انتشار:  پنج‌شنبه 23 اسفند  ::  12:08   

یادداشتی به بهانه سفر پر بار رییس جمهور ایران به عراق؛

حق همسایگی و منافع ملی / سارا فلاحی

سرویس ایلام -  یک مدرس علم سیاست در دانشگاههای ایلام، طی یادداشتی که آن را در اختیار کردپرس قرار داده، به حق همسایگی و منافع ملی با تأکید بر روابط ایران و عراق پرداخته است.

به گزارش خبرگزاری کردپرس، دکتر سارا فلاحی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی ایلام در یادداشت خود می‌نویسد:

همسایگی یک واقعیت تجربی است و نیاز به نظریه پردازی ندارد. همسایگی یک اصل فرهنگی و اخلاقی است و مبتنی بر احترام به آزادی و استقلال ملت هاست. همسایگی مبتنی بر اعطا کنندگی و کیفیت بالای فرهنگی و عنصر اصلی منطقه گرایی است. هر چند آغازش اخلاقی است اما تداومش مبتنی بر عقلانیت است.

تاریخ ایران حامل مرجعیت و جذابیت های فرهنگی بوده است. ما در طول تاریخ به هیچ کشوری تعرض نکرده ایم، به باورها و اعتقادات سایرین احترام گذاشته ایم و حامل کیفیت بالای فرهنگی و تمدنی بوده ایم و برای سایر ملت ها نقش هدایتگری ایفا نموده ایم.

اگر ایران به درستی و مبتنی بر اصول همسایگی عمل کند آن گاه دستاویزی به رقبا نمی دهد تا نفوذش در سایر کشورهای همسایه تجاوز، صادراتش به این کشورها استعمار، سرمایه گذاریش حمله اقتصادی  و رفتارهایش، برتری طلبانه تفسیر شود.

به عبارت دیگر ایران باید بتواند برابری را به برادری تبدیل کند. روابط فرهنگی را جایگزین روابط صرف سیاسی نماید. روابط غیر رسمی و مردمی را بیشتر از روابط رسمی و دولتی تقویت کند. قدرت نرم و دیپلماسی فرهنگی و ارتباط با ملت های همسایه را در راهبردهای کلان خود به یک اولویت تبدیل نماید.

آن گاه ایران می تواند آن چه در روابط رسمی و مبتنی بر تبعیت از نظم قدرت های بزرگ و هژمون به دست نیاورده است با کمترین هزینه به دست بیاورد. آن گاه می تواند ظلم هایی که ساختار نظام بین الملل بر اساس اصل نابرابری در حقش نموده است در سایه حق همسایگی و برادری جبران کند. ضمانت اجرای این سیاست استفاده بهینه از ظرفیت های مادی و فرهنگی است.

به عنوان مثال در شرایطی که ما با فشارهای ساختار نظام بین الملل مواجه هستیم نفوذ مثبت ایران در عراق می تواند منجر به دور زدن تحریم ها، بالا رفتن حجم مبادلات تجاری و اقتصادی و روابط فرهنگی و مردمی و جبران بسیاری از خسارت های اقتصادی و سیاسی شود.

این روابط بیش تر از آن که مبتنی بر قواعد سیاسی و نظم آمریکایی-اروپایی باشد مبتنی بر حق همسایگی و نیازها و وابستگی متقابل دو همسایه است. این الگو اگر در رابطه با سایر همسایگان نیز پیاده شود ما به راحتی می توانیم از پیچ تاریخی پیش رو نیز به سلامت عبور کنیم.