بررسی های بی سرانجام از عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه/شفاف سازی فدای چه شد؟
سرویس آذربایجان غربی– به دلیل انتقادهای وارده و عملکرد ناموفق ستاد احیای دریاچه ارومیه، دو سال پیش رییس دیوان محاسبات کشور از ارسال یک هیات ویژه حسابرسی برای نحوه هزینه‌ کرد ستاد خبر داد، اما نتیجه این تحقیقات هیچ وقت اعلام نشد. اکنون دادستان دیوان محاسبات کشور از ورود دوباره دیوان محاسبات به نحوه عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه خبر می دهد!

به گزارش خبرنگار کردپرس، بنا بر اعلام رسمی دفتر برنامه ریزی وتلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه؛ تا کنون 15 هزار میلیارد تومان برای اجرای پروژه های احیای دریاچه ارومیه هزینه شده، اما هر روز حجم و وسعت دریاچه ارومیه بیشتر آب می رود و مشخص نیست این پول ها کجا صرف شده اند؟! برخی از نمایندگان مجلس در آذربایجان غربی هم معتقدند: «دریاچه ارومیه به کمک نزولات جوی، جانی دوباره به خود دیده است نه برنامه های ستاد احیا».

در حال حاضر دریاچه ارومیه ٢.٤٥ میلیارد مترمکعب آب دارد و آمار مقایسه ای حاکی از کاهش بیش از ٢.١٠ میلیارد مترمکعبی آب دریاچه است. تراز فعلی دریاچه ۱۲۷۰.۵٦ متر است که کاهش، ۶٥ سانتیمتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان می دهد.

وسعت دریاچه ارومیه نیز در حال حاضر ١٧٧٧ کیلومتر مربع است، که این میزان در مدت مشابه سال گذشته که  ٣٤٧٤ کیلومتر مربع بود، ١٦٩٧ کیلومتر مربع کاهش یافته است.

تا کنون هزینه‌های کلانی برای احیای دریاچه ارومیه اختصاص داده شده که بیشتر آنها در جای خود مصرف نشده‌اند از طرفی افراد غیر متخصص برای احیای این دریاچه در نظر گرفته می‌شوند.  این موارد سبب شکل گیری انتقادات فراوانی از سوی نمایندگان آذربایجان غربی، فعالان زیست محیطی و مردم شده است.

حتی برای جبران کم آبی ارومیه مقرر شده بود که هر ساله ۸ درصد از سهمیه کشاورزی استان‌های آذربایجان غربی و شرقی را کاهش دهند به شرطی که آبیاری مدرن را ایجاد کنند اما نه تنها شاهد ایجاد تجهیزات آبیاری مدرن در پایین دست سدها نبودیم؛ بلکه سهمیه آب کشاورزی هم کاهش پیدا کرد همین امر منجر به نارضایتی کشاورزان شده است.

در عین حال ستاد احیای دریاچه ارومیه به بهانه های واهی حق آبه دریاچه را برای شرب و صنعت! راهی آذربایجان شرقی می کند و این معادله کاملا نابرابر است اما ستاد احیای دریاچه ارومیه دوست ندارد که این نابرابری در عملکرد خود را ببیند.

تا کنون چند بار وعده بررسی عملکرد مالی و اداری ستاد احیای دریاچه ارومیه داده شده است اما نتایج این تحقیقات هیچ وقت اعلام نشد!

سال ٩٦،  سازمان بازرسی کل استان آذربایجان غربی جهت شفاف‌سازی بودجه‌های کلان احیای دریاچه ارومیه وارد عمل شد، اما با گذشت چهار سال نتیجه  سازمان بازرسی کل هنوز هم رسانه ایی نشده است!

 تیر ماه سال ٩٨، نیز رییس دیوان محاسبات کشور گفته بود: «با توجه به اینکه در نحوه هزینه‌ کرد برای احیای دریاچه ارومیه اعتراضاتی وجود دارد، دیوان محاسبات یک هیات ویژه حسابرسی برای نحوه هزینه‌کرد ستاد احیا پیش‌بینی می‌کند».

عادل‌ آذر، در آن زمان بیان کرد: «در این بررسی ها مشخص خواهد شد که پروژه‌های اجرایی ستاد احیا تا چه اندازه ایی مرتبط با احیای دریاچه بوده است. همچنین بررسی می شود که این اقدامات تا چه حد به صورت کارشناسی انجام گرفته است؟ و در این زمینه از کارشناسان بی‌طرف دیوان محاسبات بهره‌گیری می‌شود».

اما از دو سال پیش تا کنون نتیجه بررسی ها و تحقیقات دیوان محاسبات کشور هم مشخص نشده و پیگیری های خبرنگار کردپرس طی این دو سال برای دستیابی به نتیجه تحقیقات هیات ویژه دیوان محاسبات کشور به در بسته خورده است!

عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه در تمام این سال ها همچنان مورد انتقاد بوده است. شفاف سازی نحوه هزینه کرد اعتبارات کلانی که به بدنه ستاد احیا تزریق و بدون کار کارشناسی و در محیطی خارج از برنامه های احیای دریاچه ارومیه صرف شده است، موضوعی است که  هر بار وعده بررسی آن توسط کارشناسان بی طرف داده می شود اما هیچ کدام نتیجه ایی نداشته اند!

اکنون در آذر ١٤٠٠، دادستان دیوان محاسبات کشور بدون اعلام نتایج قبلی تحقیقات دیوان محاسبات از عملکرد ستاد احیای دریاچه، از ورود دوباره دیوان به نحوه عملکرد ستاد احیای دریاچه خبر می دهد.

