کابوس معدن سنگ «فاقلوی تکاب» با حکم قانون تمام شد
سرویس آذربایجان غربی- پرده برداری از رشاء و ارتشاء اشخاص و ادارات و مراجع ذيصلاح و ذيربط در صدور پروانه اکتشاف و بهره برداری دو معدن در مهاباد و تکاب در قالب پرداخت های مختلف هدایای ارزی، وجه نقد، مسکوکات طلا و حتی خريد البسه از ترکیه! در نهایت با ورود دستگاه قضا به لغو امتیاز تغییر محدوده سینه کار معدن سنگ روستای «فاقلو» تکاب شد. این در حالی است که صمت آذربایجان غربی در دو سال اخیر حاضر به تمکین از حکم دیوان عدالت اداری برای توقف فعالیت این معدن در تکاب نشده بود!

به گزارش خبرنگار کردپرس، اسفند ماه سال گذشته رییس کل دادگستری آذربایجان‌غربی از محکومیت قضایی، ۱۱ نفر از صاحبان مجوز بهره‌برداری از معادن، کارشناسان حوزه‌های صنعت، معدن، تجارت و منابع طبیعی به لحاظ دریافت رشوه در صدور مجوزهای غیرقانونی برداشت از معادن در تکاب و مهاباد خبر داد.

این موضوع در پی ورود مامورين پلیس امنیت اقتصادی استان آذربايجان غربی دايره مبارزه با جرائم اقتصادی در قبال دريافت خبر و تعامل با ساير رده های نظارتی خبری مبنی بر وقوع رشاء و ارتشاء اشخاص و ادارات و مراجع ذيصلاح و ذيربط با صدور پروانه اکتشاف و بهره برداری معادن در خصوص فعالیت و اکتشاف و استخراج معدن مرمريت محدوده در روستای (خلیفه) مهاباد و سنگ معدن تراورتن محدوده روستای فاقلوی شهرستان تکاب دستور کار قرار گرفته بود.

در نهایت بر اساس دادنامه شعبه ٢٣ دادگاه تجديدنظر استان آذربايجان غربي مشخص شد در تکاب معدن کاری از یکی دیگر از شهرهای استان، با توجه به آشنايی قبلی و ارتباط گستردهای که با کارمندان صاحب منصب و ذی نفوذ ادارات ذيصلاح داشته به عنوان واسطه فیما بین متقاضیان معدن و کارمندان ادارات در قبال پرداخت در قالبهای مختلف ارزی، وجه نقد، مسکوکات طلا و خريد البسه از ترکیه! موفق به اخذ مجوز اکتشاف و بهره برداری از معدن شده است.

شنیده ها حاکی از آن است؛ اتهام رد و بدل کردن رشوه ها حتی به برخی از اعضای کمیته نظارت و فنی و کارگروه تعامل استان، ناظران معادن و برخی کارمندان ارگان های ذی ربط هم رسیده بود و تخلف برخی مدیران کل  و معاونان در عدم اجرای قوانین مملکتی در روند صدور مجوز در معادن (فاقلوی تکاب و خلیفه مهاباد) هم مشهود شد.

این مسئله نشان داد؛ شورای عالی تعامل به جای آنکه محلی برای شور و مشورت برای احصا راه حل و اجرای دقیق قانون باشد به جایگاه اهالی رشوه تنزل یافته و این مسئله زنگ خطری است تا نهادهای نظارتی دقت عمل بیشتری را برای حفظ حقوق عامه به خرج دهند.

در خصوص معدن سنگ «کمر بلاغ» روستای «فاقلو»ی تکاب خبرگزاری کردپرس پیشتر در چندین گزارش به چند و چون ماجرا پرداخته و توانسته بود با طرح این سوال که چرا صمت آذربایجان غربی به حکم دیوان عدالت اداری در معدن«فاقلو»ی تکاب تمکین نمی کند؟ نقش رسانه را در برجسته سازی تخلفات اداری و بالا بردن مطالبه گری مردم در راستای احقاق حقوق عامه نشان دهد.

