آیا ترکیه می تواند جنگ جدیدی در سوریه راه بیاندازد؟
سرویس ترکیه - اگرچه اردوغان و مقامات ارشد حکومت ترکیه از آغاز قریب الوقوع یک عملیات نظامی دیگر در شمال سوریه خبر می دهند، اما آیا در وضعیت فعلی ترکیه قادر خواهد بود آتش یک جنگ دیگر را در سوریه برافروزد؟

به گزارش کردپرس، در پی اظهارات اخیر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و دو تن از وزرای کابینه اش مبنی بر تصمیم ترکیه برای پاکسازی شمال و شرق سوریه از نیروهای حزب کارگران کردستان (PKK) و یگان های مدافع خلق (YPG)، کارشناسان سیاسی بسیاری این اظهارات را نوعی اعلام جنگ دانستند. خلیل کویلو روزنامه نگار ساکن آنکارا در یادداشتی در دویچه وله ترکی در گفتگو با دو کارشناس سیاسی به بررسی احتمال بروز جنگ در سوریه توسط ترکیه پرداخته است.

هفته گذشته ادلب شاهد افزایش حملات روسیه و سوریه بود. یک حمله موشکی که سبب کشته شدن دو نیروی پلیس عملیات ویژه ترکیه در منطقه سپر فرات شد، بهانه ای به دست ترکیه داد تا با مسئول دانستن YPG در این حملات، آمادگی خود را برای انتقام از نیروهای کرد منطقه اعلام کند. اردوغان در سخنانی اعلام کرد که صبر ترکیه لبریز شده است و در اسرع وقت برای حل این مسئله اقدام خواهد کرد. این سخنان اردوغان به عنوان یک سیگنال برای آغاز جنگ در نظر گرفته شد.

4 تن از نیروهای نظامی ترکیه در ادلب در 10 سپتامبر در اثر حمله های روسیه و ارتش سوریه جان خود را از دست دادند. آنکارا حضور نظامی خود را در منطقه افزایش داد. با این همه گویا همچنان به دنبال برقراری مذاکره بود. اردوغان در 29 سپتامبر به دیدار ولادیمیر پوتین رفت تا به تنش در سوریه پایان دهد. در حالی که اردوغان پس از بازگشت از سوچی اعلام کرد که این دیدار برای پایان دادن به تنش در سوریه بوده است، کرملین با انتشار بیانیه ای یادآور تعهدات طرفین در 5 مارس 2020 شد. بر اساس این تعهدات روسیه از آنکارا خواسته بود تا تمام نیروهای رادیکال تحت کنترل خود، به ویژه هیات تحریر الشام را از ادلب خارج کند و راه همکاری و گفتگو با دولت مرکزی سوریه را باز کند. آنکارا که نمی خواست با دولت دمشق گفتگو کند، همزمان با مشکل دیگری دست و پنجه نرم می کرد. این که نمی توانست نیروهای رادیکال تحت امر خود را از منطقه خارج کند. این موضوع همزمان شد با درگیری ترکیه با آمریکا در سوریه. در حالی که جو بایدن رئیس جمهور آمریکا ترکیه را متهم به آسیب رساندن به روند مبارزه با داعش می دانست، آنکارا همچنان از واشنگتن می خواست تا دست از حمایت از YPG بردارد.

وقتی خواست ترکیه از آمریکا بی پاسخ ماند، اردوغان در اظهاراتی اعلام کرد که «آنها پول ما را گرفتند و F-35 ما را ندادند.» این موضوع در محافل بین المللی به شکل انتقام گیری از آمریکا با خرید سامانه S-400 روسی نشان داده شد.

منابع دیپلماتیک آنکارا به دویچه وله گفتند گه ترکیه برای پاکسازی سوریه از YPG مصمم است. همچنین آنها اعلام کردند که ترکیه قرار است با متحدان خود در ناتو گفتگو کند. از سوی دیگر منابع نظامی اعلام کردند که ترکیه آماده مقابله با عملیات علیه نیروهای مسلح خود در سوریه است.

آیا این عملیات امکان پذیر است؟

اویتون اورهان کارشناس خاورمیانه در گفتگو با دویچه وله ترکی گفت: «اردوغان با اظهارات خود آتش جنگ علیه YPG را در سوریه روشن کرده است. ممکن است که این عملیات با هماهنگی روسیه در منطقه تل رفعت یا در منطقه کوبانی در شرق فرات صورت بگیرد.»

کریم خاص کارشناس مسائل روسیه، اما در پاسخ اورهان گفت: «اگرچه اردوغان سیگنال عملیات را داده است، اما چنین عملیاتی با واقعیت های موجود مطابقت ندارد.» از نظر این کارشناس مسائل روسیه، اظهارات اردوغان مملو از عدم قطعیت است.

خاص گفت: «اردوغان می گوید که از سوریه علیه ترکیه حمله های تروریستی صورت می گیرد. اما اردوغان روشن نمی کند که این از کجای سوریه رخ می دهد؟ شمال شرقی یا شمال غربی سوریه؟ او از عبارت تهدیدات از سوی این منطقه استفاده می کند. اما مشخص نیست که منظور او دقیقا کدام تهدیدات است. تهدید کشورهای روسیه یا آمریکا، یا نیروهای جهادی فعال در منطقه یا کردها. نه شرق و نه غرب فرات هیچ کدام برای انجام عملیات برای ترکیه مناسب نیستند، زیرا در آنها آمریکا در حال مبارزه با داعش  است و نیروهای روسیه نیز بر منطقه کنترل دارند. به نظر می رسد این موضع اردوغان بیشتر یک پیام برای مخاطبان سیاست داخلی و افکار عمومی کشور خود پیش از انتخابات آینده باشد.»

خاص ادامه داد: «آمریکا با پیام این که ترکیه مانع روند مبارزه با داعش می شود، و روسیه نیز به دلیل عدم خروج نیروهای ترکیه از ادلب، هیچ کدام فضایی برای عملیات برای ترکیه باز نخواهند کرد.»

اویتون اورهان کارشناس خاورمیانه با یادآوری این که درخواست آنکارا از آمریکا برای عدم حمایت از YPG بی پاسخ ماند، گفت که پیش بینی می کند که تحولات زیادی در رابطه با آمریکا، روسیه، ترکیه، و سوریه در منطقه روی دهد.

کریم خاص، کارشناس روسیه، نیز با تایید این موضوع گفت «دوره ای بسیار سخت  در انتظار ترکیه است. زیرا آمریکا و روسیه او را از دو طرف تحت فشار گذاشته اند. نمی تواند از یکی به دامن دیگری بگریزد. احتمالا باید پیش از همه با دولت دمشق برای ایجاد صلح در منطقه مذاکره کند.»