انتشار:  سه‌شنبه 17 مهر  ::  08:37

ناظر مسائل ترکیه در مصاحبه با کردپرس:

ترکیه به دنبال گسترش نفوذ در اقلیم کردستان است/ تقابل نظامی کردها با آنکارا بیشتر می شود

سرویس جهان- جیمز کری به کردپرس گفت: هدف ترکیه از تاسیس پایگاه های نظامی در اقلیم کردستان فقط به مقابله با پ.ک.ک منحصر نمی شود بلکه هدف گسترش نفوذ این کشور است. این کارشناس هشدار داد با توجه به عدم توجه جدی غرب به وضعیت کردها و عدم تمایل اردوغان به مذاکره با کردها، احتمال تشدید تقابل نظامی کردها با دولت ترکیه وجود دارد.

به گزارش کردپرس، کُردهای ترکیه پس از ایجاد فضای باز برخاسته از روند مذاکرات چند سال پیش در این کشور، تلاش کرده اند برخلاف فعالیت نظامی پ.ک.ک، از طریق ورود به پارلمان ترکیه و تعامل با کشورهای دیگر مسئله کُرد را در این کشور به سرانجامی برسانند. اما به نظر می رسد بعد از پایان آتش بس میان ترکیه و پ.ک.ک، کودتای نافرجام در ترکیه و نیز تشدید فشار بر فعالان سیاسی و مدنی کرد ترکیه، کردها اکنون فضای مناسب برای پیشبرد مسئله کرد را ندارند. حکومت فعلی ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان، رییس جمهور کنونی ترکیه و رییس حزب حاکم عدالت و توسعه این کشور تمایلی برای مذاکره دوباره با کردها ندارد. همزمان این کشور تهاجم نظامی کم سابقه ای را علیه پ.ک.ک آغاز کرده و در این راستا اقدام به اجرای عملیات نظامی هم در داخل خاک عراق و هم شمال سوریه کرده است.

جیمز کری، کارشناس مسائل ترکیه و ناظر تحولات این کشور در مصاحبه با خبرگزاری کردپرس تاکید کرد هدف ترکیه از این اقدامات توسعه نفوذ این کشور در عراق و سوریه، ساکت کردن کردها و تبدیل کردن این کشور به یک قدرت منطقه ای است و غرب نیز از وضعیت کردهای ترکیه اطلاع ندارد. این مسئله و نیز عدم تمایل ترکیه برای مذاکره دوباره با کردها باعث شده است کردها راه های قانونی را برای پیشبرد مسائل خود بسته ببینند و این مسئله ممکن است باعث شود کردها راه مسلحانه را به عنوان تنها راه پیش رو انتخاب کنند و تقابلات نظامی میان کردها و دولت ترکیه تشدید شود.

متن کامل مصاحبه خبرگزاری کردپرس با جیمز کری، ناظر مسائل سیاسی ترکیه

کردپرس: دلایل اصلی اختلافات میان آمریکا و ترکیه چیست؟ آیا این اختلافات ممکن است به جای خطرناک برسد؟

جیمز کری: من فکر می کنم که چندین دلیل برای تشدید تنش میان آمریکا و ترکیه وجود دارد. اگر چه به گفته دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا آخرین مناقشه بر سر زندانی شدن کشیش برانسون بود اما من باور دارم که تحریم های اعمال شده علیه ترکیه به خاطر آزاد نشدن این کشیش، در واقع اثبات کننده این امر است که این دعوا یک آزمایش بر سر روابط میان آمریکا و ترکیه برای ترامپ است. من فکر نمی کنم که اردوغان این طور فکر کند که آمریکا به خاطر چنین امر کم اهمیتی بخواهد در طولانی مدت ترکیه را تحریم کند بلکه ترکیه را به این خاطر تحریم کرد تا ثابت کند که اگر بخواهد می تواند حتی یک متحد عضو ناتو را هدف قرار می دهد.

