انتشار:  شنبه 13 مهر 1398  ::  12:50   

«هفت خان رستم» پیش روی بانوی کُرد نقال

طاهره اصفهانی؛ از فکری برای نجات تا تلاش برای زنده نگه داشتن شاهنامه

سرویس کردستان- در نهمین نمایشگاه بین المللی کتاب کردستان یکی از برنامه های حاشیه ای رونمایی از کتاب های تازه نشر یافته است، یکی از این کتاب ها که نوشته نویسنده ای جوان است، «فکری برای نجات» است. طاهره اصفهانی، نویسنده این کتاب یکی از شاهنامه های خوان های قهار استان هم هست و می گوید هدفش از نوشتن کتاب های علمی برای کودکان درک مفاهیم از سوی آنها با زبانی ساده است.

طاهره اصفهانی کارمند کانون پرورش فکری شهرستان سنندج است که در مرکز تخصصی علوم و نجوم  فعالیت دارد  و نویسنده کتابهای علمی، فکری برای نجات، شاه بلوط، آبی نفتی، نهنگ آبی خلیج فارس و سخنرانی گاندو و مدرس علوم  پایه های ابتدایی در کارگاه علوم، قصه گو است و در کنار اینها بسیار اصرار دارد که بگوید «نقال» و به شاهنامه می خواند. به نظر می رسد یکی از اهداف مهم اش در اصرار بر شاهنامه خوانی هم به هم ریختن دنیای مردانه ای است که بسیاری از شاهنامه ساخته اند. او می خواهد زنی باشد با وقار و محکم که داستان های شاهنامه را با همان آهنک حماسی خاصش بخواند و یادمان بیاورد شیرزنان ایران هیچ کم از مردان قهرمان آن ندارند.

خانم اصفهانی در حاشیه رونمایی از آخرین کتابش که با حضور بانو سیمین چایچی، انجام شد به کُرد پرس می گوید: هدفم  از نوشتن کتابهای علمی برای کودکان، آموزش مطالب علمی به زبان ساده و قابل درک و آموزش غیرمستقیم به صورت قصه و داستان  است. که خوشبختانه در کارگاه علوم تمام مطالب علمی را ابتدا به صورت قصه  به کودکان آموزش می دهم، سپس برای تکمیل مطالب علمی در کارگاه از مولاژ، ماکت، اسباب بازی های علمی  ساخته دست خودم، نمایش فیلم های آموزشی مرتبط با مطالب علمی استفاده می شود.

او می گوید: کتاب (فکری برای نجات) کتاب داستان علمی کودکانه در ۱۸صفحه رنگی، قطع خشتی، برای گروه سنی (الف و ب )با موضوع دگردیسی کرم ابریشم یا مراحل تبدیل کرم ابریشم به پروانه  می باشد. تفاوت این کتاب با دیگر کتاب های علمی در این است که مطالب علمی مراحل تبدیل کرم ابریشم به پروانه  به صورت غیر مستقیم و به صورت داستان جذاب که کودک با خواندن آن هر لحظه منتظر تغییر  قیافه کرم ابریشم که شخصیت اصلی داستان که همان کرم کوچولو می باشد مواجه می شود.

به گفته خانم اصفهانی پایان داستان فکری برای نجات بسیار جذاب، شیرین و  خواندنی است.  در پایان کتاب در قسمت  توضیحات  مراحل تبدیل کرم ابریشم به پروانه به زبان ساده علمی کودکانه  در دو صفحه  ذکر شده است.

خانم اصفهانی با اشاره به علاقه وافرش به کار کودک، می گوید: یازده سال در حوزه کودک  فعالیت می کنم. یکی از فعالیت مهم کانون پرورش فکری قصه گویی می باشد که 11 سال برای کودکان قصه ها یی در حوزه داستانهای ،علمی،شاهنامه ،فولکلور،ادبیات کهن،عامیانه ،اخلاقی ،طنز ودینی می گویم و در جشنواره های قصه گویی برگزیده استانی، منطقه ای و راهیابی به کشوری را در کارنامه خود دارم. اما به صورت جدی یک سال است که داستان های شاهنامه را به صورت نقالی برای کودکان نقالی می کنم و خداروشکر مورد استقبال کودکان ، نوجوان معلمان و عموم قرار گرفته است.

