انتشار:  شنبه 19 آبان  ::  11:09

در گفت و گو با کردپرس عنوان شد:

استانی شدن انتخابات مجلس نیازمند نگاه کارشناسی است

سرویس کردستان- طرح یک فوریتی استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی در حالی رأی آورد که به اعتقاد فعالان سیاسی نیازمند بررسی و اعلام نظر کارشناسی بوده و باید سیستمی اصولی برای آن تدوین شود.

به گزارش خبرنگار کردپرس، دوم آبان ماه سال جاری بود که طرح استانی شدن انتخابات با یک فوریت در مجلس رأی آورد. این طرح با نام اصلاح قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی با 121 امضاء در جلسه علنی مجلس مطرح شد و در نهایت با 172 رأی موافق، 43 رأی مخالف و 2 رأی ممتنع از مجموع 227 نماینده حاضر به تصویب رسید.

طرح فوق در ادوار هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی هم در دستور کار قرار داشت که در دو بار با ایراد شورای نگهبان به نتیجه نرسید. شاید از یک طرف استانی شدن انتخابات بتواند نمایندگان را به مجموعه وظایف خود یعنی قانون گذاری و نظارت نزدیک تر کند و از طرفی دیگر سطح مجلس را بالا خواهد برد اما نباید فراموش کرد با اجرای این طرح، انتخابات در شهرهای کوچک به حاشیه رانده می شود.

طرح استانی شدن انتخابات بدین گونه است که در انتخابات مجلس محدوده جغرافیایی هر استان به عنوان حوزه استانی انتخابات تعیین می شود و نمایندگان هر حوزه استانی معادل تعداد نمایندگان حوزه انتخابیه موجود در استان هستند.

طبق ماده 8 این طرح از هر حوزه انتخابیه موجود در استان نامزد یا نامزدهایی که حداقل 20 درصد آرای صحیح مأخوذه را کسب کرده و بالاترین رأی را به دست آورده باشند، به مجلس راه پیدا می کنند. همچنین تبصره ماده 8 این طرح تأکید می کند در صورتی که حد نصاب در این ماده برای یک یا چند کرسی به دست نیاید، نامزد یا نامزدهایی که بیشترین رأی را نسبت به سایر نامزدهای آن حوزه انتخابیه در سطح استان کسب کرده باشند به عنوان نماینده یا نمایندگان استان از آن حوزه انتخابیه به مجلس راه می یابند.

حال با این وصف سؤال اساسی این است که آیا این مسئله بر حوزه عملکرد نمایندگان تأثیر دارد و اینکه نفعی را شامل حال مردم می کند یا نه. در همین راستا یکی از فعالان سیاسی در شهرستان قروه معتقد است برای این طرح باید ابتدا نظر مردم و احزاب سیاسی را پرسید و سپس با یک تحقیق کارشناسی شده قابلیت ها و مشکلات آن را بررسی کرد و سپس اجرای آن را به مرحله تدوین رساند.

به گفته «محی الدین آئینی» استانی شدن انتخابات مجلس از چند زاویه و جهت قابل تأمل و بررسی است. او در گفت و گو با خبرنگار کردپرس به این مسئله اشاره دارد که اولین نگاه، از طرف مردم بوده و احیاناً برخی نمایندگان به این نکته اشاره خواهند نمود که مردم را طرفدار نمایندگی افراد محلی خود نشان دهند.

تحقیق کارشناسی

اگرچه کثرت جمعیت و تنوع گروه های قومی، زبانی، مذهبی و طایفه ای شهرها و روستاها، در اغلب موارد به همزیستی گروه های مردمی و تعادل مطلوب رسیده است و تعداد مخالفت ها قابل توجه نیست اما مهم ترین خواسته مردم، انجام کارهای عمرانی و مشاهده عملی اثر مصوبات مجلس در محل زندگی و شهرستان سکونت آنان است.

این فعال سیاسی اصلاح طلب ضمن بیان این مطلب اظهار داشت: انتظارات موردی افراد از نمایندگان شکل معیوب و عرفی شده از انتظارات است و قابل اتکا و منطبق با وظایف قانونی نمایندگان نیست و به همین جهت خواسته های فردی از نمایندگان ملاک انعکاس نظرات مردمی محسوب نمی شود.