من فکر می کنم دلیل این که دونالد ترامپ تقابل با ترکیه را در این زمان با مسئله برانسون شروع کرده این است که برخی مسائل دیگری نیز وجود دارند که عامل مشکلات بیشتری هستند. این مسائل شامل موارد زیر می شوند البته به اینها هم محدود نمی شوند:

-پروژه جنگنده اف-35 و مسئله اقدام ترکیه به خرید سیستم دفاعی اس-400 از روسیه. بر اساس بیان ناتو، اقدام ترکیه به خرید اس-400 از روسیه می تواند به ایجاد شکاف امنیتی در سیستم های راداری ناتو و همچنین قابیلت های رادارگریزی جنگنده های جدید این همپیمانی نظامی منجر شود. کنگره آمریکا از قبل تصمیم گرفته است از تحویل جنگنده های اف-35 به ترکیه جلوگیری کند و این مسئله تا آینده ای قابل پیش بینی ادامه خواهد داشت اما از آنجایی که ترکیه فقط خریدار این هواپیما نیست بلکه سازنده بخشی از آن هم هست، مشکلات دیگری را بوجود می آورد. اردوغان به سبب در ارتباط بودن با همه خویشاوندانش که صاحبان صنایع نظامی ترکیه هستند، آشنایی خوبی با مسائل صنایع هوایی دارد و اگر ناتو تصمیم بگیرد که مانع تولید تحت لیسانس این نهاد در ترکیه شود که به اردوغان اجازه می دهد قطعات تولید شده در ترکیه را به خارج بفروشد، به بحران بیشتر اقتصادی این کشور منجر شده و این مسئله به تنش های بیشتری منجر می شود و همین الان هم تنش ها بالا گرفته است.

- مسئله طرح های عربستان سعودی و اسرائیل برای خاورمیانه و ترجیح دادن این دو کشور از سوی آمریکا نیز با توجه به این که ترکیه می خواهد نقش مهم تری به عنوان یک قدرت منطقه ای ایفا کند ایجاد مشکل می کند. حمایت ترکیه از قطر در مناقشه این کشور با سایر کشورهای عربی منطقه خلیج فارس، اردوغان را در مقابل عربستان و آمریکا قرار داد و درست روزی که عربستان قطر را در بن بست قرار داد اردوغان به کمک قطریها شتافت. اردوغان همچنین به طور مرتب با اردوغان و حزب لیکود اسرائیل که بزرگترین متحد آمریکا هستند درگیر می شود. با وجود این که اردوغان منظور خاصی از آنچه بیان می کند ندارد و فقط افاضات سیاسی است، اما مناقشات این متحد آمریکا در پیش چشم جهانیان برایایالات متحده خوب نیست.

- همچنین آمریکا و ترکیه دارای اختلافات حل نشده ای در مورد سوریه هستند. من نمی دانم که آیا واقعا ترامپ برنامه ای برای خروج از سوریه دارد یا نه، اما من فکر می کنم که رهبران آمریکا می دانند که اتکا به ترکیه و نیروهای تحت حمایت این کشور در سوریه برای اشغال شمال سوریه ایده بسیار خوبی است اگرچه به نظر نمی رسد که واشنگتن دوست داشته باشد در این کشور بماند و به قیمت خشمگین کردن آنکارا به نیروهای کرد سوریه کمک کند.

-تقویت روابط میان ایران، ترکیه و روسیه نیز مشکل بعدی برای آمریکاست. در حالی که احساس ترامپ در مورد روسیه گنگ و نامفهوم است، دولت آمریکا به دنبال منزوی کردن مسکو است و خود ترامپ هم به دنبال هدف قرار دادن ایران است. در همین راستا می توان دید کنگره برای جلوگیری از گرم شدن روابط میان آنکارا و مسکو تلاش می کند از تحویل جنگنده های اف-35 به ترکیه جلوگیری کند. با توجه به این که اردوغان به دنبال ایجاد شکاف در میان کشورهای عربی خلیج فارس بوده و نیز مسئله هالک بانک ترکیه و رضا ضراب و دور زدن تحریم ها علیه ایران مطرح هست، ترامپ به اردوغان در همراهی با وی در مورد ایران اعتماد ندارد. این مسئله نشان داد که وقتی پای مسئله تحریم ها علیه ایران پیش می آید آمریکا به سختی می تواند روابط میان ایران وآنکارا به کلی قطع کند اما ظاهرا این را نمی پذیرد.

