انتشار:  یک‌شنبه 13 مرداد 1398  ::  22:09   

خطرات کاهش جمعیت کُردها برای موقعیت اقلیم کردستان

سرویس جهان- موسسه امریکن اینترپرایز در تحقیق خود به این نتیجه رسیده است که با توجه به کاهش فزاینده جمعیت اقلیم کردستان و افزایش جمعیت سایر نقاط عراق، این مسئله بر سهم اقلیم کردستان از بودجه و نیز اختصاص سایر منابع، موقعیت و ثبات اقلیم کردستان را در آینده به خطر خواهد انداخت.

 

به گزارش کردپرس، موسسه امریکن اینترپرایز در تحلیلی پیرامون تاثیر ناهمگونی جمعیت بر روابط میان اقلیم کردستان عراق و دولت مرکزی به بررسی تاثیر کاهش جمعیت در اقلیم کردستان بر این روابط پرداخته است.

این موسسه پیش بینی کرده است که اساس رابطه اقلیم کردستان با دولت مرکزی عراق همچنان بر پایه سهم بندی سیاسی و تقسیم بندی منفعت طلبانی میان بغداد و کردها، برای مثال اختصاص دادن پست ریاست جمهوری به کردها و نیز تقسیم بندی منابع مالی خواهد بود. در این گزارش تحلیلی اشاره شده که قانون اساسی سال 2005 عراق می گوید:« سهم متناسبی به اقلیم ها و استان ها برای هزینه کرد امور جاری آنها و نیز اجرای تعهدات آنها پرداخت خواهد شد اما اختصاص این مبالغ بر اساس منابع، نیازها و درصد جمعیت اقلیم ها و استانها خواهد بود.» این گزارش سپس اشاره می کند که مشکل اصلی تعیین میزان واقعی جمعیت این مناطق است  زیرا تنها آمارگیری واقعی جمعیت در عراق در سال 1957 بوده که جمعیت آن حدود 6.3 میلیون نفر بوده است. این جمعیت برابر با دو سوم جمعیت کنونی بغداد، پیاتخت این کشور است.

امریکن اینترپرایز یکی از مشکلات مهم در عراق را نسبت جمعیتی مناطق مختلف آن و تصورات متفاوت از آن دانسته است زیرا به نوشته این موسسه، در حالی که تصور می شد که صدام حسین در تئوری یک بعثی است اما وی در واقع یک عرب سنی شوونیست بود که بسیاری از تشکل های کرد و عرب شیعه را از شهروندی محروم کرد و برای پاکسازی قومی در کرکوک که دارای مقادیر هنگفتی نفت خام بود تلاش کرد.

این موسسه با اشاره به این که میزان سهم اقلیم کردستان عراق از بودجه عمومی کشور از 17 درصد به حدود 13 درصد سقوط کرده، مبنای آن را در نظر گرفتن میزان جمعیت 13 درصدی اقلیم کردستان در زمان اجرای برنامه نفت در برابر غذای سازمان ملل دانسته که در زمان صدام حسین صورت گرفت. این گزارش تاکید می کند که مناقشه بر سر جمعیت 13 درصدی و 17 درصدی اقلیم کردستان در 15 سال گذشته در عراق  همواره وجود داشته است و اختصاص 17 درصد بودجه به اقلیم کردستان بر اساس همراهی مقامات عراقی با حاکمان اقلیم کردستان و در راستای بده بستان های سیاسی و اقتصادی بوده است و این مناقشات همچنان ادامه خواهد داشت.

همچنین اشاره شده که دولت عراق در نظر دارد سرشماری جدید برای تعیین میزان دقیق جمعیت این کشور انجام دهد و شاید این امر باعث ایجاد دگرگونی در ترکیب جمعیتی عراق و اقلیم کردستان شود که قطعا به نفع اقلیم کردستان نخواهد بود.

