توسعه آذربایجان غربی قربانی تناقض آشکارِ ظرفیت و فلاکت!
سرویس آذربایجان غربی- استان آذربایجان غربی با وجود ظرفیت های بی شمار در بخش‌های معدن، کشاورزی، گردشگری، مرز و تجارت بین‌الملل، متاسفانه در حوزه بیکاری، گرانی، تورم و شاخص‌ فلاکت دارای رتبه های اول در کشور است، استانی که دروازه ورود به اروپا خوانده می شود، اما تناقض موجود، قطار توسعه آن را متوقف کرده است.

به گزارش خبرنگار کردپرس، بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در جدول نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۱ خانوارهای کل کشور، آذربایجان غربی بعد از استان های کهگیلویه و بویراحمد، مازندران و ایلام با ٤٣.١ درصد جزو استان های بسیار گران و بالای جدولی در زمینه نرخ تورم در دوازده ماهه منتهی به خرداد سال جاری هستند.

این استان همچنین بالاترین شاخص فلاکت در پایان سال  ١٤٠٠، با ٥٧.٨ را دارا بود در حالی که میانگین شاخص فلاکت سال گذشته کشور ٤٩.٦ درصد بوده است و همین وضعیت آذربایجان غربی را در رتبه اول و حتی بالاتر از میانگین فلاکت کشوری قرار داده است.

به استناد نرخ بیکاری و نرخ تورم اعلام شده مرکز آمار ایران؛ بالاترین نرخ بیکاری در سال گذشته نیز مربوط به استان آذربایجان غربی به میزان ١٨.٣درصد است.

در مجموع آذربایجان غربی از نظر برخورداری از شاخص‌‌های فلاکت اعم از نرخ بیکاری و تورم در سال گذشته در رتبه اول قرار گرفته است و در جدول نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۱ نیز جزو استان های گران محسوب می شود، این در حالی است که این استان دروازه ورود به اروپا خوانده می شود اما رتبه های برتر آن در حوزه های کشاورزی و معدن با آمار فلاکت و بیکاری و گرانی همخوانی ندارد!

این استان از مناطق غنی معدنی کشور به شمار می‌رود به طوریکه رتبه اول تولید شمش طلای کشور را در اختیار دارد و علاوه بر آن، معادن غنی در حوزه پلی متال، مس، تیتان، باریت و سنگ‌های تزئینی در استان وجود دارد و حتی عنوان شده که این استان با توجه به ظرفیت موجودش می تواند ١٠ درصد سنگ های تزئینی دنیا را تامین کند.

آذربایجان غربی همچنین دارای معادن بی شمار و بزرگترین معدن طلای کشور با بیش از ۴۰ درصد ذخیره طلای ایران در تکاب است. کارخانه طلای زرشوران تکاب در کنار معدنی به همین نام با ظرفیت اسمی تولید ٣میلیون تُن شمش طلا در سال ۱۳۹۳ به بهره برداری رسید و بزرگترین معدن طلای ایران محسوب می شود، اما در کنار تولید این حجم شمش طلا، سرانه درآمد مردم در آذربایجان غربی پایین تر از میانگین کشوری است!

معادن غنی استان گرفتار خام فروشی هستند و طلایی که در تکاب استخراج می شود در تهران و قم برند سازی شده و سهم آذربایجان غربی تنها خام فروشی است.

در بخش ظرفیت های کشاورزی هم میزان تولید سیب در استان به عنوان قطب تولید سیب ایران، بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تُن در سال است که هر ساله در مدیریت غیر اصولی بخش زیادی از آن به کنسانتره تبدیل  شده و بخشی دیگر با مشکلات فراوان صادر می شود.

سایر محصولات کشاورزی استان هم با وجود رتبه های برتر تولید، به دلیل نبود زنجیره صنایع تبدیلی و سورت و بسته بندی از شانس چندانی برای برند شدن و تجاری سازی برخوردار نبوده اند!

آذربایجان غربی با وجود نزدیک به یک‌ هزار کیلومتر مرز با سه کشور ترکیه، عراق و آذربایجان بیشترین زیرساخت تجاری کشور شامل ۹ گمرک و پنج پایانه صادراتی را در اختیار دارد، اما متاسفانه هنوز نتوانسته استفاده اقتصادی از حمل و نقل عمومی به ویژه در حوزه ریلی و هوایی داشته باشد و همین امر زمینه استفاده کمتر از فرصت های این بخش را فراهم کرده است.