کردپرس: و علل بحران اقتصادی ترکیه را در چه چیزهایی می بینید؟

جیمز کری: بر خلاف آنچه که اردوغان می گوید، منشا بیشتر مشکلات اقتصادی کنونی ترکیه سیاست های حزب حاکم عدالت و توسعه یا AKP است. در زمان ترقی حزب که ترکیه رشد اقتصادی بالایی داشت، سرمایه گذاریهای خارجی زیادی در ترکیه صورت می گرفت و وام های زیادی نیز با نرخ بهره پایین داده می شد. در حال حاضر که اردوغان به سمت سلطه گرایی و استبداد حرکت می کند بسیاری از سرمایه گذاران خارجی بیم دارند سرمایه خود را وارد ترکیه کنند. همزمان که شاهد کاهش این سرمایه گذاریهای خارجی به یک سوم بودیم اردوغان شروع به گله کردن درباره نرخ بهره کرد. ایده های وی درباره نرخ بهره منسوخ شده اما او فکر می کند که بالابردن نرخ بهره باعث بالا رفتن تورم می شود اما مسئله واقعی این است که همین الان هم اقتصاد ترکیه دچار بی ثباتی شده است. حتی در زمانی که آمریکا در حال فشار آوردن بر اتحادیه اروپاست، اردوغان مسائل را چنان نادرست مدیریت می کند که در بورکسل هم نمی تواند کمکی از این اتحادیه دریافت کند. خانم مرکل، صدر اعظم آلمان درباره وضعیت اقتصادی ترکیه ابراز نگرانی کرده چرا که ممکن است این بحران به حوزه یورو نیز سرایت کند و سپس دامن تمام اقتصادهای غربی را بگیرد و به همین دلیل غرب در بهبود وضعیت اقتصادی ترکیه که برای سلامت اقتصاد جهانی نیز خوب است سودمند می شود.

کردپرس: همزمان با افزایش حملات ترکیه به پ.ک.ک بویژه در قندیل در شمال عراق، میزان حملات پ.ک.ک در داخل ترکیه به شدت کاهش پیدا کرده است. آیا این بدان معنی است که ترکیه توانسته با حملات خود پ.ک.ک را تضعیف کند؟

جیمز کری: من فکر می کنم که این مسئله هم به دلیل حملات نظامی ترکیه به پ.ک.ک است و هم به خاطر برخی مشکلاتی است که در داخل جریانات کردی وجود دارد. مطمئنا ترکیه برخی استحکامات پ.ک.ک را درکوهستان قندیل هدف قرار داده است اما من شک دارم این حملات به اندازه ای تاثیرگذار بوده باشد که پ.ک.ک حملات خود را تا این حد کاهش دهد. من فکر می کنم که جمعیت کردها از جنگ مستمر خسته شده و این می تواند باعث ایجاد مانع شده و یا باعث پایین آمدن روحیه در میان پایگاه طرفداران پ.ک.ک شده است.

کردپرس: با توجه به تحولات اخیر در ادلب سوریه، در مورد اقدامات بعدی ترکیه چه نظری دارید؟

جیمز کری: من فکر می کنم که اردوغان به اقدامات خود در سوریه به روش خودش ادامه خواهد داد. علیرغم توافق وی با ایران و روسیه، اردوغان واقعا نشان نداده که استراتژی متفاوتی دارد که شامل حمایت از حداقل برخی از گروه های شورشی تروریستی در ادلب نیست. اردوغان هنوز هم حداقل از برخی عناصر جهادی در ادلب حمایت می کند و احتمالا به حمایت از آنها ادامه خواهد داد. اما از آنجایی که احتمالا آخرین نبرد مهم در ادلب ممکن است اتفاق بیفتد شک دارم وی استراتژی خاصی را دنبال کند. اردوغان نمی خواهد حمایت خود را از جهادیها متوقف کند اما راهی جز پایان دادن به عملیات های خود با همراهی آنها در سوریه ندارد.

