انتشار:  دوشنبه 30 اردیبهشت 1398  ::  14:48   

تحلیلی بر بیانیه های دو معاون اقتصادی استاندار کردستان در مورد گرانی در استان

فرافکنی یا ارایه توجیهات اقتصادی؟ مردم واقعیات را سر سفره شان می بینند

سرویس کردستان- پس از ارایه آمارهای مختلف از سوی مرکز آمار کشور و بازتاب بی کم و کاست آن در برخی رسانه های منتقد در استان از جمله خبرگزاری کُردپرس در هفته های اخیر، شاهد دو نوع مواجهه با این واقعیت از سوی مسئولین اقتصادی و در یک مورد عجیب تر از سوی خود استاندار کردستان بودیم. گام اول، انکار آمار و گام دوم توضیحاتی فرافکنانه در تفسیر این آمار با چاشنی اتهام به رسانه های بازتاب دهنده.

به گزارش کُرد پرس، موج اول این مواجه از آخرین جلسه کارگروه تنظیم بازار استان آغاز شد و در آن جلسه معاون هماهنگی های اقتصادی استانداری کردستان مدعی شد«کالاها در استان گران تر از سایر استان ها به دست مردم نرسیده است» در ادامه این مواجهه خود استاندار بازرگان و تجارت پیشه استان هم در اظهار نظری عجیب در کارگروه مبارزه با قاچاق کالا و ارز گفت: « چند هفتە ای است برخی رسانە ها و اشخاص ذهن مردم را درگیر این مسئلە کردە اند کە استان در تورم نقطە بە نقطە استان اول کشور است اما اعلام می کنم کە این مطلب صحت ندارد.» در همین مدار در جلسه ای برای تقدیر از روابط عمومی ها در استان، رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان هم همین خط را دنبال کرد. البته فاز دوم مواجه با این واقعیت های مسلم اقتصادی هم از همین جلسه آغاز شد و در اصل، جلسه تقدیر از روابط عمومی ها تبدیل به«جلسه تخریب رسانه های منتقدی» که صرفا بدون کم و کاست آمارهای مرکز آمار را بازتاب داده بودند، شد و این رسانه ها به سیاه نمایی و غیر حرفه ای بودن و .... از سوی همین مدیران متهم شدند. در ادامه نیز امروز در بیانیه یا به قول سایت استانداری کردستان در «گزارشی مفصل» از سوی معاون هماهنگی های اقتصادی استانداری نوعی فرافکنی آماری در دستور قرار گرفت و از آن سو هم آقای نصرالهی زاده در متنی که برخی رسانه های همسو  آن را منتشر کرده اند، همین خط را دنبال کرد.

توضیحات ارایه شده از سوی این دو مقام اقتصادی استانداری کردستان در مورد این واقعیت های آماری خود حاوی نکاتی جالب است. رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کردستان در بخشی از این متن در مورد تحلیل تورم نقطه به نقطه آورده است: «به عنوان مثال اگر قیمت کالا یا خدمتی در استان کردستان از 20 هزار ریال در مهر ماه سال 1396 به 30 هزار ریال در مهر ماه سال 1397 تغییر یافته و همان کالا یا خدمت در استان تهران از 25 هزار ریال در مهر ماه سال به 1396 به 30 هزار ریال در مهر ماه سال 1397 تغیر یافته باشد، تورم نقطه به نقطه آن کالا یا خدمت برای استان کردستان 50درصد و برای استان تهران 20 درصد بوده در حالی که قیمت در هر دو استان در مهر ماه 1397 برابر است.» یک سوال اساسی از ایشان این است که با وجود ثابت بودن شیب تورم در کشور و عوامل ایجاد آن در کشور، چرا یک کالا در تهران باید نصف یک کالاهای دیگر در استان گران شده باشد؟ اگر قیمت در استان 20 هزار ریال بوده و در تهران 25 هزار ریال، بر اساس شیب تورم در تهران با 5 هزار ریال افزایش به 30 هزار ریال رسیده است چرا نوعی مدیریت اعمال نشده است که همین کالا در استان هم همان 5 هزار ریال اضافه قیمت را شامل و به جای رسیدن به قیمت در تهران به 25 هزار ریال می رسید تا آن فاصله ادعایی شما حفظ می شد، هر چند در خود این ادعا هم شائبه هایی وجود دارد. این را هم در نظر بگیرید که میزان درآمد سرانه تهران و کردستان و در نتیجه میزان تقاضا در تهران و کردستان هم اساسا قابل مقایسه نیست و اتفاقا معقول این بود اگر کالایی در تهران 5 هزار ریال افزایش قیمت را تجربه کرده این میزان افزایش با توجه به پایین بودن قدرت تقاضا در استان باید کم تر از آن رقم هم می بود.

تورم سالانه که دیگر شاخص جهانی است آقایان!

