انتشار:  چهارشنبه 10 مهر 1398  ::  16:26   

استاد مصطفی ملکیان در مراسم افتتاحیه نمایشگاه کتاب کردستان؛

حق آموزش و ترویج زبان مادری از اصول اولیه زیست اجتماعی است/ تنوع زبانی موجب نشاط فرهنگی و اجتماعی می شود

سرویس کردستان- استاد مصطفی ملکیان، فیلسوف نام آشنای کشورمان؛ سخنران ویژه مراسم گشایش نهمین نمایشگاه بین المللی کتاب کردستا بود و در این سخنرانی بر ضروت به رسمیت شناخته شدن حق آموزش و ترویج زبان مادری به عنوان یکی از اصول اولیه زیست اجتماعی تاکید کرد.

به گزارش کُرد پرس، استاد ملکیان در این سخنرانی با بیان اینکه  به چهار دلیل عمده این امر ضرورت دارد گفت:  حق آموزش و ترویج زبان مادری یکی از مباحث حقوقی و اخلاقی است. به چهار دلیل اشاره می کنم که هر چهار دلیل موید این است که باید حق زبان مادری را به رسمیت  بشناسیم و در مقام عمل هم پاس بداریم.

این استاد پرآوازه با اینکه  دلیل اول از منظر اخلاقی  محل بحث  است و آن  این است که به لحاظ اخلاقی آزادی هیچ کسی در هیچ حوزه ای قابل تحدید کردن و محدودسازی نیست مگر اینکه آزادی آن شخص به آزادی دیگری خدشه ای وارد کند، گفت:  به لحاظ اخلاقی هیچ کس در هر مقام و منصبی حق ندارد آزادی آدمیان را محدود کند. آزادی آدمیان اصل اولیه زیست اجتماعی است و این آزادی تنها به یک وسیله محدود می شود و آن وقتی است که  آن آزادی  اسباب خدشه زدن به آزادی دیگران باشد.

ملکیان افزود: تا وقتی به آزادی دیگران  تعرض  نشده  شخص  آزاد است و  فقط وقتی آزاد نیست که از آزادی خود سوء استفاده کند و متعرض آزادی دیگران  شود دیگرانی که درست به اندازه دیگری حق آزادی دارند. این سخن یک دلیل اخلاقی  است و در همه جا شمول دارد و یکی از موارد شمول آن آزادی سخن گفتن و  آموزش دادن به زبان مادری و آزادی ترویج زبان مادری است.

زبان مادری محدود شدنی نیست

این فیلسوف نامدار کشورمان با بیان اینکه این آزادی هم مانند هر آزادی دیگری هرگز تحدید بردار نیست و نمی شود حدی برای آن قائل شد مگر اینکه این آزادی متعرض آزادی نظیر خودش بشود، افزود:  بر اساس این استدلال ما حق نداریم زبان مادری هیچ قوم و گروه اجتماعی را محدود کنیم مگر اینکه آزادی زبانی این گروه به آزادی زبانی گروه دیگر لطمه وارد کند و طبعا دانسته است و معلوم و مشهود است که این آزادی؛  آزادی زبانی هیچ گروه دیگری را تهدید نمی کند.

ملکیان در ادامه با بیان اینکه دلیل دوم که باز دلیل اخلاقی  و تا حدودی حقوقی است دلیلی است که نه از راه مفهوم آزادی که از راه مفهوم عدالت مورد بحث است، گفت:  تکیه ما در این بحث بر عدالت است. یکی از خصیصه های هر مفهوم و هر برداشتی از عدالت این است، داشتن یا نداشتن ویژگی که خود من هیچ اراده و اختیار و دخل و تصرف و امکان تغییری در آن نداشته باشم نمی شود به واسطه داشتن آن ویژگی یا بواسطه نداشتن آن ویژگی من دارای مزیت بشوم یا داری محرومیتی گردم. با این ویژگی من به دنیا آمده ام و این نمی تواند مبنای محرومیت یا مزیتی برای من در قیاس من نسبت شما باشد.

وی افزود:  اینکه من پسر یا دختر به دنیا بیاییم در اختیار من نیست و وقتی به اراده خودم نیست هرگز نمی تواند مبنای مزیتی برای من نسبت به دیگران باشد. اگر در جایی مزیتی پیدا کنم محرومیت و مزیتی که مبنایش را به اراده آزاد خودم به وجود آوردم می تواند مبنای مزیت باشد مثل سخت کوشی یا تبنلی. چون فرض بر این این است که این سخت کوشی ارادی است ولی وقتی چیزی در اراده  شخص نباشد نمی تواند مبنای مزیت یا محرومیت باشد.

وی با بیان اینکه این نکته که از مفهوم عدالت توزیعی نشات می گیرد؛ به این معنا است  خود صاحب ویژگی وقتی  دخالتی در خلق آن  ندارد نباید به خاطر آن دارای مزیت و محرومیت شود و  بر این مبنا اینکه با چه زبانی به دنیا بیاییم در اختیار ما نیست پس نمی تواند مبنای مزیت یا محرومت باشد. زبان امر غیر اختیاری است، زبان اقلیت زبانی نمی تواند مبنای محرومیت باشد و بر همین اساس هم آن اقلیت نباید محروم شوند از ترویج و آموزش آن زبان.

تنوع را بپذیریم

ملکیان افزود: همان طور که در عالم زیستی هر چه تنوع زیستی بیشتر باشد محیط زیست سالم ترخواهد بود و  سلامت به این نیست تعداد گیاهان را بیشتر کنیم بلکه  باید متنوع  شوند گفت:  محیطی که در آن هزاران درخت از یک نوع وجود داشته باشد با محیطی که  از آن 10  نوع درخت هزار اصله وجود داشته محیط دوم پرنشاط تر است و نتیجه اینکه سلامت اکوسیستم های زیستی با تنوع افزایش می یابد.

وی افزود: همین سخن در اکوسیستم های اجتماعی و فرهنگی  هم صادق است. در جامعه ای که مکتب های مختلف، مشرب های مختلف، مرام های مختلف ادیان مختلف، کیش های مختلف، آیین های مختلف و.. وجود داشته باشد در این مکان به سلامت اجتماعی و فرهنگی می رسیم و جوامعی که فقط با یک مکتب و مسلک و کیش اداره می شوند هرگز به آن سلامت نمی رسند سلامت به تنوع است و همین سخن در باب زبان صحیح است هر چه متنوع تر باشد حیات زبانی آن جامعه با نشاط تر می ماند اگر همه ما  به انگلیسی یا فارسی سخن بگوییم  دیر یا زود خسارت عظیم آن معلوم می شود و  مصلحت اندیشانه است که از تنوع پشتیانی کنیم  و این پشتیبانی این است که  نگذاریم زبان های مادری دچار  انقراض  شود و این امر هم با آموزش امکانپذیراست.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه اقوام و ملل و قوم ها زندگی در جامعه ای را می پسندند که همه نیازهای آنان در آن جامعه پاسخ داده شود و اگر از مرکزگریزی اقوام می ترسیم راهش این است کاری کنیم که همه این  احساس و استنباط را داشته باشند که همه نیازهای آنان برآورده می شود، گفت:  یکی از مهم ترین نیازهای اقوام این است که  زبان مادری آنان قدر ببیند  و بر صدر بنشیند و اهانت و توهین تحقیری در این باره شاهد نباشند.