انتشار:  سه‌شنبه 19 تیر  ::  21:17

قانون تفویض اختیار 1933 و فرمان شماره 477 ترکیه / یاووز بایدار*

سرویس ترکیه – از نظر یاووز بایدار حکم حکومتی شماره 477 ترکیه که به موجب آن همۀ قدرت های اجرایی دولت به شخص اردوغان منقل شد، یادآور قانون تفویض اختیار است که در نتیجۀ آن هیتلر به قدرت اجرایی نامحدودی دست یافت و به صورتی کاملاً قانونی و مشروع تأسیس دیکتاتوری نازی را آغاز کرد.

با تصویب فرمان شماره 477 در این هفته، همۀ قدرت و اختیارات لازم برای ادارۀ ترکیه به رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور منتقل شد.

حکم حکومتی شماره 477 انتقال قدرت مطلق به یک رژیم تک فردی را رسمیت بخشید.

نام گذاری دقیق این رژیم کاری ساده است. احکام حکومتی به صورت نا محدود صادر می شوند و پارلمان نیز تقریباً بیکار و بی تأثیر مانده است. آشکار است که این رژیم شایستۀ برچسب هایی است که از عناوینی چون دموکراسی نا لیبرال، دیکتاتوری منتخب یا استبداد فراتر می روند. شما خوانندگان می توانید عنوان را انتخاب کنید، اما به نظر می رسد فعالان کرد به درستی آن را «فاشیسم» می خوانند.

زبان فرمان شماره 477 چنین القا می کند که پیش از انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی 24 ژوئن، که اردوغان و حزب عدالت و توسعه (AKP) در آن پیروز شدند، آماده شده باشد.

در این فرمان از لغو وضعیت فوق العاده سخن گفته می شود که چندان غیر منتظره نیست، زیرا دیگر محلی از اعراب ندارد. در پی کودتای خونبار جولای 2016، وضعیت فوق العاده یکی از ارکان تشکیل دهندۀ رژیم جدید شد.

احکام حکومتی متوالی پایه های نظم جدید را مستقر کردند و مقررات وضعیت فوق العاده در ساختاری که AKP از بقایای رژیم گذشته تأسیس کرد ادغام شدند. حتی اگر وضعیت فوق العاده نیز لغو شود، تفاوتی برای رژیم جدید نخواهد داشت. دولت باغچلی رهبر حزب راست افراطی حرکت ملی (MHP) و متحد اردوغان آشکار کرده است که راه دیگری وجود ندارد. وی نیز در کنار اردوغان مصمم است که ترکیه را به راهی ببرند که بازگشتی برای آن نیست.

ائتلاف جمهور – ائتلاف انتخاباتی AKP و MHP - به عنوان یک اتحاد تقریباً شکست ناپذیر، که اردوغان تأکید می کرد پس از انتخابات نیز متحد می ماند، مأموریتی تاریخی دارد. این مأموریت به تحقق رساندن «سنتز ترکی – اسلامی» است، دکترینی که حاکمان نظامی پس از کودتای 1980، که برای تضعیف چپ انجام شد، آن را تبلیغ می کردند.

پارلمان اینک تحت سلطۀ ائتلاف جمهور است، اما می توان فرض کرد ترکیه به واسطۀ فرامین صادره از کاخ اردوغان اداره می شود. این نخستین هنجار این دوران جدید است.

نظم اجرایی جدید پارامترهای ادارۀ کشور را برای مدت نامعلومی تعیین خواهد کرد و مقررات اجرا شده در وضعیت فوق العاده را وارد نظام قانونی خواهد کرد. چه آن را دولت امنیتی یا دولت پلیسی بنامید، احتمالاً این همان سیستم حکومتی است است که تا سال 2023 ترکیه بر اساس آن اداره خواهد شد.

فرامین اجرایی که صادر خواهند شد از هنجارهای دادگاه حقوق بشر اروپا تبعیت نخواهند کرد. اینک که پل های میان ترکیه و اتحادیۀ اروپا یکی پس از دیگری خراب می شوند، ترکیه با شورای اروپا وارد یک جنگ سرد خواهد شد. ائتلاف حاکم در تلاش است جایی برای ترکیه دست و پا کند.

در چنین شرایطی بی معنا است که فرض کرد قانون گذاری در ترکیه نقشی خواهد داشت یا تداوم وجود پارلمان امر امید بخشی است. سایۀ فرمان شماره 477 تا مدت های مدید باقی خواهد ماند.

حال این «قانون تفویض اختیار» (Ermächtigsgesetz) که در عنوان به آن اشاره شد چیست؟

قانون تفویض اختیار قانونی است که رژیم نازی آدولف هیتلر به واسطۀ آن روی کاغذ مشروعیت یافت و نقطۀ آغاز کابوس رژیم وی بود.

23 مارس 1933 بود.

پس از آتش سوزی رایشتاگ [آتش سوزی رایشتاگ (مجلس آلمان) پس از انتخاب آدولف هیتلر به صدارت اعظم آلمان روی داد و بهانه ای برای محدودیت آزادی ها و حمله به کمونیست ها شد و در ایجاد آلمان نازی نقشی اساسی داشت] قانونی تصویب شد که حقوق اساسی را نقض کرد و قدرت بسیاری به نازی ها داد به طوری که آنها توانستند در عرض یک ماه قانون تفویض اختیار را تصویب کرده و در همان روز آن را اجرایی کنند. این قانون که چهار سال اعتبار داشت همۀ قدرت حکومت را به هیتلر داد، به کابینۀ وی اجازه داد احکام حکومتی صادر کند، پارلمان را از دور خارج کرد و آن را تنها به محفلی برای سخنرانی های هیتلر تبدیل کرد.