امریکن اینترپرایز درباره دلایل لزوم انجام سرشماری جدید در عراق می نویسد: عراق در سال های اخیر با رشد جمعیت تازه متولد شده ها روبه رو شده است به طوری که 40 درصد جمعیت عراق بعد از اشغال عراق توسط آمریکا در این کشور متولد شده اند  و به زودی وارد بازار کار خواهند شد. درصد بیشتری از عراقیها بعد از آزادسازی کویت در سال 1991 به دنیا آمده اند. جمعیت این کشور در سال 2030 به حدود 50 میلیون نفر خواهد رسید که دو برابر میزان جمعیت آن در زمان اشغال این کشور توسط آمریکا خواهد بود.

آیا جمعیت کردها به زیر 13 درصد جمعیت عراق سقوط خواهد کرد؟

امریکن اینترپرایز اشاره کرده است که علیرغم عدم وجود زیرساختها به حد کافی، عراقیها نسبت به گذشته ثروتمندتر شده اند و میزان درآمد عراقیها نسبت به سال 2003 چهار برابر شده است و این میزان رفاه در اقلیم کردستان بیشتر هم شده است که این مسئله باعث کاهش میزان نرخ تولد می شود. میزان نرخ تولد در اقلیم کردستان 2.3 درصد عنوان شده که از نظر این موسسه کردها جمیت مناطق مورد مناقشه را نیز به آن اضافه کرده اند. هر چند نرخ تولد در سایر مناطق عراق نیز کاهش یافته و به 2.5 تا 2.8 درصد رسیده اما هیمن میزان هم از میزان نرخ تولد در اقلیم کردستان بالاتر است و در نتیجه میزان ترکیب جمعیتی اعراب در برابر کردها به طور فزاینده ای گسترده تر شده و کردها دارای جمعیت کمتری در مقایسه با جمعیت اعراب خواهند بود. این موسسه در پایان هشدار می دهد در حالی که اقلیم کردستان عراق در این سالها خواستار دریافت سهم 17 تا 13 درصدی از بودجه بر اساس جمعیت 17 یا 13 درصدی عراق در این منطقه بوده، ممکن است این میزان جمعیت در یک دهه آینده به 10 الی 12 درصد برسد.

این موسسه هشدار داده است که کاهش شدید جمعیت کردها در عراق پیامدهای جدی سیاسی به دنبال خواهد داشت و در اینده ممکن است بر جایگاه سیاسی کردها در بغداد و نیز میزان بهره مندی آنها از منابع مالی و طبیعی این کشور تاثیر مفنی زیادی داشته باشد.

موسسه امریکن اینترپرایز درباره پیامدهای ملموس کاهش جمعیت کردها در عراق می نویسد: ممکن است مقامات عراقیها به این فکر بیافتند که آیا رواست بر اساس میزان جمعیت پست های سیاسی مهم مانند ریاست جمهوری، وزارت خانه ها و غیره به کردها واگذار شود. این مسئله می تواند نفوذ کردها را نیز در دولت مرکزی عراق کاهش دهد. کاهش جمعیت کردها همچنین می تواند سهم اقلیم کردستان از بودجه عمومی عراق را کاهش دهد و با توجه به این که اقلیم کردستان عراق هم اکنون هم با بحران اقتصادی روبه روست، ممکن است این منطقه نتواند مسائل مالی خود را در آینده حل کند بلکه مشکلات مالی آن بیشتر هم شود.

این موسسه مشهور آمریکایی هشدار داده است که درست است عراق به سمت داشتن ثبات بشتر و برخورداری بیشتر از ثروت و رفاه پیش می رود اما تغییر بافت جمعیتی چیزی است که نه مقامات دولت مرکزی عراق و نه مقامات اقلیم کردستان عراق خود را برای مقابله با پیامدهای آن آماده نکرده اند. این مسئله می تواند تاثیر زیادی روی سرنوشت کردها در عراق بگذارد.

کد خبرنگار: 40101

برچسب‌ها:
#اقلیم کردستان
#کردها
#نفت
#جمعیت