سرویس ترکیه
آخرین خبرهای ترکیه
انتشار:  دوشنبه 17 تیر 1398  ::  20:43   

اختصاصی کردپرس؛

یادداشت جمیل بایک در واشنگتن پست؛ امید به صلح یا نا امیدی

سرویس ترکیه – بایک در یادداشتی در واشنگتن پست نوشته است که فرصتی برای صلح فراهم شده که اگر از آن استفاده نشود ممکن است تا یک نسل دیگر مجالی برای دست یابی به صلح به وجود نیاید. این در حالی است که نه حکومت ترکیه و نه PKK، اگر نگوییم تمایل، دست کم آمادگی لازم برای مذاکره و صلح را ندارند.

جمیل بایک، یکی از بنیان گذاران و فرماندهان ارشد حزب کارگران کردستان (PKK)، در یادداشتی در روزنامۀ واشنگتن پست با عنوان «اکنون زمان صلح میان کردها و دولت ترکیه است، آن را هدر ندهیم»، مقطع کنونی را «مقطعی حساس در تقابل میان دولت ترکیه و کردها» خواند و نسبت به از دست رفتن فرصتی که در این مقطع برای صلح فراهم شده است، هشدار داد.

بایک نوشت: «ما در مقطعی حساس از تقابل میان دولت ترکیه و کردها هستیم. ما این فرصت را در اختیار داریم تا این مناقشۀ طولانی مدت را به راه حلی دائمی تبدیل کنیم. اگر ما این فرصت را از دست بدهیم ممکن است تا یک نسل دیگر فرصت دیگری به وجود نیاید.»

اما مهم ترین نکتۀ این یادداشت این است که عنوان آن غلط انداز است و آنچه در متن آمده بر خلاف عنوان استدلال کرده است. بایک در متن استدلال می کند که PKK در برهه های مختلف برای صلح تلاش کرده اما حکومت فعلی ترکیه، یعنی حکومت حزب عدالت و توسعه (AKP)، به دلایل و بهانه های مختلف مانع دست یابی به صلح شده است.

بایک می نویسد: «ما از راه های مختلف از جمله اعلام آتش بس تلاش کردیم با نشان دادن حسن نیت با دولت مذاکره کنیم. اما هر بار این تلاش ها فقط تا زمانی که از نظر سیاسی برای حزب حاکم سودمند بود به آن متعهد بود.»

اگرچه به زعم بسیاری از تحلیل گران و ناظران مسائل ترکیه، حکومت ترکیه مقصر اصلی پایان یافتن پروسۀ آشتی است و دلیل آن هم شکست حزب حاکم در انتخابات پارلمانی ژوئن 2015 بود، اما نقش PKK نیز در ناکام گذاشتن پروسه از نظرها دور نمانده است. علی رغم این امر، بایک پروسۀ آشتی و متوقف شدن آن را بدین گونه توصیف می کند: «نمایندگان کردها و دولت ترکیه پس از دو سال مذاکره در 28 فوریه 2015 به توافق رسیدند؛ این توافق بازتاب امید ما به صلح نیز بود. اما [رئیس جمهور ترکیه رجب طیب] اردوغان دریافت که در انتخابات های آینده مذاکره دیگر به سود این حزب نیست و بار دیگر مسیر تقابل را انتخاب کرد.

ملاقات های منظمی که میان نمایندگان دولت ترکیه و [رهبر دربند PKK عبدالله] اوجالان رهبر ما انجام می شد پایان یافت. جنگ با نیروهای تازه نفس از سر گرفته شد. تانک ها و جنگنده ها 10 شهر کردنشین را با خاک یکسان کردند. ارتش ترکیه با بی رحمی صدها تن از غیرنظامیان از جمله زنان ، کودکان و سالخوردگان را کشت. نیروهای امنیتی معمولاً از تلاش خانواده ها برای تحویل گرفتن اجساد نزدیکان خود جلوگیری می کردند.»

فرمانده ارشد PKK پس از این استدلال ها چنین نتیجه می گیرد: «ما هم در برخورد با این چالش ها مرتکب اشتباهاتی شدیم. ما فکر می کردیم که مسئلۀ کردها تنها از طریق مذاکره با حزب اردوغان امکاپذیر است و این فکر ساده لوحانه بود. ما برای حل تقابلی به این پیچیدگی و مرتبط با دیگر چالش ها، می بایست خیلی سخت تر کار می کردیم و با همۀ نیروهای دموکراتیک ترکیه همکاری می کردیم. در همین ارتباط، می بایست نیروهای طرفدار دموکراسی در خاورمیانه و سایر نقاط جهان را نیز برای کمک به دموکراتیزه کردن ترکیه و حل مسئلۀ کردها به حرکت در می آوردیم.»

از آنچه تا کنون گفته شد چنین بر می آید که در واقع بایک به مذاکره با اردوغان و حصول صلح در دوران حکومت حزب عدالت و توسعه امیدی ندارد و چنین امیدی را اشتباهی ساده لوحانه می داند. بایک پیش از انتخابات مجدد شهرداری استانبول در پیامی، بر خلاف خواست اوجالان، از کردها خواست از نامزد اپوزیسیون حمایت کنند و این حمایت را مبارزه در راه دموکراسی نام نهاد. مقصود بایک از همکاری «با همۀ نیروهای دموکراتیک ترکیه» شاید چیزی بیش از حمایت در سطح انتخابات شهرداری ها باشد. اگر در انتخابات بعدی کردها از اپوزیسیون ترکیه حمایت کنند و حزب عدالت و توسعه قدرت را از دست بدهد، احتمالاً شرایط مورد نظر بایک برای مذاکره و صلح فراهم خواهد شد. این البته تنها اعتقاد بایک نیست، حزب کردی دموکراتیک خلق ها (HDP) نیز دیگر به حل مسألۀ کردها در دوران اردوغان امیدی ندارد و تمام تلاش خود را برای کسب قدرت توسط اپوزیسیون به کار می بندد.