قانون تفویض اختیار نقطۀ آغاز دیکتاتوری نازی بود.

در آلمان هر کسی این واژه را می شناسد. این واژه در مغز آنها حک شده است و یاد آور روزهای بسیار تاریک است.

اینک که انتخابات به پایان رسیده است، من می بینم که بخش اعظم تحلیل های انجام شده، به ویژه توسط فعالان جناح چپ، گمراه کننده و ضعیف بوده است. این حقایق نادیه انگاشته شده اند:

جناح چپ ترکیه هنوز تصمیم نگرفته است که برای دموکراسی مبارزه کند یا با حکومت بجنگد. این جناح بیشتر به شق دوم تمایل دارد و اهمیت شق نخست را به عنوان نخستین گام ضروری کم اهمیت تلقی می کند.

مردم این واقعیت را انکار می کنند که تا زمانی که جناح چپ همچنان در چارچوب یک کلیشۀ 200 ساله می اندیشد، آن هم در جامعه ای که عمدتاً تحت سلطۀ اندیشه های محافظه کارانه، مذهبی و ملی گرایانۀ افراطی بوده است، چپ همیشه یک اقلیت لگد کوب شده اما در عین حال پر نخوت باقی خواهد ماند.

شراکت استراتژیک با کردها که دارای بیشترین حافظۀ سیاسی و ذهنیت تحلیلی در ترکیه هستند، هنوز در یک برنامۀ عملیاتی مشترک وارد و تلفیق نشده است.

در پی تراژی-کمدی پس از انتخابات اخیر، به نظر می رسد مردم در نیافته اند که بازگشت به دموکراسی بدون شکستن هژمونی آن ساختار سیاسی که حزب جمهوری خواه خلق (CHP) را کنترل می کند، میسر نیست.

سیاست قومی و قبیله گرایی سیاسی به عنوان صفات مثبتی دیده می شوند، نه به عنوان موانع.

با خوش بینی چنین تصور می شود که پس از انتخابات ژوئن، اپوزیسیون متفرق ترکیه هنوز ابزارهای کارآمدی در دسترس دارد. این تصور جناح چپ در قالب خیال بافی برای انتخابات محلی سال آینده خود نمایی می کند.

و نکتۀ آخر این است که رسانه ها که بخش جدایی ناپذیر فضای بحث همگانی هستند، به کلی در صحنه حضور ندارند. این غیر ممکن است که جنبش های دموکراتیک بدیل در رژیمی ریشه بگیرند و رشد کنند که منکر آزادی و استقلال رسانه ها است.

من به کسانی که با این یافته ها موافق نیستند توصیه می کنم دربارۀ آلمان دهۀ 1930 تحقیق و بررسی کنند. به ویژه مهم است که اپوزیسیون فرو پاشیده و ضعیف این کشور و تخریب جناح چپ را پس از آتش سوزی رایشتاگ مطالعه کنند.

کردها آن را فاشیسم می نامند. دلایل خوبی هم دارند. تاریخ متشکل از تکرارها و عودت ها تشکیل شده است.

جورج سانتایانا گفته است: «کسانی که نمی توانند گذشته را به خاطر بیاورند، ناگزیر آن را تکرار خواهند کرد.»

حقیقت تلخ است. ما باید به جای هراسیدن از حقیقت با آن روبرو شویم و آن را بپذیریم. این نقطه ای است که در آن هوش استراتژیک شروع به شکل گرفتن می کند.

 

* یاووز بایدار روزنامه نگار، تحلیل گر، بلاگر و بنیان گذار P24 پلتفورم رسانه های مستقل است. وی دربارۀ سیاست داخلی و خارجی ترکیه برای نیویورک تایمز، گاردین، ال پایس، عرب ویکلی و... می نویسد. وی در سال 2014 به خاطر مبارزه با سانسور و دفاع از ارزش های حرفه ای روزنامه نگاری در ترکیه برندۀ جایزۀ ویژۀ مطبوعات اروپا شد.

 

منبع: پایگاه خبری – تحلیلی احوال

ترجمه: خبرگزاری کردپرس – سرویس ترکیه

 

بیشتر بخوانید:

تحلیلی از علل افزایش آرای حزب ملی گرای ترکیه در مناطق کردنشین / سعدت ارگین

حزب کردی ترکیه در مقابل ائتلاف جنگ اردوغان / جان هانت

تاج گذاری سلطان در سایۀ تلاش برای نسل کشی کردها / مارسل کارتیر

در ترکیه چه کسی تروریست نیست؟ / بیستون عباسی

آیا اردوغان می تواند ترکیه را اداره کند؟ / چنگیز آکتار*

سیاست در ترکیه کار خطرناکی است / الیف شافاک*

برندگان وبازندگان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه / بیستون عباسی

تحلیلی زود هنگام از انتخابات زود هنگام ترکیه / مراد یتکین