انتشار:  سه‌شنبه 15 آبان  ::  09:24

«این» آمریکا دیگر برای ترکیه «آن» آمریکا نمی شود!/ محمد شریفی کرجان

سرویس ترکیه - در جریان حمله ایالات متحده آمریکا به عراق در سال 2003 میلادی، ترک ‌ها اجازه عبور نیروهای آمریکایی از خاک کشورشان به عراق را ندادند. اگر چه این مسئله سال ها به عنوان آتش زیر خاکستر بوده و به شکل ملموسی در روابط دو کشور بروز نکرده بود ولی با آغاز بحران در سوریه و ورود دو کشور ترکیه و آمریکا به صورت فعال به این بحران به خصوص در 3 سال اخیر این اختلافات به شکل کاملا بارزی خود را نشان داده است.

اگر بخواهیم برای روابط ترکیه و آمریکا یک پیچ تاریخی در نظر گرفته و آن را به عنوان نقطه تحول در روابط واشنگتن – آنکارا در نظر بگیریم باید تقریبا به 15 سال پیش رجوع کرده و از سال 2003 میلادی به بررسی این موضوع بپردازیم. «این» آمریکا یعنی آمریکای بعد از سال 2003 میلادی برای ترکیه دیگر «آن» آمریکایی نبود که قبل از 2003 میلادی بود و این روند 15 سال است که با افت و خیزهای فراوان ادامه دارد.

در جریان حمله ایالات متحده آمریکا به عراق در سال 2003 میلادی، ترک ‌ها اجازه عبور نیروهای آمریکایی از خاک کشورشان به عراق را ندادند. اگر چه این مسئله سال ها به عنوان آتش زیر خاکستر بوده و به شکل ملموسی در روابط دو کشور بروز نکرده بود ولی با آغاز بحران در سوریه و ورود دو کشور ترکیه و آمریکا به صورت فعال به این بحران به خصوص در 3 سال اخیر این اختلافات به شکل کاملا بارزی خود را نشان داده به نوعی که ترکیه و آمریکا به عنوان متفق استراتژیک منطقه ای – بین المللی و متحدهای مهم ناتو را در برهه هایی از زمان حتی رو در روی هم نیز قرار داده است.

ترکیه مسئله کردها و جریان های نظامی کرد شمال سوریه و شمال عراق را به عنوان مهمترین مسئله امنیتی برای خود ارزیابی می کند و دیدن آمریکا به عنوان متحد ناتوی خود که مسئولیت حفظ امنیت کشور ترکیه و تمام کشورهای عضو ناتو را دارد؛ در کنار مهمترین تهدید امنیت ملی ترکیه برای آنکارا غیر قابل تحمل است. صف آرایی کشوری که در دوران جنگ شبه جزیره کره سربازان ترکی در کنار سربازان آمریکایی دوشادوش با یکدیگر جنگیده و در افغانستان در راستای تامین منافع آمریکا، ترک ها نیروی نظامی اعزام کرده؛ اکنون در کنار نیروهایی که ترکیه آنان را به عنوان مهمترین تهدید امنیت ملی به حساب می آورد موضوعی غیر قابل هضم برای آنکارا است. به خصوص تحولاتی که بعد از روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا رخ داده است به ترکیه این موضوع را ثابت کرده است که آمریکا برای آنکارا دیگر به عنوان «شمشیر داموکلس» عمل خواهد کرد و هر زمان احتمال فرود آمدن بر گردن ترکیه وجود دارد.

زمانی که طرف های ترک در اثنای طرح و برنامه ریزی برای عملیات های آزادسازی رقه به عنوان قلب گروه تروریستی داعش پیشنهاد انجام این عملیات ها با حضور نیروهای مسلح ترکیه را داد رهبران ترک به هیچ عنوان تصور نمی کرد که آمریکا نیروهای عرب – کرد ارتش دموکراتیک سوریه را به نیروهای مسلح ترکیه برای انجام این عملیات ترجیح دهد. در واقع آمریکا با چشم پوشی کردن از یکی از قدرت های بزرگ ناتو نیروهای ارتش دموکراتیک سوریه را برای عملیات حساس و حیاتی آزادسازی رقه انتخاب کرده بود. این موضوع یک بار دیگر در این چند روز اخیر نیز تکرار شده و بعد از روزهای پر تلاطمی که آنکارا – واشنگتن بر سر مسئله کشیش برانسون با آن همه تهدیدات و تحریم ها پشت سر گذاشتن نوای یک اختلاف دیگر در شمال سوریه را به گوش رسانده است.

نیروهای ارتش ترکیه یک روز بعد از نشست 4 جانبه استانبول که میان روسای جمهوری ترکیه – روسیه – فرانسه – آلمان به میزبانی رجب طیب اردوغان برگزار کرده بودند اقدام به بمباران شرق فرات و مناطقی از کوبانی و گری سپی را کرده و این عملیات ها در روزهای بعد نیز پیگیری شد. شرق فراتی که یکی از مهمترین حوزه های نفوذ آمریکا و حضور گسترده ارتش دموکراتیک سوریه است به عنوان هدف توپخانه ارتش ترکیه درآمده بود. به خصوص این حملات بعد از موضع گیری ها تند وزارت امور خارجه روسیه علیه کردها در شمال سوریه و دیدار دوجانبه اردوغان – پوتین بعد از نشست 4 جانبه استانبول آمریکا را بیش از پیش نگران تحولات رخ داده در شمال سوریه می کرد. روندی که بعد از این از سوی آمریکا اتخاذ شده است برای ترکیه کاملا یک اقدام غافلگیرانه بود. چند روز پیش خبر گشت زنی مشترک نیروهای ارتش آمریکا با نیروهای ارتش دموکراتیک سوریه در مرزهای کوبانی – ترکیه در حالی منتشر شد که نیروهای ترکیه بیش از 3 ماه است در انتظار همین گشت زنی های مشترک در اطراف منبج بودند که بارها به بهانه های مختلفی معلق مانده و بعد از پروسه های زمانبر و بهانه تراشی های مختلف از چند روز پیش آغاز شده بود. نقشه راهی که با هدف خروج نیروهای YPG از منبج طراحی و به توافق رسیده بود روز گذشته (5 نوامبر 2018) از سوی سخنگوی پنتاگون به عنوان «یک تلاش برای شکست دادن داعش»، اعلام شده و هدف از گشت زنی ها را «روی آوردن طرف های ترک برای تمرکز بیشتر در راستای شکست داعش» معرفی کرده است.

گشت زنی های مشترک نیروهای آمریکایی با نیروهای ارتش دموکراتیک سوریه در مناطقی که آماج حملات توپخانه ای ارتش ترکیه بوده است و تایید این گشت زنی ها از سوی پنتاگون یک پیام صریح و آشکاری به ترکیه دارد که رهبران ترک نیز کاملا محتوای پیام را درک می کنند. آمریکا به هیچ عنوان اجازه نخواهد داد نیروهای ارتش ترکیه به حوزه شرق فرات نفوذ کنند. منطقه ای که از سوی ترکیه به عنوان تهدید امنیت ملی ترکیه به حساب می آید مهمترین منطقه نفوذ نیروهای آمریکایی در سوریه می باشد و این موضوع تقابل دو کشور در روزهای پیش رو را بیش از پیش محتمل تر می کند.

 

خبرگزاری کردپرس/سرویس ترکیه/ محمد شریفی کرجان