16:14 PM Tehran
شنبه 28 مهر 1397
 خبر فوری:   7 مدیر متخلف واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی با دستور دکتر طهرانچی برکنار شدند
سرویس ترکیه
آخرین خبرهای ترکیه
انتشار:  یک‌شنبه 24 تیر  ::  11:52
فساد مالی سیاست ترکیه را رها نمی کند / ذوالفقار دوغان

سرویس ترکیه – ترکیه در 30 سال گذشته شاهد فساد مالی گستردۀ رهبران خود و خانواده های آنها بوده است. حزب عدالت و توسعه در ابتدای به قدرت رسیدن خود وعده داد به این رسوایی های مالی پایان خواهد داد. اما تنها تغییری که این دوره روی داده این است که حاکمان توانسته اند 16 سال در قدرت بمانند و همچنان ثروت خود را حفظ کنند.

ترکیه در واقع امر کشوری غنی است. حکومت ترکیه نیز ثروتمند است. علی رغم آن همه فساد، قانون شکنی، سودجویی از مناقصات و دزدی از بانک ها که من از آغاز حرفۀ خبرنگاری خود در سال 1976 تاکنون بارها شاهد بوده ام، این کشور هنوز روی پای خود ایستاده است.

ما تقریباً به مرحله ای رسیده ایم که دیگر در مقابل فساد مصونیت یافته ایم. جامعه با گفتن "بگذار بدزدند، در عوض سخت تلاش می کنند،" این کارها را تأیید می کند، بنابراین شانس به پایان رسیدن فساد در کوتاه مدت یا میان مدت بسیار ناچیز است.

برای جوانانی که در دوران زمامداری رجب طیب اردوغان رئیس جمهور فعلی ترکیه جهان پیرامون خود را شناخته اند، به خاطر آوردن گذشته دشوار است، از این رو نگاهی به نقاط عطف فساد ترکیه در 30 سال گذشته برای درک آنچه امروز در جریان است، خالی از فایده نیست.

در سال های دهۀ 1980 وقتی حزب مام میهن تورگوت اوزال حکومت را به دست گرفت، منابع مالی فراتر از بودجه تعریف شده و به ابزاری برای سودجویی تبدیل شدند. بزرگترین منابع مالی مربوط به ادارۀ مسکن عمومی و مشارکت مردمی بود.

این اداره، با هدف تأمین مسکن ارزان و با کیفیت برای مردم، منابع مالی و اعتبارات را به سمت تعاونی های مسکن روانه کرد. اما به زودی مشخص شد که هزاران مرده را به عضویت این تعاونی ها در آورده اند و بانک دولتی املاک بانک که اعتبارات را تأمین می کرد، مبالغ هنگفتی پرداخت کرده است. املاک بانک ورشکسته و منحل شد.

پس از رسوایی فساد مالی، سلیمان دمیرل رهبر حزب رقیب راه راست (DYP) در سال 1991 نخست وزیر شد و قول داد عاملان فساد را به جبران خسارت وادار کند. برای نخستین بار در ترکیه یک دولت وزارت خانه ای با مسئولیت رسیدگی به پرونده های فساد ایجاد کرد، اما هیچ پرونده ای علنی نشد و هیچ سیاستمداری در معرض اتهام قرار نگرفت.

وقتی در سال 1993 اوزال به طور ناگهانی از دنیا رفت، دمیرل به جای وی رئیس جمهور شد و نخست وزیری و رهبری حزب راه راست به تانسو چیلر استاد اقتصاد و نخستین نخست وزیر زن ترکیه رسید، که روزنامۀ حریت وی را «زن بلوند زیبا» می خواند.

امروزه چیلر را استاد اقتصادی می دانند که توانست ترکیه را به ویرانی اقتصادی بکشاند. در زمان نخست وزیری وی، شوهرش اوزر چیلر در پشت پرده تراکنش ها و مناقصه های دولتی را مدیریت می کرد.

غیر ممکن بود که بدون تأیید اوزر چیلر، که هنگام بر باد رفتن دارایی های بانک استانبول مدیر عامل این بانک بود، بتوان یک وام کلان از یک بانک دولتی گرفت یا در یک مناقصۀ عمومی برنده شد. تانسو چیلر در سال 1996، پس از آن که اخباری منتشر شد مبنی بر این که وی و همسرش از پول های دولتی برای سرمایه گذاری در حوزۀ املاک و مستغلات در ایالات متحده استفاده کرده اند، در انتخابات شکست خورد.

پس از آن مسعود یلماز رهبر حزب مام میهن به قدرت دست یافت. وی در پی رسوایی مربوط به خصوصی سازی ترک بانک از قدرت برکنار شد. این معامله به رئیس یک شرکت ساختمانی مشکوک مربوط می شد که با مافیای ترکیه در ارتباط بود.

