سرویس آذربايجان غربي
انتشار:  جمعه 26 مهر 1398  ::  12:29   

آتش بس در گرگ و میش آسمان شرق فرات/ صلاح الدین خدیو

سرویس آذربایجان غربی- فعال مدنی "صلاح الدین خدیو" در یادداشتی کوتاه به تحلیل اعلام آتش بس در شمال سوریه به دستور  ریاست جمهوری آمریکا پرداخته است که در ادامه می خوانید؛

یک روز پس از افشای نامه غیردیپلماتیک و خلاف عرف ترامپ به اردوغان، رئیس جمهور آمریکا با اعلام آتش بس در شمال سوریه افکار عمومی را غافلگیر کرد.

گرچه جزئیات این آتش بس معلوم نیست، اما درز رئوس کلی آن در رسانه ها موجب گمانه زنی و شک و تردیدهای بسیاری شده است.

ترکها و آمریکایی ها می گویند قرار است کردها ظرف پنج روز به عمق 32 کیلومتری مرز عقب نشینی کنند.  تشکیلات خودمختار کرد هنوز موضع رسمی خود را اعلام نکرده، اما از هم اکنون برخی سخنگویان آن، مخالفت خود را با این ایده اعلام کرده اند.

سرنوشت جنگ شرق فرات در اساس به سه عامل بستگی دارد: میزان مقاومت رزمندگان کرد در برابر فشارهای سهمگین دومین ارتش بزرگ ناتو، موج محکومیت های جهانی و بسیج افکار عمومی علیه ترکیه و میزان فشارهای سیاسی در ایالات متحده علیه ترامپ بخاطر رها کردن کردها.

از قضا  هر سه، در بالاتریندرجه خود بوده و ظاهرا برایند برداری آنها به آتش بس ختم شده است.

با این وصف، این فرض که ترکیه به چیزی که در جنگ به دست نیاورده یا احتمالا با هزینه و مشقت فراوان به چنگ می آورد، به آسانی در صلح دست پیدا کند، فرضی غیر منطقی و دور از ذهن است.

یک قرینه دیگر در رد این فرضیه اشاره طرف ترکی به انهدام استحکامات نظامی و سلاحهای سنگین کردهاست. وقتی قرار است ارتش ترکیه و متحدان محلی آنها در این مناطق مستقر شوند، چه نیازی به تخریب سنگرها و استحکامات خواهد بود؟ مگر اینکه  برنامه بازگشت به توافق قبلی پیش از حمله میان آمریکا و ترکیه برای ایجاد منطقه امن در عمق پنج تا ده کیلومتری مطرح باشد.

یک گمانه دیگر این است که ترامپ بدون گرفتن رضایت و توافق کردها، خود راسا با ترکها معامله کرده باشد. در این صورت طبیعی است که کردها آن را نپذیرند. زیرا وقتی که قرار بر عقب نشینی است، چرا منطقه را در اختیار ارتشهای روسیه و سوریه قرار ندهند که با آنها خصومت کمتری دارند؟

عدم تشکیل کنفرانس مطبوعاتی مشترک میان طرفهای ترک و آمریکایی که به نشانه نارضایتی میزبان از روند مذاکرات تعبیر شده، صحت این گزینه را هم با تردید روبرو می سازد.

یک فرضیه دیگر می تواند این باشد که ترامپ با آغاز یک روند به هر قیمتی دنبال رهایی از این مخمصه است، دستکم به صورت موقت: نجات خود از فشارهای فزاینده، ترکیه از تحریم ها و سوریه از یک فاجعه انسانی دیگر، و جزئیات را به روزهای آتی موکول کرده است.

شاید با عقب نشینی نیروهای کرد و سلاحهای سنگینشان از مرز ترکیه، پلیس و نیروهای مرزبانی سوریه بعنوان حائل در مرزها مستقر می شوند. مشابه اتفاقی که پس از جنگ سی و سه روزه میان اسرائیل و حزب الله در جنوب لبنان اتفاق افتاد.

اگر این اتفاق بیفتد، به معنای تثبیت موقعیت سیاسی و نظامی کردهای سوریه خواهد بود.

ظاهرا سناتورگراهام و همکارانش هم ظاهرا در تردید و نگرانی، دستکمی از کردها ندارند که گفته اند به روند تحریم ها علیه ترکیه ادامه خواهند داد. به هر حال برای روشن شدن جزئیات بیشتر باید منتظر ساعات و روزهای آینده ماند.