باغ وحش غیر استاندارد ارومیه و اصرار مبهم مسئولان بر بقای آن!
سرویس آذربایجان غربی- باغ وحش ارومیه که از سالها پیش تا کنون استاندارهای لازم را ندارد مجددا با انتشار فیلمی، به خاطر وضعیت نامساعد محیط نگهداری حیوانات خبر ساز شده است. اما معاونت اداره کل محیط زیست آذربایجان غربی معتقد است؛ «فیلمی منتشره از باغ وحش چندان به واقعیت نزدیک نیست و وضعیت به نسبت سال گذشته تا حدودی ارتقا پیدا کرده است».

به گزارش خبرنگار کردپرس، در روزهای اخیر ویدیوی از باغ وحش ارومیه در فضای مجازی منتشر شد که در آن یک قلاده شیر افسرده در محیطی کاملا نامناسب قرارگرفته و یک حیوان مرده برای تغذیه جلوی شیر قرار گرفته است. منتشر کننده فیلم مدعی است این فیلم روز ۲۸ دی ماه از باغ وحش ارومیه گرفته شده است.

این ویدیو با اعتراض فعالان حقوق حیوانات روبه رو شده اما معاونت اداره کل محیط زیست آذربایجان غربی معتقد است؛ «وضعیت باغ وحش به گونه ایی که در فیلم نمایش داده شده است، نیست و فیلم از زاویه ایی نامناسب فیلم برداری انجام شده است».

فیلم منتشر شده از باغ وحش ارومیه به واقعیت نزدیک نیست

حجت جباری در گفت و گو با خبرنگار کردپرس می گوید: «باغ وحش در روزهای گذشته توسط کارشناسان وناظران اداره کل حفاظت محیط زیست استان بررسی شده و مشکل خاصی ندارد و فیلمی که در روزهای اخیر از باغ وحش منتشر شده چندان به واقعیت نزدیک نیست و گفته های فیلم بردار این فیلم در خصوص وضعیت باغ وحش را تکذیب می کنم».

او تصریح می کند: «حیوان مرده توسط مسئولان باغ وحش در اختیار شیر قرار داده نشده است، اتفاقاً حیوان زنده بوده و پس از زبح برای تغذیه در اختیار شیر قرار گرفته است».

جباری در خصوص محیط نامناسب قرارگیری شیر که در فیلم منتشر شده مشاهده می شود، نیز می گوید:« باغ وحش ارومیه باغ وحش مدرنی نیست و مشکلاتی در زمینه استانداردسازی فضا دارد اما با توجه به هزینه هایی که برای نگهداری شیر شده قطعاً حساسیت‌های لازم در خصوص نگهداری و محافظت از این گونه حیوانی هم لحاظ می شود».

باغ وحش ارومیه هنوز مجوز بهره برداری ندارد

معاونت اداره کل محیط زیست آذربایجان غربی  در خصوص مجوز باغ وحش ارومیه نیز بیان می کند:« این مکان مجوز اداره کل حفاظت محیط زیست استان را دارد اما مجوز بهره‌برداری برای آن صادر نشده است، به دلیل اینکه باغ وحش از سال‌های گذشته تاکنون به استانداردهای مورد نظر نرسیده است از این رو هنوز مجوز بهره برداری دریافت نکرده است».

او با اشاره به اینکه از سال گذشته تاکنون وضعیت باغ وحش بسیار ارتقا پیدا کرده است، اضافه می کند: «در بازدید های  سال اخیر مشخص شد که وضعیت باغ وحش تا حدودی ارتقا پیدا کرده و با توجه به بازدید های مکرر و اخطاریه های لازم از سوی اداره کل محیط زیست،  مسئولان باغ وحش تحت فشار قرار گرفتند تا نسبت به مناسب سازی محیط اقدام کنند و اکنون شاخصه های سامان دادن به محیط داخلی باغ وحش، محل نگهداری حیوانات، رنگ کاری محیط ارتقا پیدا کرده است».

