سرویس عراق
آخرین خبرهای عراق
انتشار:  چهارشنبه 19 تیر 1398  ::  13:29   

کردپرس گزارش می دهد؛

سرنوشت مبهم گفتگوهای بازگشت نیروی پیشمرگ به‌ کرکوک

سرویس عراق و اقلیم کردستان - یکی از فرماندهان نیروی پیشمرگ اقلیم کردستان عراق وابسته‌ به‌ حزب دمکرات کردستان، از بازگشت این نیرو به‌ استان کرکوک در آینده‌ نزدیک خبر داد و این در حالی است که‌ پیشتر، دیگر فرماندهان نظامی کُرد و عراقی چنین احتمالی را رد کرده‌ اند.
 

به‌ گزارش کردپرس، نوری محمد علی عضو شورای رهبری حزب دمکرات کردستان (پارتی) و فرمانده‌ محور جنوب و غرب کرکوک در گفتگو با سایت رسمی حزب دمکرات کردستان (پارتی) از سفر سرتیپ سعد حرب فرمانده‌ عملیات کرکوک در راس یک هیئت نظامی عراق به‌ محور محل استقرار نیروهای پیشمرگ اقلیم کردستان در پردی (آلتون کوپری) و گفتگو با آن ها خبر داد.

وی با اشاره‌ به‌ این که‌ سفر این فرمانده‌ نظامی عراقی و هیئت همراه‌ وی، اولین سفر یک هیئت نظامی عراق به‌ محور نیروهای پیشمرگ پس از رویدادهای 16 اکتبر 2017 و خروج کامل پیشمرگ از کرکوک است،  بررسی آخرین وضعیت منطقه‌ را محور اصلی گفتگو میان دو هیئت اعلام کرد.

فرمانده‌ نیروهای پیشمرگ در محور غرب و جنوب کرکوک، افزود: درباره‌ بسیاری از مسائل و موضوعات، گفتگو و مذاکره‌ کردیم و هم اکنون منتظر نتایج کمیته‌ عالی مذاکرات میان اقلیم کردستان و بغداد هستیم.

این فرمانده‌ پیشمرگ اقلیم کردستان از وجود تفاهم و اتفاق نظر میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق در مذاکرات فی مابین در راستای حل و فصل نهایی مشکلات و اختلافات خبر داد و تاکید نمود که‌ با آغاز به‌ کار دولت جدید در اقلیم کردستان مذکرات به‌ نتایج نهایی می رسد.

نوری محمد علی در خصوص احتمال بازگشت نیروی پیشمرگ به‌ کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه‌ میان اربیل و بغداد، گفت: پس از تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان، نیروهای پیشمرگ به‌ مناطق پیشین خود در مناطق کردستانی خارج از اداره‌ اقلیم کردستان ، باز خواهند گشت. یعنی نیروی پیشمرگ به‌ مناطق پیشین استقرار خود در کرکوک نیز باز خواهد گشت.

این فرمانده‌ نیروی پیشمرگ اقلیم کردستان، درباره‌ زمان دقیق بازگشت نیروی پیشمرگ به‌ کرکوک، گفت: هم اکنون مذکرات گسترده‌ و دقیقی میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق در جریان است و تا اعلام نتایج مذاکرات نمی توان روز و زمان دقیقی برای بازگشت نیروی پیشمرگ به‌ کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه‌ اعلام کرد.

اظهارات عضو رهبری پارتی و فرمانده‌ پیشمرگ این حزب در خصوص حتمی بودن بازگشت نیروهای پیشمرگ به‌ کرکوک در حالی است که‌ طی چند روز گذشته‌ جعفر شیخ مصطفی عضو دفتر سیاسی حزب یکیتی،  طی گفتگو با شبکه تلویزیونی کردستان 24 اعلام کرد با وجود گفتگوهایی که طی سه سال گذشته میان اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق در مورد حل مشکلات کرکوک و بازگشت نیروهای پیشمرگ اقلیم به مناطق مورد مناقشه انجام شده، اما هیچ پیشرفتی در گفتگوها حاصل نشده و توافقی میان اربیل و بغداد در مورد بازگشت پیشمرگ ها به کرکوک حاصل نشده است.

