مافیای بزرگ سیگار و ارتباط با حکمرانان اقلیم کردستان عراق
سرویس جهان- پروژه افشای جرایم سازمانه یافته و فساد، پرده از فعالیت های غیرقانونی یک تاجر عراقی بویژه در بازار سیاه قاچاق سیگار، دارو و ساخت و ساز برداشته که ارتباط مستقیمی با برخی حکمرانان اقلیم کردستان بویژه دو خانواده طالبانی و بارزانی دارد.

به گزارش کردپرس، پروژه افشای جرایم سازمان یافته و فساد که حدود 70 روزنامه نگار و تحلیلگر حوزه روزنامه نگاری تحقیقی عضو آن هستند، در گزارش مفصلی پرده از یک فساد گسترده و سازمان یافته در اقلیم کردستان عراق برداشته که یک سر آن نزار حنا نصری است و یک سر دیگر آن به برخی حکمرانان اقلیم کردستان از دو خاندان بارزانی و طالبانی وصل است.

بر اساس این گزارش، این تاجر و بازرگان که از او به عنوان امپراتور سیگار نام برده شده، بخش بزرگی از بازار سیاه و قاچاق سیگار در بخش بزرگی از آسیای میانه تا آفریقا را در دست دارد و بر اساس گزارش این موسسه تحقیقاتی، این بازار از کامرون در آفریقا تا مولداوی در شرق اروپا گسترده است.

این بازرگان حداقل سه کارخانه تولید سیگار تقلبی در عراق دارد. برندهای تقلبی سیگار تولید شده در کارخانه های این تاجر عراقی به صورت غیرقانونی در بازار اروپا، ساحل در آفریقا، خاورمیانه و آسیای مرکزی فروخته می شود.

اما نکته ای که در این گزارش حائز اهمیت است ارتباط این تاجر با خانواده های بارزانی، طالبانی و یکی از پسرهای صدام حسین حاکم سابق عراق است.

در این گزارش اشاره شده که «در ظاهر، این فرد یک فعال حوزه مستغلات و ساخت و ساز است که صاحب فروشگاههای بزرگ، مجموعه های مسکونی و برج های چند طبقه است اما او در پشت صحنه کارخانه های تولید سیگارهای تقلبی با مارک های معروف ساخته است که هنوز هم فعال هستند و برای بازار سیاه سیگار بویژه کشورهای همسایه عراق سیگار تقلبی تولید می کنند؛ نکته مهم استفاده از این درآمدها برای جرایم سازمان یافته و منتفع شدن سیاستمداران فاسد از این درآمدهاست.»

نصری که اصلیت او از میان اقلیت آشوری های عراق است به عنوان پدرخوانده سیگارهای تقلبی عراق شناخته می شود. او تجارت خود را از دهه 1980  در عراق آغاز کرده و با کمک شخصیت های سیاسی قدرتمند بازار سیگار تقلبی و قاچاق را قبضه کرده است. این موسسه ادعا کرده است که در عراق شش کارخانه تولید سیگار تقلبی وجود دارد که حداقل سه کارخانه با نصری ارتباط دارد. هرچند گفته شده که اکنون او بر تولید سیگار تمرکز ندارد.

بر اساس این گزارش، فعالیت های مخفیانه و غیرقانونی این شهروند عراقی تا پیش از این چندان برجسته نشده بود اما موسسه گزارش فساد و جرایم سازمان یافته، از طریق مصاحبه با 20 تن از فعالان حوزه تولید و فروش سیگار و نزدیک برخی همکاران تجاری سابق او دریافته است که این شهروند عراقی سیستم عریض و طویل خود را با کمک برخی کمپانی های بزرگ دنیا در حوزه تولید سیگار به راه انداخته و حداقل در سه قاره فعالیت گسترده ای در این حوزه دارد.

نکته جالب در این گزارش اشاره به همکاری و شراکت نصری با برخی شخصیت های سیاسی برجسته است. این موسسه ادعا کرده است که نصری با جلال طالبانی، رئیس جمهور فقید عراق و بنیانگذار حزب کردی اتحادیه میهنی در عراق، الهام علیف، رئیس جمهور سابق آذربایجان و حتی عدی صدام، پسر صدام حسین همکاری کرده است.

