حفاری های غیر مجاز بیخ گوش اثر جهانی «تخت سلیمان»/ اداره کل میراث فرهنگی چرا ساکت است؟
سرویس آذربايجان غربى- یک دهه حفاری غیر مجاز و استخراج سنگ تزئینی گارنت در روستای بابانظر تکاب و در ٤ کیلومتری مجموعه تاریخی و جهانی «تخت سلیمان»، در حال انجام است و تا کنون اداره کل میراث فرهنگی آذربایجان غربی واکنشی به این موضوع نشان نداده است.

به گزارش خبرنگار کردپرس، یک افسانه قدیمی وجود دارد که می گوید؛ «زمانی که حضرت نوح نور کافی برای هدایت کشتی خود نداشته از درخشش نور فانوسی با جنس سنگ گارنت مسافران را طی چهل روز هدایت کرده است. به همین دلیل بسیاری از مسافران در دوران باستان نیز به عنوان نمادین از آن جهت روشنایی مسیر آنرا همراه خود داشتند».

اکنون سنگ های گارنت روستای بابا نظر (لورا لورا) تکاب، نه برای روشنایی مسیر، بلکه برای کسب سود و درآمدزایی عده ایی هدف قرار گرفته اند. سودجویان و حفاران غیر مجاز ١٠ سال است که پایین تر از کوه «بلقیس» تکاب، با بیل و کلنگ کوه های منطقه را به تلی از خاک مبدل ساخته و گارنت های دل آن را غارت می کنند، با وجود این اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی و منابع طبیعی استان در سکوت کامل مهر تاییدی بر کار حفاران غیر مجاز زده اند.

 روستای بابانظر شهر تخت سلیمان تکاب که  فاصله ۴ کیلومتری با مجموعه تاریخی و جهانی «تخت سلیمان» دارد در منطقه کوهستانی با طبیعت بهاری و تابستانی بسیار جذاب و زیبا قرار گرفته است، اما متاسفانه علیرغم موقعیت عالی این روستا و نزدیکی به اثر ثبت جهانی «تخت سلیمان»، این روزها به جای اینکه محل پذیرش گردشگران داخلی و خارجی و راه اندازی کمپ های بوم گردی باشد به بهشت حفاران غیر مجاز تبدیل شده است.

یکی از اهالی روستای بابا نظر در این باره به خبرنگار کردپرس می گوید: «در کوهستان و مراتع روستایی منطقه از یک دهه پیش تا کنون حفاران غیر مجاز برای دستیابی به سنگ های تزئینی کوه را تبدیل به تل خاک کرده اند و سنگ گارنت استخراج می کنند. آنها اغلب اهالی روستاهای اطراف هستند و در ١٠ سال گذشته با حفاری غیر مجاز به استخراج سنگ گارنت که یک سنگ زینتی است، اقدام می کنند و در عین حال هیچکدام از ادارات کل منابع طبیعی، میراث فرهنگی، محیط زیست و صمت استان آذربایجان غربی و ارگان های تابعه آنها در شهرستان تکاب در طول این سال ها به این موضوع واکنشی نشان نداده اند».

محمودی ادامه می دهد: «چند سال پیش کشف معدن گارنت در این منطقه اعلام شد اما به دلیل اینکه محدوده معدن در حوزه مناطق چهار گانه و حفاظت شده محیط زیست قرار دارد، لذا با بهره برداری از این معدن موافقت نشد اما پس از آن حفاران غیرمجاز با بیل و کلنگ اقدام به حفاری کرده و سنگهای گارنت این منطقه را به غارت می برند، حتی گفته می‌شود که این سنگ ها به خارج از کشور هم قاچاق می‌شوند».