همچنین ریبوار طالبانی رئیس شورای استانی کرکوک نیز اعلام کرد که پس از وقایع 16 اکتبر 2017 که منجر به خروج نیروهای پیشمرگ از کرکوک و جایگزینی آنان با ارتش و نیروهای عراقی شد، نشست های متعددی میان اربیل و بغداد برای بازگشت پیشمرگ ها انجام شد، اما واقعیت این است که هیچ پیشرفتی در این زمینه حاصل نشده است.

طی ماه های اخیر دولت اقلیم کردستان و مقامات نظامی کُرد، تمامی تلاش خود را برای بازگرداندن نیروی پیشمرگ به این استان و دیگر مناطق مورد مناقشه به کار گرفتند، اما با پاسخ منفی دولت مرکزی عراق روبرو شدند.

امنیت کرکوک پیش از حمله داعش در سال 2014 به صورت مشترک از سوی ارتش عراق، نیروی پیشمرگ و با حضور نیروهای آمریکایی تأمین می شد. نیروهای پیشمرگ از زمان حمله داعش به عراق در همان سال پس از عقب نشینی نیروهای ارتش عراق، تا سال 2017 به طور کامل کنترل استان کرکوک را در دست داشتند و پس از پایان جنگ داعش بر عدم اجازه به ارتش عراق برای بازگشت به این استان و دیگر مناطق مورد مناقشه تاکید داشتند. کردها حمله داعش علیرغم هزینه های جانی و مادی آن را موهبتی می دانستند که آرزوی صد ساله آن ها برای تسلط کامل بر کرکوک را تحقق بخشیده بود و چنان پیش رفتند که ماده 140 قانون اساسی عراقی برای تعیین سرنوشت مناطق مورد مناقشه را اجرایی شده می خواندند.

جابجایی نیرو از سوی ارتش و نیروهای وابسته عراقی به سوی کرکوک و خروج کامل نیروهای پیشمرگ از این استان در 16 اکتبر 2017 معادلات را به طور کار تغییر داد.

ماه‌ گذشته‌ نیز یحیی رسول سخنگوی فرماندهی عملیات مشترک عراق در گفتگو با شبکه تلویزیونی روداو در پاسخ به سوال مجری در رابطه با احتمال بازگشت نیروی پیشمرگ به مناطق مورد مناقشه و توافق طرفین بر سر این مسئله، تصریح کرد: هیچ تصمیم و توافقی برای بازگشت نیروهای پیشمرگ به مناطق مورد مناقشه در جریان نیست و گفتگو بر سر ایجاد هماهنگی و انجام دادن عملیات های مشترک در مناطقی است که در فاصله خط استقرار میان نیروهای پیشمرگ و ارتش عراق واقع شده اند و به دلیل وجود خلا امنیتی ایجاد شده، به محلی برای تحرکات داعش تبدیل شده اند.

پیشتر جبار یاوردبیر کل وزارت پیشمرگ اقلیم کردستان از تشکیل پنج کمیته میان وزارت دفاع عراق و وزارت پیشمرگ اقلیم کردستان در راستای عادی سازی اوضاع مناطق مورد مناقشه خبر داده بود.

در مقابل، سخنگوی فرماندهی عملیات مشترک عراق ضمن تاکید بر روابطه عمیق و حسنه میان نیروهای پیشمرگ و ارتش عراق، اما تصریح کرد گفتگوها برای بازگشت پیشمرگ به مناطق مورد مناقشه نیست و هیچ تصمیمی هم برای این موضوع اتخاذ نشده است و آن چه وجود دارد تلاش برای ایجاد هماهنگی بیشتر و انجام عملیات های مشترک در مناطقی است که خلا امنیتی وجود دارد.

درباره‌ احتمال بازگشت نیروهای پیشمرگ اقلیم کردستان به‌ کرکوک محمد حاجی محمود رهبر حزب سوسیالیست کردستان عراق در گفتگویی تفصیلی با کردپرس، گفت: بر این عقیده نیستم که کُردها بتواند همانند سال 2014 به کرکوک بازگردند. سقوط حکومت دیکتاتوری صدام در بغداد تحول بزرگ و تاثیرگذاری در عراق، منطقه و جهان بود و این نیز فرصتی طلایی برای کُرد در عراق بود. فرصت دوم برای کردها در عراق، روی دادن جنگ داعش بود. هنگام ورود داعش به عراق به دلیل ناتوانی ارتش در جنگ با این گروه و تسلیم و فراری شدن نیروهای ارتش، این کُردها و نیروی پیشمرگ بودند که مقاومت کردند. کردها اجازه ندادند کرکوک و دیگر مناطق به مانند موصل و انبار و دیگر مناطق عراق سقوط کنند و به اشغال داعش درآیند.  دو فرصت طلایی مورد اشاره در نتیجه تحولات بین المللی برای کردها پیش آمد، اما هم اکنون چنین فرصتی پیش روی ما نیست.

