اهداف و پیامدهای عملیات نظامی ترکیه در اقلیم کردستان عراق
سرویس جهان- بر اساس تحلیل اندیشکده کلینگندال هلند، هدف اصلی ترکیه از عملیات نظامی ترکیه در خاک اقلیم کردستان عراق، خارج کردن هر گونه قلمرو از کنترل پ.ک.ک است اما این رویکرد پیامدهای سیاسی، نظامی و اجتماعی داشته است.

به گزارش کردپرس، اندیشکده کلینگندال هلند هر سال به ارزیابی تقابلات نظامی در مناطق کردنشین عراق، سوریه و عراق می پردازد. این موسسه تحلیل مفصلی درباره جنگ ترکیه علیه پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان عراق ارائه کرده است. در این تحلیل اشاره شده که خارج کردن هر گونه قلمرو جغرافیایی از کنترل پ.ک.ک و در مرحله دوم گسترش نفوذ ترکیه در مناطق ترکمن نشین و عرب نشین سنی عراق از جمله اهداف این کشور از عملیات نظامی آنکارا در اقلیم کردستان و تلاش برای گسترش آن به بخش های جنوبی تر عراق بوده است.

این اندیشکده تاکید کرده است که ترکیه به دنبال خارج کردن هر گونه قلمرو جغرافیایی از کنترل پ.ک.ک و گروه های نزدیک به آن در عراق و سوریه است. این کشور همچنین به دنبال یافتن همدست در رسیدن به اهداف خود است. بر اساس تحلیل این اندیشکده، ترکیه، دولت اقلیم کردستان و حزب دموکرات کردستان عراق را برای مقابله با پ.ک.ک و گروه های نزدیک به آن در عراق به عنوان مدست خود انتخاب کرده است.

کلینگندال هشدار داده است ترکیه از حضور نظامی در اقلیم کردستان برای رسیدن به اهداف سیاسی استفاده می کند و در ظاهر به عنوان حافظ ترکمانها و اعراب سنی عراق، قصد توسعه نفوذ خود در مناطق مورد مناقشه و ایجاد مزاحمت برای دیگر ذینفعان خارجی در این مناطق را دارد.

این اندیشکده هشدار داده است جنگ ترکیه علیه پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان، برای احزاب حاکم در این منطقه، بویژه حزب دموکرات کردستان عراق پیامدهای منفی داشته است زیرا محدود کردن پ.ک.ک در اقلیم کردستان به قیمت نامحبوب شدن حزب دموکرات کردستان عراق تمام شده است. با این حال، این جنگ محبوبیت پ.ک.ک در اقلیم کردستان را افزایش داده است اما تاثیری مخرب برای شهروندان عادی کرد عراق نیز داشته بر جای گذاشته است.

اندیشکده کلینگندال از تمایل جدی ترکیه برای گسترش نفوذ نظامی این کشور به مناطقی مانند دشت نینوای عراق، شنگال و استان سلیمانیه خبر داده اما هشدار داده است این گونه اقدامات ترکیه می تواند تنشها را تشدید کند. بهترین راه حل برای کاستن از تنشها استقرار نیروهای سازمان ملل در مرزهای میان عراق و ترکیه عنوان شده است.

این اندیشکده در تحلیل خود درباره عملیات نظامی ترکیه علیه پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان به پیامدهای مختلف آن اشاره کرده است. از جمله پیامدهای سیاسی عملیات ترکیه در اقلیم کردستان علیه پ.ک.ک، نارضایتی هرچه بیشتر مردم بویژه جوانان از حزب حاکم و دولت اقلیم کردستان و همگرایی بیشتر آنها با پ.ک.ک بوده است زیرا آنها در کنار تضعیف هرچه بیشتر وضعیت اقتصادی اقلیم کردستان، اربیل را به نوعی همدست ترکیه قلمداد می کند. همچنین آنها پ.ک.ک را مبارزانی سرسخت و طرفدار حقوق کردها می دانند که بر خلاف مقامات کرد عراقی که در کاخ ها زندگی می کنند، با کمترین امکانات در حال مقابله با تجاوز ترکیه در قلمرو عراق هستند.

