چالش های مهم داخلی و خارجی اردوغان و آینده کردها
سرویس جهان- جیمز کری، کارشناس مسائل ترکیه در مصاحبه با خبرگزاری کردپرس، از چالش‌های خارجی و داخلی رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه قبل از انتخابات آینده و شگردهای خاص وی درباره مقابله‌ با این چالش‌ها از جمله تلاش اپوزیسیون برای کنار زدن او، آینده کردهای ترکیه و مرتبط شدن بسیاری از مسائل ترکیه به جنگ اکراین و رو در رو قرار گرفتن کم سابقه غرب و روسیه پس از بروز جنگ در اکراین سخن گفت.

به گزارش کردپرس، وضعیت اقتصادی ترکیه به طور کم سابقه‌ای دچار بحران شده و نرخ تورم به بالای ۶۰ درصد رسيده است. در کنار آن احزاب اپوزیسیون ترکیه به طور کم سابقه‌ای برای کنار زدن اردوغان از کرسي ریاست جمهوری با هم متحد شده‌اند. البته مثل همیشه، کردها نه در کنار اردوغان و نه کنار اپوزیسیون جايي ندارند. اردوغان در این چند سال، هم با روسيه و هم با اکراین که اکنون درگیر جنگی سخت هستند، رابطه‌ خوبی برقرار کرده و همین مسئله مدیریت این روابط را برای اردوغان سخت تر کرده است. اما جیمز کری، کارشناس مسائل ترکیه و سردبیر نشریه ژئوپلتیکال آلرت معتقد است اردوغان برای مقابله با این چالش‌ها بویژه برنده شدن در انتخابات، از شگردهای خاص خود برای حفظ موقعیتش استفاده می کند. او همچنین از شانس کم کردهای ترکیه برای حفظ بقای سیاسی آنها خبر داد.

متن کامل مصاحبه کردپرس با جیمز کری:

ترکیه همزمان پهپاد به اوکراین می فرستد و میزبان مذاکرات صلح روسیه و اوکراین است. این مسئله چگونه قابل توضیح است؟

جیمز کری: ما مثل همیشه شاهد رفتارها و اقدامات خاص رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه هستیم. فارغ از اینکه اردوغان چه رابطه ای با روسیه و آمریکا دارد, همیشه به دنبال حفظ موقعیت و ثروت خود است. اردوغان در چند سال گذشته به شدت دنبال تقویت روابط با اوکراین بوده و گفته است دو کشور دارای منافع مشترک منطقه ای در حوزه دریایی مشترک هستند. با توجه به این که آمریکا دست اردوغان را بسته است او مجبور شد پس از از دست دادن قرارداد تولید جنگنده های اف ۳۵ و فروش سلاح های ارزانتر به ناتو، با روسیه معامله کند. با اینکه من فکر می کنم که اردوغان می خواهد وانمود کند که هم با روسیه و هم با اوکراین تعامل دارد، باید مسائل داخلی و شخصی معمولا اردوغان را از یاد نبرد.

از نظر داخلی، اگر فردا انتخابات آزاد در ترکیه برگزار شود، من فکر می کنم حزب حاکم عدالت و توسعه تمام حامیان سه چهار سال اخیر را از دست خواهد داد. اردوغان آشکارا می خواهد از طریق ایجاد مشکل در سوریه و یا اخراج روسای بانک مرکزی از ریزش حامیان و رای‌دهندگان حزب جلوگیری کند. همچنین تامین پهپاد برای اوکراین به بهبود وجهه او به عنوان یک رهبر فعال و ترکیه که درخواست زیادی برای واردات از این کشور وجود دارد، کمک می کند. این پرستیژ ناسیونالیستی همیشه برای تصویر اردوغان در داخل ترکیه نقش حیاتی داشته است. فراتر از صادرات پهپاد به اوکراین مسئله این است که شرکت تولید کننده پهپاد ها متعلق به داماد رجب طیب اردوغان است. اردوغان با نادیده گرفتن این ارتباطات و به منظور حفظ وجهه در ملاقات های بعدی با پوتین، وانمود می کند که دولت در صادرات پهپاد به اوکراین کوچکترین دخالتی نداشته است اما آشکارا پول هایی که از این فروش و فروش های بعدی وارد ترکیه میشود نتیجه موفقیت پهپادهای ترکیه در اکراین است. تعداد بسیار زیادی از مردم ترکیه در حال حاضر به تجارت نیاز دارند. اگرچه مردم معمولی ترکیه نفع زیادی از این تجارت نمی‌برند اما اردوغان و خانواده‌اش از این پول برای رفع امورات شخصی استفاده می کنند. شاید این تجارت کمک زیادی به ترکیه نکند اما اردوغان قطعاً به فروش پهباد به عنوان مسئله ای برای کمک به بالا بردن پرستیژ ملی و موفقیت صنعتی اشاره می کند که در اقتصاد فرورفته در بحران ترکیه خوب عمل نکرده است.