«محی الدین آئینی» بر رصد افکارعمومی و نظرسنجی و اخذ نظر احزاب و فعالان سیاسی و نمایندگان ادوار مجلس تأکید کرد. «باید در این طرح رصد افکار عمومی و فعالان سیاسی به طور جدی مدنظر قرار گیرد. شاید از این مطلب مهم تر این موضوع باشد که تحقیق مستقل و دانشگاهی صورت بگیرد و بررسی گردد که در شیوه های جدید مطرح شده نقاط ضعف و قوت کجاست و براساس نتایج تحقیقات عمل شود.»

مطابق گفته های او در صورتی که این پروسه طی نشود سلیقه افراد و نمایندگان مجلس، علاوه بر غیرکارشناسی بودن، متأثر از نگاه به آینده سیاسی خود و رأی آوری احتمالی نمایندگان فعلی مجلس خواهد بود.

تأثیرگذاری بهتر

سخنگوی شورای هماهنگی اصلاح طلبان قروه در ادامه از نحوه شکل گیری استانی شدن انتخابات مجلس گفت. «علاوه بر نحوه انتخابات فعلی مجلس حداقل دو نظر در این زمینه مطرح است؛ یکی اینکه انتخابات دو مرحله ای باشد یعنی ابتدا رأی گیری شهرستانی صورت گیرد و سپس رأی گیری نهایی و استانی از بین منتخبین مرحله نخست شهرستان انجام شود و در حالت دوم پیشنهاد شده همه مردم استان با رأی دادن یک مرحله ای، تمام نمایندگان استان را انتخاب کنند.»

به نظر «محی الدین آئینی» ایراد اساسی ساز و کار فعلی انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی این است که هرکسی با داشتن پایگاه اجتماعی قومی- طایفه ای در شهرهای کوچک می تواند بر نتیجه انتخابات تأثیر بگذارد. در حالی که در شیوه استانی شدن تأثیرگذاری برکل استان به این سادگی نیست.

البته آن طور که او می گوید در این میان رقابت شهرستان ها می تواند وارد مرحله های پیش بینی نشده و جایگزین مسائل شهرستانی بشود. «احتمال دارد پس از استانی شدن انتخابات مجلس، در خصوص تخصیص اعتبارات و محل هزینه این اعتبارات، تنش های شهرستانی بین نمایندگان منتخب که پایگاه رأی اصلی متفاوتی دارند به وجود آید و باعث واگرایی شود و اصل قضیه که هماهنگی بیشتر نمایندگان استان در جهت توسعه متوازن شهرستان ها مدنظر بوده است، حاصل نشود.»

حرکت به سمت قانون گذاری

به گفته این فعال سیاسی نباید از نظر دور داشت که در طرح استانی شدن انتخابات مجلس شورا، امکان رأی آوری افراد شناخته شده سیاسی- اداری و چهره های فرهنگی و حتی سلبریتیهای استانی بالاتر می رود.

همچنین نقطه ضعف انتخابات شورای شهرهای کوچک و بزرگ که به تسخیر چهره های ورزشی درآمدند می تواند برای بازیگران و مجریان صدا و سیمای استانی تکرار شود و تجربه و تخصص را به حاشیه براند و به مهندسی پوپولیستی جامعه منتهی شود.

با این وجود به اعتقاد «محی الدین آئینی» به نظر می رسد طرح استانی شدن در راستای وظایف قانون گذاری یک گام به جلو باشد. چرا که مجلس های گذشته با وجود تلاش های صورت گرفته، چندان رضایت بخش نبوده اند. نباید فراموش کرد که مهمترین رکن این ناکارآمدی مجلس، فیلتر نه چندان شفاف شورای نگهبان و اعمال سلیقه های شورا در تأیید صلاحیت کاندیداهای مجلس است.

او بر این باور است هر حرکتی در راستای تقویت مجلس، بدون بازنگری و اصلاح شیوه فعلی احراز صلاحیت نمایندگان، حرکتی عقیم و تزئینی خواهد بود.

«آئینی» در خاتمه با عنوان اینکه شورای نگهبان فارغ از وظایف مهم قانونی، باید از رویکرد گذشته خود فاصله بگیرد، گفت: در غیر این صورت، همچنان در بر پاشنه ای می چرخد که در نهایت نمایندگان واقعی مردم از مجلس محروم شوند و مجلسی ضعیف و ناتوان شکل بگیرد./

* گفت و گو: زیبا امیدی فر