موسسه کلیندگندال از جمله پیامدهای تمرکز عملیات نظامی ترکیه علیه پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان را کاهش شدید تقابلات دو طرف در داخل خاک ترکیه و قرار گرفتن نیروهای حزب کارگران کردستان ترکیه در موضع دفاعی، آنهم در خارج از ترکیه دانسته است. همچنین نسبت تلفات نیروهای پ.ک.ک به نیروهای امنیتی ترکیه در مقایسه با قبل از 2019 افزایش یافته است. یکی دیگر از تاثیرات عملیات نظامی جدید ترکیه، تمرکز این کشور بر شنگال، قامیشلو و قندیل به جای جنوب شرق ترکیه و عفرین در سال های قبل است. این انددیشکده معتقد است جنگ ترکیه علیه پ.ک.ک در داخل عراق و اقلیم کردستان برای ترکیه نیز پیامد منفی داشته که از آن جمله افزایش میزان محبوبیت پ.ک.ک بوده است.

در این تحلیل پیرامون اثرات سیاسی عملیات نظامی ترکیه در اقلیم کردستان، به تلاش حزب دموکرات کردستان عراق برای ایجاد حزب کردگرای رقیب در مقابل حزب کردگرای دموکراتیک خلقها، تلاش این حزب عراقی برای جذب آراء بیشتر برای حزب حاکم عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و نیز تلاش حزب حاکم ترکیه برای جذب آرای ناسیونالیست های ترکیه از طریق اعمال تهاجم خصمانه علیه پ.ک.ک در عراق و نیروهای کرد سوریه اشاره شده است.

همچنین اشاره شده که عملیات نظامی ترکیه علیه پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان، به بهانه ای برای حزب دموکرات کردستان عراق برای مقصر نشان دادن پ.ک.ک تبدیل شده است زیرا این حزب استدلال می کند که حضور پ.ک.ک در خاک اقلیم کردستان عامل ورود نظامی ترکیه به این منطقه است که خود باعث ایجاد بی ثباتی، تخلیه مناطق مسکونی و پیامدهای منفی اقتصادی شده است.

اندیشکده کلینگندال همچنین به پیامدهای اجتماعی عملیات نظامی ترکیه در اقلیم کردستان اشاره کرده و هشدار داده است این عملیاتها روی زندگی غیرنظامیان کرد عراق تاثیر زیادی داشته است زیرا این عملیاتها ضمن گرفتن جان غیرنظامیان و تخریب محل سکونت و اموال آنها، باعث آواره شدن هزاران تن از کردهایی شده است که محل سکونت آنها توسط ترکیه بمباران شده است. این اندیشکده با استناد به گزارش برخی موسسه های دیگر مانند تیم صلح ساز مسیحیان، نوشت: عملیات نظامی ترکیه بیشتر از آن که پ.ک.ک را نابود کند زندگی و جان غیرنظامیان را هدف قرار داده است.

کلینگندال در پایان، تنها راه پایان دادن به تنش در خاک اقلیم کردستان عراق را دخالت کشورهای غربی از جمله اتحادیه اروپا در حل مسئله کردهای ترکیه دانسته است. این موسسه پیشنهاد کرده است این کشورها برای حل مسئله کردهای ترکیه  پیشقدم شوند و برای از سرگیری روند صلح میان ترکیه و پ.ک.ک میانجیگری کنند. با این حال، اشاره شده است که کشورهای اروپایی تمایلی برای ورود به مسئله کردهای ترکیه ندارند و احتمال تقابل ترکیه و پ.ک.ک در اقلیم کردستان همچنان ادامه می باید و چه بسا بیشتر هم شود.