او با اشاره به اینکه این منطقه به نام «انگوران» از لحاظ جغرافیایی در شهرستان تکاب واقع شده است اما تحت نظر اداره کل محیط زیست استان زنجان قرار دارد، اضافه می کند: «این منطقه در حوزه حفاظت شده محیط زیست و منطقه حفاظت شده آثار باستانی قرار دارد اما علیرغم اهمیت آن مورد دست اندازی حفاران غیرمجاز قرار گرفته است. این وضعیت مراتع منطقه را تخریب کرده است و سبب ایجاد تلی از خاک در منطقه شده است به نحوی که می تواند سبب فرسایش خاک و حرکت روان خاک ها و شن و ماسه به داخل مراتع و اراضی کشاورزی منطقه شود و لازم است ادارات منابع طبیعی و محیط زیست به قضیه ورود کنند».

محمودی بیان می کند: «متاسفانه تاکنون اداره کل میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی و میراث فرهنگی شهرستان تکاب علیرغم سال‌ها کنده کاری و حفاری غیرمجاز در این منطقه اقدامی انجام نداده اند. در هر حال اداره کل میراث فرهنگی می تواند به دلیل نزدیکی این منطقه به اثر جهانی "تخت سلیمان" در این خصوص اقدام کند این وضعیت منظره بسیار نامطلوبی به این منطقه بخشیده است و حفاران در فاصله کمی از اثر تحت جهانی تخت سلیمان در حال حفاری غیر مجاز هستند و عجیب است که بارها اطلاع رسانی کردیم اما تا کنون با آنها برخورد نشده است!»

او در ادامه می گوید: «متاسفانه جاده روستای بابانظر تا شهر تخت سلیمان خاکی است و حتی مسیر این روستا که می تواند پذیرای گردشگران و تقویت بوم گردی باشد، تا اثر جهانی تخت سلیمان بسیار نامساعد است هر بار مسئولان از تخصیص اعتبارات برای آسفالت و بهسازی این مسیر در رسانه ها صحبت می کنند اما واقعیت چیز دیگری است».

محمودی تاکید می کند: «تمام گردشگرانی که برای بازدید اثر جهانی تخت سلیمان می آیند بعد از برگشت از مسیر ناهموار و نامناسب ابراز نارضایتی می‌کنند، باید مشخص شود اعتباراتی که از آن صحبت می‌شود در کجا مصرف شده و چرا وضعیت جاده های این محور که آثار جهانی را در خود دارند این چنین نامطلوب است؟!».

او با اشاره به دیگر مشکلات موجود می گوید: «در دو سال اخیر اینترنت روستای بابا نظر قطع شده و دانش آموزان در فصول گرم و سرد سال با مشکلات متعددی روبه‌رو شده و مجبور بودند برای اتصال به اینترنت به ارتفاعات بروند و تا کنون کسی این مسئله را پیگیری نکرده است!! موردی که برای حوزه گردشگری در منطقه بسیار ناخوشایند است».

به گزارش کردپرس، مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان تکاب به عنوان یکی از چهار اثر ثبت شده ایران در فهرست آثار جهانی سازمان یونسکو و به عنوان یکی از قطب‌های مهم صنعت گردشگری کشور شناخته شده است اما مجموعه جهانی از راه دسترسی مناسب برخوردار نیست و سال ها است تامین اعتبار و بحث آسفالت این مسیر مطرح می شود اما در عمل کاری انجام نمی گیرد.

پاییز سال گذشته فرماندار تکاب گفته بود: «۸۰ میلیارد ریال اعتبار برای بهسازی و آسفالت پنج کیلومتر از راه دسترسی به مجموعه میراث جهانی تخت‌سلیمان از مسیر دندی استان زنجان تخصیص یافته‌است». اما جاده اکنون در بدترین شرایط قرار دارد و حتی بخشی از آن خاکی است در حالی که فصل سفرهای تابستانی و ورود گردشگران داخلی و خارجی به منطقه آغاز شده است!

شهرستان تکاب در بیشتر زمینه‌ها از جمله گردشگری، معادن و منابع طبیعی از پتانسیل‌های بسیار مناسبی برخوردار است ولی با وجود این جزو ۳۱ شهرستان کم‌برخوردار کشور محسوب می‌شود. نام تکاب با طلا و معادن عظیم ثروت یکی شده اما غیر از فقر و محرومیت چیز دیگری نصیب این شهرستان نشده است.

گزارش/ تانیا شعفی