کردپرس: آیا بحران اقتصادی، تنش با آمریکا و بحران سوریه می تواند به تضعیف اردوغان و حزب حاکم منجر شود؟

جیمز کری: میزان محبوبیت اردوغان ممکن است به خاطر بحران اقتصادی کاهش پیدا کند. او کاملا از این امر آگاه است و همین امر هم باعث شد انتخابات زودرس در ترکیه برگزار کند. احتمالا استراتژی وی برای گذر از بحران اقتصادی کارگر نخواهد بود و او تلاش خواهد کرد آمریکا را مقصر جلوه دهد اما در نهایت، وضعیت بدتر خواهد شد و تاثیرات خود را نشان خواهد داد. او سالها تا انتخابات بعدی فرصت دارد و اگر اوضاع فعلی ادامه پیدا کند مردم احتمالا او را مقصر بحران اقتصادی نخواهند دانست. اردوغان تا برگزاری انتخابات بعدی یا با یک چالش جدی روبه رو خواهد شد و یا راه های بهتری برای فریب پیدا خواهد کرد. بنابر این، وضعیت فعلی همین طور ادامه خواهد داشت.

کردپرس: ترکیه دهها پایگاه نظامی در اقلیم کردستان تاسیس کرده است، آیا هدف از این اقدام مقابله با پ.ک.ک است تا آنکارا اهداف دیگری را در این منطقه خودمختار در عراق دنبال می کند؟

جیمز کری: چیزهای بیشتری پشت این اقدام ترکیه وجود دارد. اردوغان آشکارا می خواهد هم کنترل ترکیه  را در منطقه توسعه دهد و هم این کشور را به رهبر منطقه ای تبدیل کند. من فکر می کنم اهداف اردوغان از ورود به شمال عراق همان اهداف این کشور از ورود به شمال سوریه است؛ اردوغان می خواهد نفوذ ترکیه را افزایش دهد. می توان این مسئله را از دایر کردن مدارس ترکیه و ادارات دولتی به سبک ترکیه در منطقه کردنشین عفرین سوریه بعد از تصرف آن توسط آنکارا مشاهده کرد. اردوغان می خواهد همان سیاست را در عراق انجام دهد. هدف اردوغان از ورود به اقلیم کردستان ساکت کردن کردها و ایفای نقش بیشتر در سیاست های داخلی در عراق است.

کردپرس: رفتار کردهای ترکیه را درباره تحولات جدید دراین کشور چگونه ارزیابی می کنید؟

جیمز کری: کردها همچنان تقابل فزاینده و دشواری در ترکیه پیش رو خواهند داشت. ترکیه به هیچ وجه مسیر آشتی با کردها را در پیش نخواهد گرفت و حتی راه های قانونی را برای بیان عقاید سیاسی کردها خواهد بست. ورود حزب دموکراتیک خلقها یا HDP به پارلمان ترکیه یک سیلی به صورت اردوغان بود با وجود این که حزب حاکم AKP بسیار تلاش کرد تا راه ورود حزب کردها به پارلمان را با تاثیرگذاری با آراء ببندد. با این حال ارعاب کردها در ترکیه ادامه خواهد داشت. غرب واقعا از وضعیت کردهای ترکیه در جنوب شرق این کشور و سرکوب آنها آگاه نیست. عدم توجه جامعه بین الملل به وضعیت کردها و عدم تمایل اردوغان به مذاکره با کردها به این معنی است که تنها راهی که برای کردها مانده ادامه مقاومت از طریق نظامی و مسلحانه است و با بدتر شدن وصعیت ممکن است این راه را به عنوان آخرین راه در پیش بگیرند.

کد خبرنگار: 40101