بر اساس آخرین گزارش‌ها، نرخ تورم در ترکیه به بالای ۶۰ درصد رسیده است. آیا این امر فرصت کنار زدن اردوغان را برای اپوزیسیون فراهم می‌کند؟

جیمز کری: من فکر می کنم که بیشتر غربی ها هم به این مسئله دل خوش کرده اند. ترکیه با عدم پیوستن به تحریم ها علیه روسیه نمی خواهد مانند دوران جنگ جهانی اول بویژه در وضعیت کنونی بحران اقتصادی، خود را درگیر جنگ کنونی کند. اما عدم موضع گیری علیه روسیه نمیتواند مانع ادامه بحران اقتصادی در ترکیه شود. من فکر می کنم که رهبران کشورهای عضو ناتو امیدوارند این مسئله باعث کنار رفتن اردوغان و سر کارآمدن دولتی به رهبری حزب جمهوریخواه خلق برای ایفای نقش بهتر ترکیه در ناتو شود.

پیش‌بینی چنین رخدادی بسیار دشوار است. ما می دانیم که اردوغان انتخابات در پارلمانی گذشته با فاصله نه چندان زیاد از رقبا برد و به دلیل اینکه نتایج انتخابات شهرداری ها در استانبول را نمیخواست، اقدام به برگزاری دوباره آن کرد. بنابراین، ما می دانیم که کمی تقلب انتخاباتی وجود دارد. اما با توجه به اینکه اردوغان در انتخابات گذشته با تفاوت ۱ درصد رای پیروز شد، به نظر نمی رسد تقلب در انتخابات زیاد معمول باشد. اگر او تقلب می کند و با این وجود فقط با تفاوت یک درصد پیروز شود، به این معنی است که اردوغان هنوز با رقیب سرسخت خود مواجه نشده است. اردوغان نمی تواند هر کسی را که به او رای نمی دهد را زندانی کند. با این حال، به نظر می رسد که تقلب در این دوره بیشتر باشد و اردوغان بر خلاف دونالد ترامپ تن به شکست و کنار گیری نخواهد داد. اگر این اتفاق بیافتد، با توجه به اینکه آمریکا برای انزوای بیشتر ترکیه تحت حاکمیت اردوغان تلاش خواهد کرد، وضعیت اقتصادی کشور بدتر خواهد شد. اگر آمریکا منتظر کناره گیری اردوغان باشد و به تحریم بیشتر و خشونت روی آورد، ممکن است ترکیه به سمت یاغی شدن پیش رود.

نشست ها و اتحادهای انتخاباتی اپوزیسیون بدون حضور حزب کردگرای دموکراتیک خلق ها ادامه دارد و آستانه رای ورود احزاب به پارلمان، به ۷ درصد کاهش یافته است. با توجه به این تحولات وضعیت این حزب کردگرا در انتخابات آینده را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

جیمز کری: کاهش دادن آستانه ورود پارلمان، اقدامی پیشگیرانه از سوی حزب حاکم عدالت و توسعه است. از نظر من این مسئله تقلب محسوب می شود. این حزب علیرغم تمام تلاش‌هایش نخواسته است خود را از قید هم پیمانی با حزب حرکت ملی که در این سال‌ها با کاهش رای مواجه بوده، برهاند. من فکر می کنم این هم نشانه دیگری است که اگر امروز انتخابات برگزار شود احتمالاً حزب حاکم عدالت و توسعه بازنده انتخابات خواهد بود. بنابراین، این حزب به همراه متحدان آن تلاش می کنند سیستمی سر هم کنند که معتبر ترین پیروزی در انتخابات را القا کند.

 در مورد حزب دموکراتیک خلق ها، من امیدوارم رهبران آن تلاش کنند تا این حزب تا زمان برگزاری انتخابات حیات خود را حفظ کند. با توجه به تلاش دادگاه برای لغو فعالیت حزب و بازداشتهای دیوانه وار چند هفته گذشته، به نظر می‌رسد که اردوغان می‌خواهد اطمینان یابد که این حزب در روز برگزاری انتخابات وجود نداشته باشد. پیش رفتن اردوغان به این سمت و ممنوع شدن فعالیت صدها تن از اعضای حزب دموکراتیک خلق ها به معنی پایان این حزب خواهد بود. هرچند به احتمال زیاد یک حزب کرد گرای دیگر از آن بر خواهد خواست. از نظر من تنها راه برای نجات حزب دموکراتیک خلق ها گریز از حکم ممنوعیت توسط دادگاه و ورود به یک اتلاف قوی برای تشکیل دولت و به دست گرفتن پارلمان و ریاست جمهوری ترکیه است. در غیر این صورت، ما می‌دانیم که اردوغان از همین الان مقامات این حزب را از پست ها برکنار خواهد کرد. او این مسئله را از طریق همین اتهاماتی که هم اکنون هم عامل برکناری کرده‌است، دنبال خواهد کرد.