علی کامیار امروز پنجشنبه ١١ آذر ماه، در جلسه شورای اندیشه‌ورزی دیوان محاسبات آذربایجان‌غربی، با بیان اینکه مساله دریاچه ارومیه باید مطالبه همه مردم باشد و نباید تنها به ستاد احیا بسنده کرد گفت: «دیوان محاسبات کشور علاوه بر بودجه کل کشور به مسائل استانی هم توجه کرده و برای رسیدگی به آن ورود پیدا خواهد کرد».

در همین راستا؛ مدیرکل دیوان محاسبات آذربایجان‌غربی نیز گفت: «بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال از اعتبارات دستگاه‌های اجرایی در حوزه دریاچه ارومیه هزینه شده است. اما ستاد احیا دریاچه ارومیه با وجود هزینه کرد اعتبارات در این حوزه، عملکرد مناسبی را در این بخش نداشته و امید است با نظارت دولت و مسئولان این روند بهبود یابد».

محمدمهدی جعفری، با اشاره به تعداد چاه‌های غیرمجاز در آذربایجان‌غربی افزود: «۵۵ هزار و ۷۷۴ تعداد چاه غیرمجاز در این استان وجود دارد که تنها هشت درصد از این تعداد مسدود شده است».

وضعیت کنونی دریاچه ارومیه در کنار حجم عظیم اعتبارت صرف شده عملکرد کلی ستاد احیای دریاچه ارومیه را زیر سوال برده است و بسیاری از نمایندگان استان نسبت به این وضعیت انتقاد کرده اند.

تیر ماه  1400 هم  طرح تحقیق و تفحص از عملکرد مالی، اداری و اجرایی ستاد احیای دریاچه ارومیه در مجلس کلید خورد. نایب رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در این خصوص به کردپرس گفت: «در این طرح؛ عملکرد مالی و اداری ستاد احیای دریاچه ارومیه از بدو تاسیس تاکنون، دریافتی ها و نحوه هزینه کرد، سفرهای خارج از کشور، حسابرسی های مالی طرفین قرارداد ستاد احیا، میزان اعتبار دریافتی از دولت و نحوه هزینه کرد آن، قوانین و بخشنامه های ستاد احیا و اقدامات اجرایی برای احیای دریاچه و ... مورد بررسی قرار می گیرد». اما این طرح هنوز به صحن علنی مجلس راه نیافته است.

جلال محمودزاده افزود: «زمانی می‌توانیم به احیای دریاچه ارومیه امیدوار باشیم که تبعیض‌های استانی از میان برداشته شود و اعتبارات در جای خود هزینه شود. برای احیای دریاچه ارومیه باید کار میدانی صورت بگیرد تا کار پژوهشی و کتابخانه‌ای؛ احیای این دریاچه با کار کتابخانه دانشگاه صنعتی شریف و شهید بهشتی در قالب مقاله حل نمی‌شود، مسئولان باید به میدان بیایند و با تشکل‌ها و انجمن‌های مردم نهاد کار میدانی را برای تداوم عمر ارومیه انجام دهند».

او تاکید کرد: «باید توجه کنیم که قانونی که تصویب می‌شود برای تمام استان‌ها به صورت یکسان اجرایی شود. معیشت کشاورزان را به بهانه احیای دریاچه ارومیه در خطر ننداخته و هر دو موضوع از احیای دریاچه تا معیشت مردم منطقه را در یک سطح قرار دهیم تا نه صنعتگر و نه کشاورز از این مسئله ضربه نبینند و شاهد احیای دوباره این دریاچه کشور باشیم».

از سویی دیگر مهدی عیسی زاده، نماینده میاندوآب، هم با درخواست از سازمان بازرسی برای ورود به روند اجرای طرح‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه گفته بود: «در طول هفت سال گذشته در قالب ستاد احیای دریاچه ارومیه طرح‌های غلط اجرا و اعتبارات هنگفت زیادی به هدر رفت، باید سازمان بازرسی با ورود به این موضوع مشخص کنند آقایان کلانتری و تجریشی این اعتبارات را کجا و چه میزان هزینه کرده‌اند؟!»

پیشتر هم انتقاد از صرف پول های گزاف به نام ستاد احیای دریاچه ارومیه جهت ماموریت های خارج از کشور یا حقوق و مزایای افرادی در دانشگاه شریف مورد انتقاد نمایندگان قرار گرفته بود.

اکنون همه امیدهای مسئولان ستاد احیا به تونل انتقال آب و پساب های تصفیه شده است، چرا که هر چه در چنته داشتند از سال ٩٢ تا کنون رو کرده اند و اکنون تیر آخر انتقال ۶۰۰ میلیون مترمکعب آب رودخانه زاب به دریاچه ارومیه و ١٧٢ میلیون متر مکعب از خطوط انتقال پساب است، که از مدول دوّم تصفیه‌خانه فاضلاب شهر تبریز(ظرفیت سالانه 121 میلیون متر مکعب) و خط انتقال پساب مدول سوّم تصفیه‌خانه فاضلاب ارومیه(ظرفیت سالانه 51 میلیون متر مکعب) قرار است به دریاچه راه یابد.

این میزان در مجموع به ٧٧٢ میلیون متر مکعب در سال می رسد  در حالی که دریاچه سالانه نیازمند ٣ هزار و ۴۲۶ میلیون مترمکعب آب برای رسیدن به تراز اکولوژیک دریاچه است!

گزارش/ تانیا شعفی

در کردپرس بیشتر بخوانید؛

وعده جشن احیا و دریاچه ارومیه، می رود تا به خاطره ها بپیوندد

15 هزار میلیارد تومان خرج شد، اما دریاچه ارومیه آب رفت!

نحوه هزینه کرد بودجه‌های میلیاردی در ستاد احیای دریاچه ارومیه پیگیری شود

طرح تحقیق و تفحص از عملکرد ستاد احیای دریاچه ارومیه کلید خورد