همچنین تنها مسیر ریلی ایران به ترکیه در آذربایجان غربی بوده و به نوعی، این استان دروازه ورودی به اروپا محسوب می شود اما تا کنون مفهوم توسعه مرزی در آذربایجان غربی به دلیل نبود مدیریت واحد، آنچنان که شایسته است، ارتقا پیدا نکرده است. مرزهای استان به طور قطع نیاز به توجه ویژه و ملی دارند و جاده های منتهی به مرزها در استان نیز کیفیت نامطلوبی دارند.

وجود ٢ فرودگاه در استان و حداقل ۱۰ فرودگاه در مناطق نزدیک به این استان در کشورهای همسایه به آذربایجان غربی امتیازی ویژه بخشیده است. وجود منطقه آزاد تجاری صنعتی ماکو و دو منطقه ویژه اقتصادی مصوب در سرو ارومیه و سلماس از ظرفیت‌های مهم برای سرمایه گذاری بشمار می روند اما بعد از سال ها از تصویب این مناطق ویژه اقتصادی هنوز زیر ساخت های آن فراهم نشده و تنها یک امتیاز بر روی کاغذ محسوب می شوند!

وجود بیش از یک هزار و ۷۰۰ اثر تاریخی ثبت ملی و آثار ثبت شده جهانی، جاذبه‌های طبیعی و چهار فصل بودن استان، زمینه‌های دیگر مهم سرمایه گذاری در این بخش هستند اما سرمایه گذاری در این حوزه هم تا کنون چندان در خور توجه نبوده و نیاز به بازنگری های جدی دارد. وجود مناطق بی شمار نمونه گردشگری و آثار ثبت ملی و جهانی می طلبد که حوزه گردشگری به تنهایی بتواند رقیبی جدی در بخش درآمدزایی برای سایر بخش های معادن و کشاورزی باشد اما رویکردهای سنتی و عدم خلاقیت در این بخش نیز آذربایجان غربی را از کسب درآمدهای کلان در حوزه گردشگری بی نصیب ساخته است.

با این تفاصیل، استاندار آذربایجان غربی بارها برای تحقق رشد اقتصادی استان از مجموعه شستا و سایر هلدینگ های سرمایه گذاری در استان دعوت کرده و می گوید: این استان ظرفیت‌های بسیاری برای جذب سرمایه‌های بخش خصوصی، دولتی و خصولتی دارد و همه نهادها اعم از دستگاه‌های اجرایی، نهادهای قضایی، ائمه جمعه و دیگر ارگان‌ها زمینه را برای سرمایه‌گذاری در استان فراهم کرده‌اند.

محمدصادق معتمدیان با اشاره به دیدار خود با معاون برنامه ریزی و توسعه شرکت سرمایه‌گذاری شستا (شرکت سرمایه گذاری تامین اجتماعی) و مدیران پنج هلدینگ تخصصی این شرکت سرمایه‌گذاری (دارویی تامین، سیمان تامین، نفت و گاز و پتروشیمی تامین) در ارومیه اضافه می کند: فرصت‌ها و پیشران های اقتصادی کم نظیری در آذربایجان غربی وجود دارد که می‌توان سرمایه‌گذاری سودآوری روی آنها داشت.

او با اشاره به ظرفیت بالای استان در بخش‌های معدن، تجارت بین‌الملل، کشاورزی و صنایع تبدیلی می گوید: این حوزه‌ها می‌توانند زمینه‌ای برای حضور سرمایه‌گذاران بویژه شستا باشند که امیدواریم این همکاری شکل اجرایی بگیرد. همچنین پیشران‌های اقتصادی قابل توجهی برای استان تعیین شده که بخش معدن از جمله مهمترین آنهاست و درصدد هستیم از این ظرفیت بالقوه برای رسیدن به رشد اقتصادی ۹ درصدی تعیین شده در حوزه معادن استان برای سال جاری، استفاده کنیم و می‌توان در بخش‌های مختلف شناسایی، اکتشاف و فرآوری مواد معدنی از ظرفیت سرمایه گذاری شستا استفاده کرد.

معتمدیان در پایان می گوید: با وجود ظرفیت های بیشمار در بخش‌های مختلف، در حوزه بیکاری، تورم و شاخص‌های دیگر اقتصادی مشکلاتی در آذربایجان غربی وجود دارد که امیدواریم با سرمایه گذاری و تحقق رشد اقتصادی تعیین شده برای استان که ۴.۵ درصد آن از طریق جذب سرمایه هدف گذاری شده است، زمینه برای توسعه استان فراهم شود.