این دومین نکتۀ مهم یادداشت و می توان گفت نقطۀ افتراق بایک از اوجالان و محل تلاقی وی با HDP است. HDP بارها اعلام کرده که اقدامات اردوغان در راستای احقاق حقوق کردها و حل مسألۀ کردها تماماً معطوف به اهداف انتخاباتی بوده و به این ترتیب کردها نمی توانند به امید حل و فصلی پایدار برای مشکلات خود از دست اردوغان باشند. HDP بارها به خاطر اقدامات پوپولیستی و گول زنندۀ مقامات حزب حاکم ترکیه به آنها تاخته و مؤکداً از کردها خواسته است، از جمله پیش از انتخابات 23 ژوئن شهرداری استانبول و پس از رفع حصر اوجالان، فریب اقدامات تاکتیکی اردوغان و حزبش را نخورند. بایک نیز «اسلام گرایی افراطی و ناسیونالیسم» اردوغان و متحدانش را برای کردها خطرناک می داند و برخلاف اوجالان، که در نامۀ خود پیش از انتخابات شهرداری استانبول نشان داد، همچنان بر مذاکره با اردوغان اصرار دارد، چنین مذاکره ای را بی نتیجه می پندارد.

در حالی که اوجالان در نامۀ خود از لزوم بی طرفی کردها و HDP در تقابل میان دو ائتلاف بزرگ ترکیه سخن می گوید، بایک از کردها می خواهد در انتخابات شهرداری استانبول از نامزد اوتلاف  اپوزیسیون حمایت کنند و در یادداشت خود از عدم همکاری با «همۀ نیروهای دموکراتیک ترکیه» در گذشته ابراز ندامت می کند. از ظواهر امر چنین بر می آید که بایک نیز مانند HDP در انتظار قدرت گرفتن CHP و حل مسألۀ کردها توسط این حزب است؛ امری که بسیاری آن را خوش بینی مفرط می پندارند.

با همۀ این احوال می توان پرسید فرصت صلح کجا است؟ اردوغان و مقامات حزبش بارها تأکید کرده اند که دیگر پروسۀ صلح زنده نخواهد شد، سیاست فعلی آنها که هنوز نشانی از تغییر در آن دیده نمی شود، بر مبنایی نیست که به مذاکره یا صلح با PKK ختم شود. ظاهراً PKK نیز به مذاکره با اردوغان رغبتی ندارد. علاوه بر آنچه تلویحاً از یادداشت بایک می توان دریافت، رمزی کارتال دیگر عضو ارشد PKK نیز حدود یک ماه پیش به صراحت اعلام کرد PKK با اردوغان مذاکره نخواهد کرد. کارتال در مصاحبه با پایگاه خبری – تحلیلی احوال (که ترجمۀ فارسی آن را می توانید اینجا بخوانید) گفت تا زمانی که ترکیه توسط حزب اسلام گرای اردوغان و متحدان راست گرای افراطی آن اداره می شود، پروسۀ آشتی برای پایان دادن به بیش از سه دهه درگیری و جنگ در کردستان ترکیه آغاز نخواهد شد. وی تصریح کرد: «راه حل یعنی دموکراسی و آزادای. اما AKP و MHP از این دو فاکتور بسیار فاصله دارند و به عنوان مانعی در برابر آنها عمل می کنند. تا زمانی که ائتلاف ملی گرای فاشیستی جمهور از هم نپاشد و منحل نشود پروسۀ آشتی جدیدی در کار نخواهد بود.» به این ترتیب عملاً فرصت و شانسی برای صلح وجود ندارد. بایک نیز با توجه به این موضوع، به موضع HDP در مقابله با اردوغان و همکاری با اپوزیسیون نزدیک شده و منتظر تحولات بعدی است، شاید پس از حزب و عدالت و توسعه فرصتی برای مذاکره و آشتی فراهم شود.

 

خبرگزاری کردپرس سرویس ترکیه

 

بیشتر بخوانید:

به بهانۀ نسل کشی آشوری های ترکیه؛ تراژدی یک مشت شاه توت

‌آک پارتی برای رفع اتهام دخالت در نامۀ اوجالان تلاش می کند

روز بعد کردهای ترکیه / چنگیز آکتار

برندگان و بازندگان انتخابات مجدد شهرداری استانبول

شکست دوم استانبول؛ تلخ ترین شکست اردوغان

ورود اوجالان به منازعه انتخابات شهرداری استانبول

مسألۀ کردها پس از انتخابات شهرداری استانبول

روزی روزگاری کردهایی بودند

پروسۀ آشتی؛ مسألۀ کردهای ترکیه یا مسألۀ کردهای سوریه؟

رمزی کارتال رهبر ارشد PKK در گفتگو با احوال: تا اردوغان هست PKK وارد پروسۀ آشتی نخواهد شد

برچسب‌ها:
#ترکیه
#کردها