«هۊچ بێ‌هچان»، دریچه ای تازه به شعر و ادبیات کُردی / مهدی آرمانی
سرویس ایلام - تازه ترین مجموعه شعر کُردی ظاهر سارایی، ادیب و شاعر ایلامی با نام «هۊچ بێ‌هچان» از سوی نشر زانا منتشر شده است. مهدی آرمانی نگاهی کوتاه به این اثر فاخر انداخته است.

به گزارش خبرگزاری کردپرس، «هۊچ بێ‌هچان»،عنوان مجموعه غزلیات و سایر سروده‌های استاد ظاهر سارایی است که به تازگی توسط نشر زانا چاپ و منتشر شده است و درآینده نزدیک شاهد نشر و انتشار مجموعه دوبیتی ایشان به نام "کەلیمە و کەمووتەر" خواهیم بود.

ظاهر سارایی در جغرافیای ایلام شاعری شناخته شده است و آوازه شاعری‌اش به سایر مناطق کردنشین می‌رسد و بسیاری از غزل‌های مجموعه"هۊچ بێ‌هچان" چون غزل ماندگار"دنیا تەمەو دنیا تووز" که از شاهکارهای ادبی است در این مجموعه آمده و البته غزل‌های تازه و ناب شاعر را در خود جای دارد.

مجموعه حاضر، شامل ۲۱ غزل،٤ مثنوی،۱ چهار پاره و شعری در قالب توره است.

ظاهر سارایی از پیشروان شعر  کردی جنوبی در ایلام است و همچنین از پیشگامان شعر عروضی در ایلام است و همچنین ادیبی پژوهنده که سال‌ها در پاسداری از زبان و ادبیات کردی تلاش می‌کند و بیش از یک دهه است که به مدد نشر زانا، چراغ راه و هدایتگر شاعران در انتشار و چاپ آثارشان است.
عنوان مجموعه شعر" هۊچ بێ‌هچان" عنوانی عمیق و فلسفی‌وار است؛ "هۊچ بێ‌هچان" اصطلاحی که خود ساخته شاعر است و آوردن دو واژه زیبای"هۊچ،بێ‌هچان" گذشته از همجواری زیبا و ادبی،مخاطب را به درنگ و تٲمل وا می‌دارد"

شاعر مجموعه"هۊچ بێ هچان" شاعری اندیشه‌ور است و زبان شعری‌اش،زبانی فاخر و استوار و البته روان و سلیس و از قابلیت ارتباطی گسترده و معیار گونه برخودار است.

با نگاهی دقیق می توان اندیشه‌ورزی را در جای جای غزل‌های شاعر مشاهده کرد.شاعر در دریافت اندیشه‌هایش وام‌دار کسی نیست؛ اندیشه‌هایی که به نظر می‌رسد حاصل دریافت و ارتباط شاعر با هستی و دنیای درونی و بیرونی شاعر است و از زاویه‌ی دیگر؛ به نوعی پدیدارشناسی و تجربه زیسته شاعر را در جهان بدون ارزش‌گذاری می‌توان حس کرد.

کەس نیەزانێ ئاسووێ هەس تا درارێ سەر دە ئاسوو

یا نیە هۊچ ئاسووێگ و دووگە تووزێگ و غوبارێ

دوومە گوڵێ دە مانێشت، یا بنجگێ دە داڵاو

ئەر بمرم و دجارە هەم بامە ئێ زەمینە

وڵ کە خێاڵ هاتگ،بڕوا کن ئێ هەناسە

وڵ کە پەژارەێ ناتگ، مەس بوو دە ئێ ئەلانە

ئەگەر بمرم دە پووس کوانە،زانم

دە پووس تازە گێان وارێ دە گیانم

و بیت‌های فراوانی از این دست را در مجموعه به سادگی می‌توان مشاهده کرد.

شاعر مجموعه" هۊچ بێ‌هچان" با استفاده از زبان ادبی و آشنایی با معماری واژه‌ها و توجه به محور همنشینی کلمات خالق بیت های زیبا و تصویرهای بدیعی است.

بارێ ها بان کووڵم چەنە کۊە‌ێ بان کووڵە

قیرەێ ها قوڕن دڵم، چەنە قەڵاقیرانە....

 

شەڵەێ شەرەو گڕەێ نار،گرمەێ گورگەو هافەێ مار

یە کەێ بەختە؟ بێدادە؛ یه کەێ تاڵەس؟ تاڵانە....

ئەور ماتەم،تووز خەم، گرمەێ گری،خرمەێ خوسە

تا ئەبەد بووگە نسیو هەر کەسێگت بەدگرە

تاڕیاگە جۊر شەو دە بەزم خوەرنیشان ڕووژ

تووریاگە چۊ تیەریکی دە تریوەێ شەوق شەم

در مجموعه"هۊچ بێ‌هچان" با شاعری درد آشنا روبرو هستیم که با اندیشه‌ی والای خود،دغدغه‌های اجتماعی و فرهنگی را به تصویر می کشد!

بڕێ گورگن دنان هار،دەێ جەنگەڵ جنوونە

برێ وەرکن وەرە لا، دەێ دەێشت بێ شوانە

دەنگ قیژەێ چەقەڵ گوم دوو دە ئیواران ئێ شارە

پڕەو دوو وێشگ ئیمە دە شێرەێڵ ژیان ڕووژێ....

و یا در این بیت زیبا که به زیبایی دغدغه های فرهنگی شاعر پیداست.

زوانمان شێویا،بۊە وەفرو تێویا....

تێوێگووە جوور وەفر،هەر کەس کە بێ زوانە

چهار پاره از قالب‌های شعری است که کمتر در زبان کردی،ساخته و پرداخته شده است و شاعر در این مجموعه با توصیف‌های زیبا،قدرت شعری خود را در این قالب به نمایش گذاشته و با تصویر پردازی‌های دقیق و انسجام در محتوی و معنا،خالق چهار پاره‌ای ماندگار شده است.

هەڵکەدەو کەیم و وە هۊ جا نیەڕەسیم

جووڕ واتووز هەڵاکێ دە هەڵەت

هە تیەنگ چیم و میەنگ ئەڵگردیم

وە سەر شوون خیاڵەێڵ شەکەت!

که شاعر با استفاده از توصیف پردازی دقیق و کشف های شاعرانه،نهایت سردرگمی و خمودی را به تصویر می کشد.

مضامین شعری  مجموعه" هۊچ بێ هچان" مضامینی متعالی است و افق دید شاعر روشن است و نشانی از درماندگی و ادبار و تیره بختی نیست و هرجا رد جایی غبار غم سایه‌ای افکنده، خورشید امید همچنان شعله‌وری کرده و امید دمیده است.

دە ژێر پاێ پەژارەێل کۊەنەو نوو

نیەخوازم ڕووژ شەو سمکوو بووم م

زەمان زەێن م سەوزە دە وریای

دەنگ ترنگەێ زەمان وارێ دە گیانم

قسیەم ڕاسە شەکەتە،خوەزەو نامەێ ئمێدە

شێعرم راسه لەت لەتە،بزەێ نامەێ ژیانە...

مجموعه شعر"هۊچ بێ هچان" مجموعه‌ای است وزین با زبانی فاخرانه و اندیشه‌ای سیال که دنیای تازه تری از شعر و ادبیات کردی گشوده است و برگ زرین دیگری است بر شعر کردی روزگار ما....