پای مسکن ملی روی «سرانجیک» قروه/تکرار کوه خواری برای خانه سازی!
سرویس کردستان- جانمایی طرح مسکن ملی در دامنه کوه سرانجیک قروه؛ موضوعی که سالها پیش برای مسکن مهر زیر سایه مخالفت ها انجام و با مشکلات فراوانی مواجه شد و حالا بار دیگر این اشتباه در حال تکرار است.

به گزارش خبرنگار کردپرس، مسکن ملی؛ طرحی که برای تکمیل کردن پروژه ناتمام مسکن مهر مطرح شده و قرار بر این است که در چند مرحله به اجرا در بیاید. زمین مورد نیاز این طرح از سوی دولت تأمین می شود و سعی شده که مشکلات طرح مسکن مهر رفع گردد.

گرچه اصل کار که تأمین مسکن برای افراد فاقد مسکن و محروم جامعه است خوب به نظر می رسد اما اینکه این طرح در کدامین نقطه اجرایی شود مهم بوده و باید از نظر جانمایی در نقطه ای باشد که امکانات زیرساختی برای آن محقق شود.

این طرح که همزمان با سراسر کشور در شهرستان قروه هم اجرایی شده به نظر می رسد به جای رفع مشکلات مسکن مهر در واقع دنبال مشکلات سابق را گرفته و ادامه می دهد، به طوری که با ساخت مسکن مهر در دل صخره «سرانجیک» قروه و نابود کردن بخشی از هویت تاریخی قروه، ساکنان این طرح بعد از سال ها هنوز از امکانات لازم برای زندگی بهره مند نشده اند و حتی با خطر ریزش سنگ در آن منطقه روبرو هستند. 

حالا با وجود مشکلات فراوانی که اهالی مسکن مهر در دامنه «سرانجیک» دارند، خبرها حاکی از آن است که متأسفانه در ادامه همان روند اشتباه در حاشیه کوه در مقیاس ده هکتار از اراضی ملی داخل حریم برای طرح اقدام مسکن ملی پیش بینی شده است. پیش بینی که مورد مخالفت جدی فرمانداری شهرستان و شهرداری قروه قرار گرفته و در این زمینه درخواست بازبینی مکان و ارزیابی تخصصی را داده اند.

مخالفت جدی مسئولان شهرستان

علت مخالفت مجموعه فرمانداری و شهرداری قروه واضح است. تخریب هویت تاریخی قروه در کنار تحمیل هزینه سنگین برای تأمین زیرساخت ها... موضوعی که توسط مسئولان استان دیده نمی شود و اصرار برای ساخت و ساز در دل صخره و دامنه کوه جای سؤال دارد؟!

در واقع به گفته فرماندار قروه تأمین زمین و اختصاص به ساخت مسکن محرومان و قشر متوسط جامعه یک ضرورت اجتناب ناپذیر بوده و مستلزم استفاده حداکثری از تمامی ظرفیت هاست، اما نکته کلیدی و راهبردی، توجه لازم و مؤثر به ابعاد کاملاً حساس از جمله مکان یابی این اراضی است.

«حسین الماسی» در گفت و گو با خبرنگار کردپرس توجه به ابعاد ساخت مسکن ملی در همه زمینه ها را ضروری دانست. «قطعاً رایگان بودن زمین و الزمات مدیریتی و سیاسی جهت تسریع بخشی در یک بازه زمانی در هر سطح تنها بخشی از بایدها را تشکیل می دهد و در این رابطه موضوع مهم تر سرفصل عملکردی هزینه است که فایده آن هم در عمق زمانی و در تمامی ابعاد مرتبط به حساب می آید.»

 موضوعی که در جانمایی مسکن مهر در حاشیه صخره سرانجیک و آرامستان شهر قروه در حد قابل ملاحظه ای مورد توجه قرار نگرفت و در نتیجه به این محدوده با ارزش آسیب و خسارت جبران ناپذیری وارد آمد.