وی به‌ راهکار قانونی برای بازگشت نیروی پیشمرگ به‌ مناطق مورد مناقشه‌ اشاره‌ و اظهار کرد: یک راهکار قانونی و آن هم ماده 140 قانون اساسی عراق مربوط به مناطق مورد مناقشه برای بازگشت کردها به کرکوک و دیگر مناطق وجود دارد. بر اساس  این ماده، کردها و دولت مرکزی عراق باید به صورت مشترک مدیریت و اداره کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه را در دست داشته باشند تا هنگامی که در یک رفراندوم آزاد و قانونی سرنوشت آن ها مشخص می شود، اما تاکنون عراق زیر بار اجرایی کردن این بند از قانون اساسی نرفته است. به همین دلیل بر این عقیده نیستم که در مقطع کنونی، نیروهای پیشمرگ بتوانند به کرکوک باز گردند و به سادگی و همچون سال های 2003 تا 2014 در این مناطق حضور داشته باشد.

یکی از اصلی ترین پرونده‌ هایی که‌ بر روی میز کابینه‌ نهم دولت اقلیم کردستان به‌ ریاست مسرور بارزانی است، کرکوک و مناطق مورد مناقشه‌ و تلاش برای بازگشت نظامی و اداری کردها به‌ این مناطق می باشد و از سوی دیگر، بر اساس گزارش ها گفتگوهای نچیروان رئیس اقلیم کردستان با دولت مرکزی و به‌ دور از چشم رسانه‌ ها در جریان است و در شرایطی که‌ روابط اربیل و بغداد بهترین دوران خود را تجربه‌ می کند امیدها به‌ توافق بر سر این موضوع و دیگر پرونده‌ های مورد اختلاف بسیار است، اما سیاست و مواضع برخی کشورهای منطقه‌ به ویژه‌ ترکیه‌ و کشورهای عربی که‌ از اعراب و ترکمان های کرکوک حمایت می کنند نیز در سرنوشت این مسئله تاثیر بسزایی دارد.

نباید از نظر دور داشت که‌ اعراب و ترکمان ها به‌ شدت مخالف بازگشت نظامیان کُرد به‌ کرکوک و دیگر مناطق مورد مناقشه‌ هستند و همین مخالفت، مانع بزرگی بر سر راه‌ کردها در تحقق این هف می باشد.

در جدیدترین موضع گیری اعراب در خصوص کرکوک، حاتم الطائی، سخنگوی شورای عربی در این استان در گفتگو با شبکه ماهواره ای دجله، ضمن تاکید بر این که اعراب و ترکمان های این استان مورد مناقشه بر سر این مسئله توافق دارند که مدیریت و امنیت آن به طور انحصاری تحت کنترل دولت فدرال باشد و چیزی غیر از آن را نپذیرند، خاطر نشان ساخت که مشکلات میان حزب دمکرات کردستان (پارتی) و اتحادیه میهنی کردستان (یکیتی) عامل اصلی نبود استاندار در کرکوک می باشد و گفت: اعراب و ترکمان دیدگاه همسانی در رابطه با کرکوک دارند مبنی بر این که مدیریت استان و پرونده امنیتی آن باید به صورت انحصاری در دست دولت مرکزی باشد و نباید چیزی غیر از این را پذیرفت؛ فداکاری های نیروهای پیشمرگ هنگام حمله داعش به برخی مناطق کرکوک به معنای آن نیست که اجازه یابند برای استانی که بخشی از اقلیم کردستان نیست، مرزهای جدیدی ترسیم کنند. دستاورد ما به عنوان عرب پس از تسلط بغداد بر کرکوک در اکتبر سال 2017، این است که مدیریت کنونی استان در قبال همگان منصفانه عمل می کند.