اگر چه دمیرل خود فرزندی نداشت، اما برادرزاده ها و خواهرزاده های وی در زنجیره ای از رسوایی های مالی درگیر شدند. پسران اوزال در همان سنین جوانی که پدرشان در قدرت بود ثروتمند شدند، همان گونه که پسر چیلر نیز ثروتمند شد. اما هیچ یک از آنان، پس از این که حامیانشان قدرت را از دست دادند، نتوانستند ثروت خود را نگاه دارند.

وقتی حزب عدالت توسعه (AKP) در سال 2002 به قدرت رسید، متعهد شد که با یک سیاست مؤمنانۀ جدید بر مبنای ارزش های اسلام به رسوایی های مربوط به فساد مالی که در دهه های قبل حاکمان و قدرتمندان را دنبال کرده بود، پایان دهد.

اردوغان که در محلۀ فقیر قاسم پاشا در استانبول بزرگ شده است، اخیراً به اجبار دارایی های خود را اعلام کرد و گفت 1.2 میلیون دلار سپرده و یک باب ویلا به ارزش 820 هزار دلار دارد و 410 هزار دلار نیز به یکی از دوستان تاجرش قرض داده است.

اینک پسران، دامادها و شوهر خواهرهای اردوغان از ثروتمندترین چهره های ترکیه هستند.

کابینۀ جدید اردوغان از تاجران، بوروکرات ها و دوستان نزدیک وی، پسرانش و دخترانش تشکیل شده است. این وزرا، که دارای شرکت هایی در حوزۀ گردشگری، سلامت، تجارت و بخش های دیگر هستند، چگونه می توانند نسبت به رقبای خود بی طرف بمانند و با استفاده از قدرت جدید خود در صدد حذف رقبا از صحنه بر نیایند.

از این مهم تر، دارایی عمومی دولت، خزانه و میلیون ها لیر در بانک های دولتی به برات البایراک داماد اردوغان سپرده شده است. مدل ریاست جمهوری اجرایی جدید به دیوان محاسبات اجازه نمی دهد فعالیت های مالی، مدیریتی و قانونی رئیس جمهور و کابینۀ وی را مورد بررسی قرار دهد. در مورد سایر ابزارهای نظارت که باقی مانده اند نیز یک اکثریت قوی پارلمانی باید تشکیل شود، که در نتیجه چندان محتمل نیست.

مشاور اقتصادی ارشد رئیس جمهور همچنین مسئول صندوق ثروت ملی ترکیه است که یک پورتفوی متشکل از میلیون ها دلار حاصل از انتقال پول به دارایی های عمومی، سهم دولت در بانک ها، خطوط هوایی، شرکت های ارتباطات و شرکت های انرژی را کنترل می کند.

از زمانی که AKP به قدرت رسیده تغییر چندانی روی نداده است، تنها کسانی که در رأس قدرت هستند توانسته اند 16 سال در قدرت بمانند و به این وسیله از ثروت خود محافظت کنند.

 

منبع: پایگاه خبری – تحلیلی احوال

ترجمه:خبرگزاری کردپرس – سرویس ترکیه

 

بیشتر بخوانید:

شروعی نه چندان آسان برای اردوغان / مراد یتکین

مراسم تحلیف اردوغان: آغاز نو عثمانی گرایی در بالکان و نو استعمار گری در آفریقا / ریجن

کلید گاو صندوق ترکیه در دست داماد اردوغان / ذوالفقار دوغان

قانون تفویض اختیار 1933 و فرمان شماره 477 ترکیه / یاووز بایدار*

تحلیلی از علل افزایش آرای حزب ملی گرای ترکیه در مناطق کردنشین / سعدت ارگین

حزب کردی ترکیه در مقابل ائتلاف جنگ اردوغان / جان هانت

تاج گذاری سلطان در سایۀ تلاش برای نسل کشی کردها / مارسل کارتیر

در ترکیه چه کسی تروریست نیست؟ / بیستون عباسی

آیا اردوغان می تواند ترکیه را اداره کند؟ / چنگیز آکتار*

سیاست در ترکیه کار خطرناکی است / الیف شافاک*

برندگان وبازندگان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی ترکیه / بیستون عباسی

تحلیلی زود هنگام از انتخابات زود هنگام ترکیه / مراد یتکین

کليه حقوق اين پایگاه اطلاع‌رسانی متعلق به «خبرگزاری کردپرس» بوده و هرگونه استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

©2017 kurdpress. All rights reserved.
Designed & Powered By Atlas Samaneh - طراحی و توسعه توسط اطلس سامانه