در واقع معدن مذکور در تکاب دارای ٢ حکم محکومیت عدم فعالیت، در دادگاه بدوی و تجدید نظر دیوان عدالت اداری کشور بود، اما اداره کل صمت آذربایجان غربی در سال ٩٩ بدون توجه به این احکام مجددا گواهی کشف را برای همان معدن صادر کرده بود. نکته قابل توجه این بود که در حالیکه معدن مذکور موفق به دریافت هیچکدام از استعلامات موافقتی ادارت ذیربط نشده، اما دلیل اصرار صمت آذربایجان غربی بر این معدن سنگ چه بود؟؟!

سوا از رای دیوان عدالت اداری، در دی ماه سال ۹۹، مدیر کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی نیز در نامه‌ای به صنعت معدن تجارت استان در خصوص محل معدن فاقلو که برابر مطالعات و بررسی های کارشناسی دارای سابقه تاریخی و فرهنگی بوده عنوان کرده بود؛ «با عنایت به بررسی های به عمل آمده در ادوار گذشته در محدوده ای به نام آق داغ و دامنه‌های جنوب و جنوب غربی کوه طویله، آثار معماری و شواهد تکوین تاریخی مشاهده شده است. لذا شایسته است در صورت صدور پروانه اکتشاف هرگونه فعالیت معدنی در این مناطق متوقف شود».

اما گوش مسئولان سازمان صمت آذربایجان غربی به این احکام و درخواست ها بدهکار نبود و بر خلاف غیر قانونی اعلام شدن صدور هر گونه مجوز اکتشاف معدنی در فاقلوی تکاب از سوی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در اواخر تابستان ٩٩، اینبار چند ماه بعد و در ۱۴ اسفند همان سال مجددا مجوز اکتشاف برای همان معدن و همان فرد از سوی اداره کل صنعت، معدن، تجارت آذربایجان غربی در کمال تعجب صادر شد!!!

در نهایت در بهار سال ١٤٠٠ بعد از حکم دیوان عدالت اداری به عنوان بالاترین مرجع قضایی کشور، نسبت به محکومیت عدم فعالیت معدن سنگ «کمر بلاغ» روستای «فاقلو»ی تکاب و عدم توجه صمت آذربایجان غربی به این حکم، اهالی روستا فاقلو با تشکیل زنجیره انسانی خواستار حذف جاده احداث شده و اعاده مراتع و اراضی منابع طبیعی شدند(تشکیل زنجیره انسانی در مقابل معدن کاران غیر مجاز در روستای فاقلوی تکاب).

اهالی روستای فاقلوی همچنین خطاب به ریاست صمت آذربایجان غربی در نامه ایی سرگشاده در آن زمان اعلام کردند؛ «با فعالیت این معدن چشمه های آب شرب و کشاورزی ۴۲ جفت زمینهای کشاورزی خشکانده می شود و امنیت غذایی و جانی اهالی روستا با خطر حتمی و جدی روبه رو می شود، اما شما پاسخ دهید که دلیل ارسال عجولانه ی گواهی کشف باصطلاح معدن سنگ تراورتن کمر بلاغی با وجود آثار طبیعی توام با میراث باستانی چیست؟

جناب آقای بابایی؛ آیا شما نمی دانستید و نمی دانید معدن تراورتن فاقلو دارای دو حکم محکومیت عدم فعالیت، در دادگاه بدوی و تجدید نظر دیوان محترم عدالت اداری بوده و شما بعد از این احکام مضاعف بالاترین مرجع دادرسی قانونیِ مردمی بدون کوچکترین اشاره به اینها مرتکب این خطا و اقدام کاملا غیر قانونی می شوید؟».

سپس مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری آذربایجان غربی با ورود به قضیه و پیگیری شکایت های انجام شده، از توقف عملیات معدن کار غیر مجاز در روستای فاقلوی تکاب خبر داد و گفت: «موضوع در مراجع قضایی در دست پیگیری است تا بتوانیم از این مسیر دغدغه مردم روستا فاقلوی تکاب را حل و فصل کنیم». (عملیات معدن سنگ «فاقلو» ی تکاب متوقف شد)/ (احداث جاده معدن غیرمجاز «کمر بلاغ» تکاب در اراضی منابع طبیعی و سکوت مسئولین/ اهالی روستای «فاقلو» معترض اند!)