با این حال، یکی از وکلای گروه نصری چنین اتهاماتی را رد کرده و گفته است نه آقای نصری و نه شرکت های منتسب به وی نقشی در تولید سیگار تقلبی نداشته و سیگار با نظارت شرکتهای مادر و از طریق قانونی تولید و پخش می شود. او حتی ارتباط این شرکت با جریانات و شخصیت های سیاسی را رد کرده است.

برخی شرکت های بزرگ حوزه تنباکو و سیگار مانند ژاپن تنباکو، بریتیش امریکن تنباکو، فیلیپ موریس، امپریال برندز و سیتا که به همدستی با نصری متهم شده اند از ارائه توضیح و یا پاسخ به سوالاتی پیرامون اتهامات مطرح شده علیه این شرکت خودداری کرده اند.

در این گزارش به برخی گزارشهای قبلی مانند گزارش سال 1994 نیویورک تایمز اشاره شده که در آن کردستان عراق به عنوان بزرگترین بازار سیاه سیگار در خاورمیانه توصیف شده بود.

از جمله شهرایی که در این گزارش به عنوان محل فعالیت اصلی شرکت های وابسته به نصری و یا طرح دعوای حقوقی اشاره شده، مرسین در ترکیه و اربیل و کرکوک در عراق است.

پروژه گزارش فساد و جرایم سازمان یافته معتقد است بر اساس مستنداتی که مشاهده کرده این مافیای سیگار قاچاق از دهه 1990 با خانواده بارزانی، دیگر خاندان قدرتمند و پرنفوذ در اقلیم کردستان ارتباط تجاری داشته است. شرکت های وابسته به نصری از طریق شرکت بازرگانی «کانی» در دهوک که متعلق به ساعد بارزانی است، اقدام به ایجاد ارتباط و استفاده از نفوذ سیاسی این خاندان در اقلیم کردستان کرده است.

این موسسه با استناد به اوراقی که شرکت ژاپن تنباکو در اختیار آن قرار داده، ادعا کرده است که شرکت های وابسته به نصری اقدام به پرداخت برخی هزینه های شخصی نچیروان بارزانی، رییس کنونی اقلیم کردستان عراق شامل پرداخت هزینه های موبایل، خرید خودروی کادیلاک در امارات و غیره کرده است.

در این گزارش همچنین اشاره شده که ساعد بارزانی در سال 2003 خانه ایی ویلایی به مبلغ 7 میلیون دلار در ویرجینیای آمریکا خریداری کرد اما دو سال بعد آن را بدون دریافت مبلغی به خانمی به نام نبیله مصطفی کرد که به نظر می رسد همسر نچیروان بارزانی باشد. همچنین بارز بارزانی، برادر نچیروان بارزانی در سال 2008 از آدرس این خانه برای ثبت شرکت استفاده کرده بود.

اما یکی از وکلای نچیروان بارزانی به شدت این موارد مطروحه را رد کرده و گفته است عوامل  خارجی از این موسسه برای حملات سیاسی علیه بارزانی استفاده کرده اند. اما موسسه گزارش فساد و جرایم سازمان یافته ادعا کرده است که شرکت کانی با کمک نچیروان بارزانی واردات سیگار به اقلیم کردستان را به انحصار خود در آورده و به ازای هر کارت سیگار بین 9 تا 30 دلار دریافت کرده است. میزان سود سالانه از این تجارت که به خانواده بارزانی می رسید حدود 200 میلیون دلار برآورد شده است.

 در این گزارش به هکاری نصری با عدی پسر بزرگ صدام اشاره شده اما او بعد از سقوط رژیم صدام در سال 2003 اقدام به انحصاری کردن تولید و پخش سیگار در عراق کرده است.

این موسسه حتی ادعا کرده است که برخی شبه نظامیان کرد عراق مانند نیروهای پیشمرگ با توجه به کنترل آنها بر مرزها از این تجارت غیرقانونی منتفع شده اند.

بر اساس این گزارش، اگرچه نصری امروز کمتر در تجارت سیگار خود را نشان داده اما تجارت و فعالیت های شرکت های وابسته به او ادامه دارد و سالانه حدود 65 میلیارد نخ سیگار وارد عراق می شود. این شرکت به نقل از فعالان حوزه تنباکو سیگار ادعا کرده است که بارزانی ها نیز همچنان در تجارت سیگار سهم دارند.