مراسم «کوسه به داس» در مسیر ثبت میراث ناملموس آذربایجان غربی
سرویس آذربایجان غربی- مدیر کل میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان غربی از تهیه پرونده ثبتی ٢ میراث ناملموس استان با عنوان «زندگی و کوچ عشایر جلالی» و مراسم «کوسه به داس» خبر داد.

جلیل جباری با اعلام این مطلب به کردپرس اظهار کرد: با توجه به ضرورت‌های توجه همگانی به موضوعات میراث ناملموس و اعلام برخی از میراث ناملموس در خطر استان این دو پرونده برای طرح مجدد در همایشی که برای این منظور در روزهای آتی برگزار خواهد شد، به تهران ارسال شد.

مدیر کل میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان غربی افزود: در این پرونده‌ها بیشتر به نحوه پاسداری، حفاظت و احیا توسط دستگاه‌های مربوطه اشاره شده است.

او ادامه داد: آذربایجان غربی ۵۰ اثر ثبتی میراث ناملموس اعم از تعزیه و شبیه قتل امام، گچ نیم‌پخت و نیم‌کوب تخت سلیمان، مهارت چاقو سازی و ریزه‌کاری و منبت چوب، طب سنتی، فن تهیه دوشاب، مهارت تنورسازی، انواع غذاهای محلی مانند گوزلمه، ایران‌آشی، ساچ قوورماسی، انواع بازی‌های سنتی مانند: داما، قورد قویون، دوز دوز، بئش داش، مهارت دوخت لباس‌های سنتی، آشیقلار و موسیقی سنتی آذربایجانی، بیت و حیران کردی و ...را  در فهرست آثار ملی و منطقه‌ای دارد.

جباری گفت: از این میان یک اثر آیین‌های زیارتی قره‌کلیسا چالدران به عنوان اثر ملی در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است.

به گزارش کردپرس، مراسم «کوسه به داس»، که در میان کردها رواج دارد از جمله بازي‌ها و نمايش‌هايي است كه توسط گروه هاي 2 تا 6 نفره برگزار مي‌شود و اجراكنندگان اين رسم معمولا شامل كوسه، توبره كش، ني زن، محافظ كوسه يا دوگه و نيز مردي است كه طناب دور گردن كوسه را در دست نگه مي دارد.  این مراسم در استقبال از عید نوروز انجام می شود.

در اين مراسم يك فرد جوان يا ميانسال نقش كوسه را بر عهده مي‌گيرد كه لباس كردي ژنده و شلخته‌اي پوشيده و صورتكي از جنس نمد كه داراي دو شاخ نمدي است به صورت مي‌زند؛ اين فرد ريش و سبيلي از پشم گوسفند براي خود تهيه مي‌كند تا شبيه بز درآيد و بالشتك كوچكي نيز همانند دمبه در پشت خود تعبيه مي‌كند و جاجيمي نيز بر پشت خود مي اندازد و چند زنگوله و يك يا دو داس نيز در دست مي گيرد.

در اين مراسم فرد كوسه با نواختن سازهاي محلي از جمله دف، دهل و سورنا به استقبال مردم آنان مي رود و تا زماني كه صاحبخانه هدايايي به گروه ندهد، حياط را ترك نمي كند و گروه نيز در اين مدت با نواختن سازهاي محلي كوسه را براي اصرار به گرفتن هداياي بيشتر تشويق مي كند.

 مردم نيز در مقابل به استقبال كوسه شتافته و هدايايي به مناسبت نوروز مانند انواع خشكبار، روغن، كره و تخم مرغ ارزاني مي كنند.