در اهمیت محدوده سرانجیک مطابق اظهارات معاون عمرانی فرماندار قروه همین بس که می توانست به عنوان بهترین منطقه تفریحی، ایمنی بخش به روح و روان شهروندان ایفای نقش نماید. ظرفیتی که متأثر از دلایل کم عمق زمانی عملاً حتی در حوزه تخصصی ترین دستگاه مرتبط، با حیات پایدار یک شهر به آن توجه نشد.

جانمایی مشکل ساز

فرماندار قروه با اشاره به جانمایی بسیار مشکل ساز این طرح اعلام کرد که از نظر تخصصی مکان در نظر گرفته شده بررسی و با آن مخالفت و درخواست جای دیگری برای اجرای طرح شده است.

آن طور که «حسن الماسی» می گوید «این گونه برنامه ها متأثر از فضای عملکردی و سابقه تاریخی صرفاً به دلیل امکان تأمین زمین در سایر نقاط و اراضی کاملاً هموار در داخل حریم و یا خارج از آن به لحاظ وجود ظرفیت های اداری و قانونی کاملاً در اختیار، با ویژگیهای ایجاد ارزش افزوده در یک منطقه، هم برای اشخاص و هم در حوزه منافع سازمانی، تقویت ذخیره اراضی مستعد و مرغوب برای مسکن، امکان پیش دستی حرکت سازمانی برای خریداری اراضی با قیمت مناسب تر و به حداقل رساندن دلال بازی بخش خصوصی و بروز آسیب های مرتبط در ابعاد مختلفی باید بررسی شود.»

او نخستین بعد را در حوزه فنی و تخصصی دانست. «بدون شک تأمین زمین در اراضی ملی دامنه کوه سرانجیک در کنار قانونی بودن و توجیه پذیر بودن به لحاظ هزینه خرید مشکل ساز است. در واقع از نظر هزینه سنگین آماده سازی چه به لحاظ هزینه، زمان، شرایط اجرا، اثربخشی و...، مشکلات جدی در انتقال خطوط خدمات زیرساختی و بعضاً نامحتمل بودن این اقدام، حتی در صورت احداث این واحدهای مسکونی، قطعاً استمرار مشکلات جدی در حوزه خدمات شهری دور از انتظار نخواهد بود.»

«الماسی» بی توجهی به ظرفیت کوه سرانجیک را نادرست خواند. «بی توجهی به ظرفیت و هویت کوه سرانجیک موضوعی است که صرفاً با یک نگاه فرابخشی و در نظر گرفتن یک شهر به عنوان یک کالبد فرهنگی، اجتماعی، مفهومی، زیست پاک و... قابلیت دیده شدن را دارد که در بازه زمانی امروز به سمت آینده هزینه سنگین تحمیلی این رویه مشخص تر خواهد شد.»

او دومین بعد را در پاسخ گویی به افکار عمومی اعلام کرد. «الزام به پاسخگویی افکار عمومی در هر مرحله از اقدام این طرح یک ضرورت و موضوع فراقانونی محسوب می گردد که با حفظ و پایداری جامعه، ارتباطی تنگاتنگ داشته و همواره مورد تأکید مقام معظم رهبری و مسئولان نظام بوده و هست.»

به گفته «الماسی» در این رابطه با وصف نتایج ساخت مسکن مهر به لحاظ بی توجهی به این مسئله در اواخر دولت وقت و جانمایی بخشی از مسکن مهر در حاشیه صخره سرانجیک و موارد مرتبط، تأثیر منفی بر افکار عمومی را نمی توان نادیده گرفت و به هیچ وجه منطقی نیست صرفاً به لحاظ ضرورت در تسریع متأثر از شرایط فعلی این رویه تکرار شود.

تأمین مسکن به چه قیمتی؟!

در واقع هر دولتی برای اجرای طرح های ملی خود با مشکلاتی مواجه است. آن زمان برای مسکن مهر که با دلال بازی مکان های نادرستی را در نظر گرفتند و حتی مصالح غیراستاندارد هم به کار بردند و حالا با طرح مسکن ملی دقیقاً دست گذاشته اند روی همان مشکلات و دارند به پیش می روند.