او می گوید: زمان آشنایی من با نقالی بر می گرد به سال های 95 و 96 و 97  که جشنواره های بین المللی قصه گویی که در تهران برگزار شده بود و به عنوان برگزیده حضور داشتم. در آن جشنواره ها  از نزدیک با هنر زیبای نقالی که توسط مربیان کانون پرورش فکری و دیگر هنرمندان اجرا می شد آشنا شدم و پس از بازگشت در سال 97 تصمیم گرفتم این هنر را دنبال کنم، در استان کردستان به خصوص شهر سنندج بسیار پی گیر شدم اما  نه خبری از کلاس آموزشی،نه انجمن شاهنامه خوانی،نه دوره های آموزشی حتی برای مربیان کانون پرورش فکری  کردستان بود.  پس سعی کردم با نقالان و هنرمندان تهران و دیگر استان های توانمند و فعال در این زمینه در تماس باشم و از تجربیات آنها استفاده کنم.

خانم اصفهانی می گوید: برای طومار نقالی هم از  کتاب هایی که در این زمینه نوشته شده است و منابع معتبر اینترنت استفاده  می کنمو با کمال ناباوری از طرف هیچ سازمان یا ارگانی  مورد حمایت قرار نگرفتم. از زمانی که مقداری تجربه در زمینه نقالی  کسب کردم و توانستم داستان های شاهنامه را به صورت نظم و نثر حفظ شوم و با توجه به اینکه در زمینه  قصه گویی برای کودکان و نوجوانان فعالیت  داشتم سعی کردم این دو هنر را  با هم آمیخته کنم  و  سعی کردم به عنوان اولین خانم نقال در ترویج این هنر در استان کردستان باشم.

به گفته او، هنر زیبا و جذاب نقالی سالهاست مورد بی مهری و بی توجهی مسئولین قرار گرفته است در حالی که چند سالی ست درفهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. اما به خاطر جبر زمانه، یعنی خواسته یا ناخواسته، که از نظر من کاریش هم نمی‌شود کرد، با آمدن رسانه‌های تصویری و سرگرمی‌های دیجیتالی جدیدی که برای مردم به‌ویژه جوانان فراهم شده است و  برخورد‌های سلیقه‌ای مسئولان متولی این امر باعث شده نقالی کم‌ رنگ شود.

او می گوید: ما برای زنده نگه داشتن شاهنامه و فردوسی هر کاری از دستمان بر بیاید باید انجام دهیم . شاهنامه را در خانه هایمان داشته باشیم، شاهنامه را به مدارس بیاوریم  و از طریق نقالی که یک هنر جذاب و گیرا هست از پایه مردم را با شاهنامه خوانی آشنا کنیم. در مراحل بعدی سازمان آموزش و پرورش، صدا و سیما و دانشگاه‌ها درست ‌تر است اگر بگویم هر کسی که دلش برای هنر و فرهنگ ایران ‌زمین می‌تپد باید برای رواج هنر نقالی و شاهنامه خوانی تلاش کند. خوشبختانه امسال در 3 ماه تابستان توانستم کارگاه شاهنامه خوانی را برای کودکان و نوجوانان علاقه مند در این زمینه راه اندازی کنم  و بسیار مورد توجه والدین قرار گرفت.

یک خاطره تلخ

او البته در همین مرحله اول کارش با یک خاطره تلخ هم مواجه شده که شاید به او نشان دهد مسیری که در پیش گرفته است بی شباهت به «هفت خان رستم» نیست.

خانم اصفهانی می گوید: امسال در جشنواره بین المللی قصه گویی با داستان نبرد گردافرید با سهراب به عنوان نقال شرکت کردم که متاسفانه از طرف داوران نه تنها برگزیده یا شایسته تقدیر نشدم با صحبت بسیار زننده یکی از داوران مواجه شدم که گفتند یک زن را چه به نقالی ،زن باید لالایی بگوید ... آیا مرد لالایی می گوید نه... نقالی می کند) دقیقا عین صحبت این داوربود واقعا دلم شکست . اما کمرم خم نشد تصمیم گرفتم برای ترویج هنر نقالی بجنگم ومی دانم شاید تا عادی شدن این امر در این استان ها از طرف بعضی اشخاص مورد بی مهری قرار می گیرم .اما من ادامه می دهم و دوست دارم استان کردستان مانند دیگر استانها وقتی اسم نقالی و شاهنامه می آید در این زمینه  بدرخشد