کردپرس: با توجه به مواضع آنکارا و واشنگتن درباره کردهای ترکیه و سوریه، سطح روابط کنونی میان آمریکا و ترکیه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

جیمز کری: من فکر نمیکنم که موضوع کنونی آنکارا درباره کردها زیاد دغدغه آمریکا باشد. تامین پهپاد برای اوکراین احتمالاً اقدامی فراتر از انتظار آمریکا از ترکیه است. به نظر می رسد که آمریکا و کردها در حال پیشرفت در مقابل دولت مرکزی باشند. از نظر من آنچه که در مورد نیروهای کرد سوریه و دولت ترکیه مطرح هست درگیر شدن آنها در تنش های اخیر میان مسکو و واشنگتن است. روسیه اساساً دخالت نظامی ترکیه در سوریه را در مذاکرات خود با یگان‌های مدافع خلق یا YPG گوشزد کرده بود. وقتی یگان‌های مدافع خلق نخواست با مسکو همکاری کند کرملین ذات روابط خود با آنکارا را در مورد سوریه نشان داد. همانطوری که خیلی ها مشکوک بودند به نظر می رسد روسیه خرسند است نیروهای ترکیه را در هر جایی که به نفع خود و دمشق باشد قرار دهد. به دنبال تهدید روسیه نسبت به اجازه دادن به نیروهای ترکیه برای نزدیک شدن به موقعیت یگان‌های مدافع خلق، دمشق و کردها راه هایی برای کاستن از محاصره ترکیه یافتند. آمریکا به دنبال ارسال پول و اسلحه بیشتر برای یگان های مدافع خلق است اما من میگویم که این حقیقت که کردها در حال مذاکره با روس ها برای مسدود کردن حرکت ترکیه هستند نشان دهنده نفوذ ناچیز واشنگتن در شمال سوریه است. من فکر نمی‌کنم که دولت بایدن برنامه های واقعی برای ترکیه داشته باشد اما فکر می کنم که با سیاست خارجی کنونی آن در حال حاضر همراه است. سوریه به محل تقابل بزرگتر میان آمریکا و روسیه تبدیل نشد اما این تقابل به اوکراین که کشوری اروپایی است منتقل شده است و این مسئله به فراهم شدن ایجاد جنگ سرد جدید، با توجه به آماده شدن بیشتر کارخانه های اسلحه سازی برای تسلیح اروپا علیه یک حمله زمینی تبدیل شده است. ممکن است واشنگتن بر سر حملات بیشتر ترکیه به کرد ها معامله کند اما این مسئله برای اردوغان کافی نیست. بنابراین، احتمالاً واشنگتن منتظر روی کار آمدن حکومتی طرفدار ناتو در انتخابات آینده ترکیه خواهد ماند. با این حال اگر اپوزیسیون انتخابات را ببرد، با توجه به تمرکز توجهات روی روسیه، از میزان حملات علیه کردها کاسته می شود. احتمالاً روسیه تا آن زمان به چشم پوشی از حملات ترکیه به کردها در شمال سوریه برای پایان تیافتن تنش ها در این منطقه ادامه خواهد داد. چرا که به دنبال تامین نیرو از این منطقه برای اعزام به اوکراین است.

ترکیه به حملات هوایی با استفاده از پهپادهای نظامی و حملات جنگنده اف ۱۶ در عراق و سوریه علیه نیروهای کرد ادامه می دهد. آیا این به معنی عدم توسل به عملی‌تر زمینی گسترده علیه نیروهای کرد در این دو کشور خواهد بود؟

جيمز کری: من فکر می کنم که این مسئله نیز به روسیه ربط پیدا می کند. با اینکه روسیه در حال حاضر درگیر جنگ در اوکراین است اما همچنان روی سوریه متمرکز است. ترکیه آشکارا در مورد نقل و انتقال نیرو در سوریه از مسکو دستور می گیرد. من نمیدانم که این دستورات حاصل توافق است یا ترس اردوغان از عدم حمایت آمریکا از حزب عدالت و توسعه، اما این مسئله برای روسیه کارایی دارد، با توجه به اینکه روسیه نقش میانجی میان دمشق و یگان‌های مدافع خلق را دارد، شک دارم ترکیه بتواند طوری رفتار کند که رابطه این کشور با روسیه را به خطر بیندازد. با این که بیشتر این حرف ها فرضیات است اما یک چیز معلوم است و آن این است که ارتش ترکیه خلاق نیست. در طول عملیات های اخیر ما دیدیم که ارتش ترکیه از ناکافی بودن منابع و نیروهای توانمند گله داشت. می‌دانیم که نیروی هوایی ترکیه خلبانان توانمند محدودی برای به پرواز درآوردن جنگنده های اف ۳۵ آمریکا در صورت دریافت آن دارد.احتمال انجام عملیات زمینی از آنجایی که اردوغان به بازداشت افسران توانمند به بهانه دست داشتن در کودتای ۲۰۱۶ ادامه داده ونیز به حمایت از شورشیان در جاهایی مانند ادلب سوریه ادامه می دهد، کم است.