براساس آمار اعلامی توسط راه و شهرسازی استان 750 خانوار در قروه واجد شرایط مسکن بوده که زمین ندارند و برای طرح مسکن ملی ثبت نام کرده اند. طرحی که یک طرف با تخلفات ساختمانی مواجه شده و طرف دیگر با جانمایی مشکل دارد. مشکلی که براساس گفته های معاون عمرانی فرماندار قروه تمامی ندارد. «چنگیز اردلان» با مخالفت مکان در نظر گرفته شده برای مسکن ملی صراحتاً اعلام کرد که «تأمین مسکن مهم است اما به چه قیمتی؟! به قیمت دادن زمین در دل کوه که حتی نمی توان خدمات زیرساختی برای آن ارائه داد؟! مسکن بدون زیرساخت به چه کار مردم می آید؟!»

او با بیان اینکه بستر تعیین شده نیازمند هزینه سنگین آماده سازی است، مکان یابی برای مسکن را مهم دانست و گفت که در دامنه کوه با شیب زیادی که هست نمی توان خدمات دهی مناسب داشت.

مخالفت جدی شهرداری

علاوه بر مخالفت فرمانداری قروه با جانمایی مسکن ملی در دامنه کوه سرانجیک؛ شهرداری قروه هم یکی ز مخالفان جدی است. مخالفتی که به گفته عوامل شهرداری قروه ابتدا قرار نبود در دامنه کوه این طرح اجرا شود چرا که در کارگروهی که تشکیل گردید صحبت از مکان های دیگری شد اما حالا خلاف صحبت های قبلی شنیده می شود!

عوامل شهرداری با بیان اینکه دامنه کوه مناسب نیست و نباید بگذاریم فاجعه مسکن مهر تکرار شود گفتند که «سرانجیک» هویت قروه است و از بین بردن هویت تاریخی شهر در هیچ قانونی تعریف نشده و درست هم نخواهد بود.

تناقض گویی مسئولان استانی

مسئولان راه و شهرسازی کردستان که موافق مکان تعیین شده برای طرح مسکن ملی اند بدون در نظر گرفتن شرایط لازم با تناقض گویی مواجه اند. به طوری که معاون مسکن و بازآفرینی شهری راه وشهرسازی کردستان از یک طرف جانمایی مسکن مهرهای 4 و 11 در قروه را اشتباه می داند اما از طرف دیگر تکرار این اشتباه برای مسکن ملی را درست می خواند! «مصطفی رضایی» که خود سال ها قبل رئیس راه و شهرسازی شهرستان بود آیا نسبت به وضعیت زمین های منطقه اطلاع ندارد که با چنین جانمایی موافقت کرده و حالا که با مخالفت فرمانداری و شهرداری مواجه شده مهلت زمانی تعیین می کند؟!

از طرفی هم متولیان راه و شهرسازی پاسخ دهند چرا وقتی به گفته عوامل شهرداری ابتدا صحبت از مکان های دیگری بوده، سخن خود را تغییر داده و دست روی مکان دیگری گذاشته اند؟!

مسکن ملی را به درد مسکن مهر نرسانید...

اینکه مسئولان استان بدون در نظر گرفتن شرایط زیرساختی با هر مکانی برای طرح موافقت می کنند نه تنها قابل قبول نیست بلکه قطع به یقین مردم قروه نسبت به این اقدام واکنش منفی نشان خواهند داد.

شهروندان قروه هنوز زخم مسکن مهری که درست همجوار آرامستان و در دل صخره سرانجیک ساخته شد را با خود دارند و هنوز رد نابودی بخشی از صخره به عنوان هویت تاریخی شهر را فراموش نکرده اند، لذا بهتر است متولیان امر به جای اینکه تنها به دنبال تسریع در اجرای یک طرح برای پر کردن رزومه کاری خود آن هم در این اواخر دوران مسئولیت خود باشند؛ اندکی کیفیت کار و زندگی مردمی را در نظر بگیرند که باید از خدمات زیرساختی مناسبی بهره مند شوند... خدماتی که حالا برای ساکنان مسکن مهر چندان فراهم نشده و تکرار آن برای مسکن ملی نشانه ضعف مسئولیتی و بی توجهی به نیاز شهروندان خواهد بود./

* گزارش و عکس: زیبا امیدی فر