هر دو معاون حوزه های اقتصادی استاندار کردستان در متن های بیانیه شان بر دو نکته دست گذاشته اند، اول اینکه این آمار را حاصل « برداشت های نادرست برخی رسانەها و گمانە زنی در فضای مجازی» عنوان کرده اند که البته این را می توان ادامه همان موج دوم مواجهه قلمداد کرد. این در حالی است که این رسانه ها صرفا آمارهای مرکز رسمی آماردهی کشور را بدون کم و کاست بازتاب داده اند و مورد دوم اشاره شان به «تورم نقطه به نقطه» و اینکه این شاخص به تنهایی بیانگر واقعیت ها نیست. در این خصوص هم باید گفت در یک مورد کوچک حق با این دوستان است و آن هم اینکه تورم نقطه به نقطه صرفا در کشورها یا در شرایطی محاسبه می شود که میزان افزایش قیمت ها نامتعارف است، اما اینکه این شاخص هم یک شاخص اقتصادی پذیرفته شده علمی است شکی در آن نیست و دلیل این مدعا هم محاسبه این شاخص از سوی مرکز آمار ایران است. قطعا مرکز آمار ایران یک مرجع کارشناسی اقتصادی است و اگر این شاخص مبنای علمی نداشت آن را محاسبه نمی کرد. از سوی دیگر اما در جواب این مدیران اقتصادی باید گفت نرخ تورم سالانه دیگر یک شاخص بین المللی است و به طور قطع نشان دهنده وضعیت  افزایش و تغییرات قیمت هاست. اگر آقایان هنوز موفق به مطالعه آمارهای رسمی کشور نشده اند، باید گفت که بر اساس اعلام مرکز آمار ایران کردستان در سال 97 بیشترین نرخ تورم سالانه را هم داشته است. به این معنی که میزان افزایش قیمت ها دراین استان در یک بسته کالایی مشخص که برای همه کشور یکسان در نظر گرفته شده است، بیشترین میزان رشد قیمت را تجربه کرده است. بر اساس این آمار «نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به فروردین ماه ١٣٩٨ برای خانوارهای کشور به عدد ٣٠.٦ درصد رسید که بیشترین نرخ تورم دوازده ماهه مربوط به استان کردستان با ٣٦.٥ درصد و کمترین آن مربوط به استان­ کرمان ٢٥.٤ درصد است.» این که دیگر تورم سالیانه است و اگر با استناد به آن گفته شود «بیشترین نرخ افزایش قیمت ها در سال 97 مربوط به استان کردستان با بیش از 6 درصد فاصله نسبت به میانگین کشوری است» کسی نمی تواند در آن شک کند.

در بخشی دیگر از صحبت های این مقام های اقتصادی استان به میانگین قیمت برخی (البته این برخی هم تنها یکی دو مورد خاص است) کالاهای اساسی در کردستان آن هم در ماه فرودین نسبت به میانگین کشوری اشاره شده است. معاون هماهنگی های اقتصادی استانداری کردستان  در این باره گفته است قیمت میانگین گوشت قرمز در کشور 100 هزار تومان بوده و این رقم در استان 96 هزار تومان و در مورد گوشت مرغ هم میانگین هر کیلو در کشور 14 هزار و 500 تومان بوده و در استان 13 هزار و 800 تومان. در توضیح باید گفت مبنای محاسبه شاخص تورم یک مبنای علمی است آنهایی که برخی رسانه های منتقد را متهم به برداشت نادرست و بی اطلاعی می کنند، بهتر است خود نیز به برخی مبانی علمی بیشتر توجه داشته باشند. بر اساس یک سری شاخص های علمی برای محاسبه تورم یک «سبد کالایی» در نظر گرفته می شود و جدا کردن یکی دو قلم به میل خود از این سبد چندان نمی تواند راهگشای برخی توجیهات باشد.

واقعیت ها را بپذیرید و برای رفع مشکلات تلاش کنید راهکار این است

به هر حال آنچه مسلم است اینکه وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم کردستان به نسبت سایر مناطق کشور چندان چنگی به دل نمی زند، آمارهای مختلف از جمله همین شاخص تورم، نرخ بیکاری، نرخ اشتغال صنعتی، نرخ  سپرده های بانکی و میزان پرداخت منابع بانکی به عنوان تسهیلات، تعداد کارگاه های صنعتی؛ میزان درآمد سرانه مردم و ..... این واقعیت ها را مدت هاست در گوش ما رسانه ها و شمای مسئول فریاد می زنند. بهتر نیست به جای توجیه؛ واقعیت ها را پذیرفت و برای بهبود شرایط کار عملی کرد. زدن عینک سیاسی بازی و متهم کردن رسانه هایی که صرفا یک سری آمار اقتصادی تولید شده از سوی مراکز آماردهی رسمی کشور را بازتاب داده اند به سیاسی کاری چندان راهگشا نیست، چه بپذیرید چه نه، مردم استان این واقعیت ها را هر روز سر سفره های کوچک شده شان حس می کنند، کاری هم اگر از دست تان بر نمی آید حداقل با آنها همدردی کنید این دیگر خواسته چندان زیادی نیست. توجیه عملکرد مدیران سیاسی که بر مسندهای اقتصادی قرار گرفته اند نمی تواند راه به جایی ببرد، مردم کردستان از استاندار بازرگان شان که فرزند کردستان است انتظار تحرک اقتصادی دارند. باز هم تکرار می کنیم آقای استاندار هنوز وقت هست دور و برتان را از سیاست خالی کنید و آن تجربه های موفق تان را به کار بگیرد که وقت تنگ است.