پس از کش و قوس های فراوان  و ورود دستگاه قضایی در اسفند ماه سال گذشته و محکومیت قضایی، ۱۱ نفر از صاحبان مجوز بهره‌برداری از معادن، کارشناسان حوزه‌های صنعت، معدن، تجارت و منابع طبیعی به لحاظ دریافت رشوه در صدور مجوزهای غیرقانونی برداشت از معادن در تکاب و مهاباد، موضوع دوباره به جریان افتاد.

اینبار شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ارومیه ١٨ اسفند ١٤٠٠، خطاب به مدیر کل صنعت معدن تجارت آذربایجان غربی اعلام کرد؛ بر اساس دادنامه ۲۵ بهمن سال ۱۴۰۰ صادره از شعبه بیست و سوم دادگاه تجدید نظر استان حکم بر لغو امتیاز تغییر محدوده سینه کار معدن در روستای فاقلوی تکاب مربوط به صورت جلسه چهل و هشتم کارگروه تعامل در ۱۹ آذر ۹۸ صادر شده است. لذا باید مراتب به واحد مربوطه اعلام و نتیجه به واحد اجرای حکم اعلام شود.

پس از تایید حکم لغو امتیاز سینه کار معدن فاقلو، فروردین ماه امسال دادستان عمومی و انقلاب تکاب نیز از رئیس پاسگاه انتظامی تخت سلیمان درخواست کرد تا پیرو رای صادره مبنی بر لغو مجوز معدن فاقلو ای تکاب بنابر نامه ١٨ اسفند سال ۱۴۰۰ به سازمان صنعت معدن تجارت آذربایجان غربی مبنی بر لغو مجوز سینه کار ٢هزاری معدن تراورتن سفید فاقلو و ممنوعیت هرگونه فعالیت و بهره برداری در این سینه کار توسط بهره بردار، بنا بر اساس دستور دادستان مرکز استان کلیه ماشین آلات و تجهیزات معدنی و وسایل نقلیه از محل مذکور با حضور نماینده صمت شهرستان تکاب باید تخلیه شود.

یک روز بعد (٢٥ فروردین ١٤٠٠)، گزارش پاسگاه انتظامی تخت سلیمان تکاب نشان می دهد، معدن دار مذکور کلیه وسایل و ماشین آلات خود را از محل تخلیه کرده است.

در چند سال گذشته بارها مطالبه گران جهادی تکاب با کمک گرفتن از رسانه های استانی و کشوری و اهالی روستا در کنار کانون و تشکل های مردم نهاد برای حفظ محیط زیست و حقوق عمومی مردم مراحل قانونی مطالبه گری را طی کرده اند، اما متاسفانه بعضی از مجریان محترم قانون با سواستفاده از خلاء های قانونی یا تفسیر به رای های مخرب مسیر مجوزهای غیر قانونی معدن فاقلو را به شوراهای تعامل یا دیگر مجمع ها سوق داده و صورت مسئله با ارتشا و فساد پاک کرده بودند.

در نهایت، مجوز بهره برداری غیر قانونی معدن سنگ «کمر بلاغ» روستای «فاقلو»ی تکاب با تلاش های مردمی، جهاد گران و همت دستگاه قضا بعد از سال ها پیگیری و مداومت لغو و متهمان به مراجع قضایی معرفی شدند.

کابوس معدن فاقلو تکاب که به نماد ترک فعل ها  و صدور مجوز های غیر قانونی و غیر اصولی با چاشنی تخلفات مالی و اداری تبدیل شده بود، تمام شد تا بار دیگر مزارع کشاورزی مردم، چشمه های آب طبیعی و مسیر آثار تاریخی در سلامت باشند.

خبرگزاری کردپرس، در این مسیر همراه و همگام جهاد گران تکابی بود و با نشر به موقع اخبار و ارائه گزارش و مستندات سعی کرد حل مسئله به مسیر قانونی بازگردد، اما متاسفانه در زمینه معدن مرمریت روستای خلیفه مهاباد که بنا بر اظهار مدیر کل دادگستری آذربایجان غربی پای برخی متخلفان در این معدن هم به مراجع قضایی باز شد، اطلاعات چندانی در دست نبود و این امر ضرورت مطالبه گری مردم محلی را در این منطقه نشان می دهد تا با همکاری رسانه ها مسیر اجرای قوانین هموارتر شود.

گزارش/ تانیا شعفی