترین آنها عدم پایبندی اقلیم کردستان به تعهدات خود و اقدام وزیر دارایی (فؤاد حسین) در پرداخت بخشی از سهم اقلیم در تضاد با قانون بودجه فدرال 2019 می باشد.

وی ضمن تاکید بر این که دولت فدرال این کشور تنها در پرونده نفت بیش از 36 میلیارد دلار را از اقلیم کردستان طلب دارد و این مبلغ نیز مربوط به اقدام اربیل در صادرات نفت به خارج بدون اطلاع بغداد می باشد، افزود: در صورت محاسبه درآمدهای غیر نفتی اقلیم از مالیات و عوارض، گذرگاه های مرزی و فرودگاه های تحت کنترل آن و افزودن آن به درآمدهای نفتی، بدهی های اربیل به بغداد به بیش از 100 میلیارد دلار می رسد.

از سوی دیگر، عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق که‌ در دوران نخست وزیری در ارتباط با بودجه‌ و نفت بیشترین مدارا را با اقلیم کردستان داشته‌ است، به‌ دلیل عدم پایبندی اربیل به‌ قانون بودجه‌ 2019 برای تحویل نفت، از سوی برخی فراکسیون های پارلمانی عراق تحت فشار است و پیش بینی کارشناسان، احتمال کاهش یا قطع سهم بودجه‌ ای اقلیم در بودجه‌ 2020 و در نهایت وقوع بحرانی دیگر در روابط طرفین است.

سفر همزمان رئیس جمهور و رئیس مجلس نمایندگان عراق به‌ اربیل را می توان تلاشی برای جلوگیری از وقوع بحرانی دیگر میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق توصیف کرد، که‌ نتایج آن به‌ رویکرد اقلیم کردستان به‌ موضوع نفت و میزان آمادگی برای تحویل آن بستگی دارد.

پیش تر مثنی امین رئیس فراکسیون اتحاد اسلامی کردستان (یکگرتو) در مجلس نمایندگان عراق، در گفتگو با روزنامه "آژانس" چاپ اقلیم کردستان، ضمن اشاره به عمیق و ریشه دار بودن بی اعتمادی و عدم تفاهم میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق، اعلام کرد: بر اساس اطلاعات ما، دولت اقلیم کردستان حاضر به تحویل نفت به دولت مرکزی نیست، زیرا در نشست اخیر میان دولت اقلیم  و فراکسیون های کردستانی مجلس نمایندگان عراق، دولت اقلیم کردستان به بدهی 24 میلیارد دلاری که باید بغداد بازپرداخت آن ها به شرکت های نفتی را بر عهده بگیرد، اشاره داشت و دولت مرکزی عراق نیز به هیچ عنوان حاضر به پذیرش چنین چیزی نیست و زیر بار این درخواست نخواهد رفت و به همین دلیل نتیجه، عدم تحویل نفت از سوی اقلیم به بغداد است.

از سوی دیگر ریبوار کریم نماینده کُرد مجلس عراق که از شخصیت های نزدیک به برهم احمد صالح رئیس جمهور عراق می باشد در یادداشتی اعلام کرد که‌ "موضع دولت اقلیم کردستان، عدم تحویل نفت به بغداد است."

گزارش: حسن صالحی – سرویس عراق و اقلیم کردستان خبرگزاری کردپرس