در صورت حاد شدن شرایط باغ وحش از طریق دستگاه قضایی ورود می شود

جباری با بیان اینکه باغ وحش ارومیه تحت نظر بخش خصوصی است می گوید: «با توجه به اینکه امکان انتقال و یا رهاسازی گونه های موجود در باغ وحش در طبیعت وجود ندارد بنابراین اداره‌کل حفاظت محیط زیست تنها می تواند از طریق نظارت مکرر و پیوسته نسبت به وضعیت باغ وحش حساسیت نشان دهد تا استانداردهای لازم در آن مکان برقرار شود در غیر این صورت به دلیل اینکه این بخش تحت نظر بخش خصوصی قرار دارد امکان تعطیلی توسط اداره کل حفاظت محیط زیست وجود ندارد، مگر اینکه وضعیت به حدی حاد شود که دیگر امکان نگهداری حیوانات در این مکان وجود نداشته باشد که در این صورت قطعا اداره کل حفاظت محیط زیست از طریق دستگاه قضایی ورود کرده و نسبت به تعطیلی باغ وحش و انتقال حیوانات به مکانی امن تر اقدام می کند».

او اضافه می کند: «اما در حال حاضر وضعیت رو به بهبود است و با توجه به نظارت مکرری که اداره کل انجام می‌دهد، انتظار می‌رود به استانداردهای مورد نظر نزدیک‌تر شود ولی در صورت حاد شدن شرایط از سوی اداره کل محیط زیست فراخوان صادر می شود تا گونه ها به باغ وحش مناسب انتقال داده شوند که این مسئله مستلزم طی شدن مراحل قضایی است».

راه اندازی باغ وحش ها توسط بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارند

جباری تاکید می کند: «باغ وحش ارومیه در حال حاضر از لحاظ تامین غذا مشکلی ندارد و فعلاً با مشکل خاصی روبه‌رو نیست. اما با شیوع کرونا در یک سال گذشته باغ وحش به حالت تعطیل در آمده و هیچ گونه بازدیدی ندارد».

معاون حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی با تاکید بر اینکه راه اندازی باغ وحش ها توسط بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارند، می گوید: «طرح اولیه سرمایه گذار برای راه اندازی این باغ وحش توسط سازمان مرکزی محیط زیست مصوب شده بود و طرح قابل قبولی بود اما متاسفانه  در میانه‌ را به دلیل مشکلات مالی و سایر مشکلاتی که برای آن پیش آمد، از طرح اولیه خود فاصله گرفت و با وضعیت کنونی رو به رو شده است و نیاز به حمایت جدی دارد».

باغ وحش ارومیه شکنجه گاه یا نقاهتگاه!

او تاکید می کند: «این محیط شدن شکنجه گاه حیوانات نیست و گونه های مختلف حیوانی در آن نگهداری می شوند. همچنین برخی از حیواناتی که در طبیعت مصدوم می شوند و امکان رهاسازی آنها فعلا وجود نداشته باشد را پس از تیمار به باغ وحش را می‌دهیم تا در آنجا نگهداری شوند».

معاونت اداره کل محیط زیست آذربایجان غربی با اشاره به موضوع انتقال حیوانات از مرکز حیات وحش پارک پردیسان تهران به باغ وحش ارومیه نیز می گوید: «این موضوع کاملاً منتفی شده است و با انتقال این حیوانات باغ وحش ارومیه مخالفت شد، زیرا سال گذشته باغ وحش ارومیه استانداردهای لازم برای نگهداری این حیوانات را نداشت و اداره کل حفاظت محیط زیست استان با این موضوع مخالفت کرد و حیوانات  به باغ وحش سایر استان ها انتقال داده شدند».

راه اندازی باغ وحش ارومیه در زمین منابع ملی!

به گزارش کردپرس، تنها باغ وحش اورمیه واقع در کیلومتر ۲۰ جاده شهید کلانتری، بعد از گذشت چندین سال از بازگشایی آن، هنوز هم استانداردهای لازم جهت نگهداری حیوانات را ندارد.

باغ وحشی که به گفته مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی؛ «متعلق به بخش خصوصی است و در سال ۸۰ جهت اخذ مجوز احداث آن اقدام کرده بود، اما دارای مکان یابی ناقصی است و حدود ۱۰ سال است که زمین منابع ملی و کشاورزی برای یک باغ وحش را به خود اختصاص داده است!».

مشخص نیست که چگونه یک بخش خصوصی توانسته است یک عرصه ملی برای راه اندازی باغ وحشی که فاقد استانداردهای لازم است، تصرف کند؟ و این سوال تا کنون بدون جواب باقی مانده است.

البته مهران نظری مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی سال قبل گفته بود:«تعطیل کردن این مکان برای محیط زیست کاری ندارد، ولی اداره کل محیط زیست در نظر دارد که این مکان در ارومیه وجود داشته باشد و به فعالیت خود ادامه بدهد».

این باغ وحش حداقل استانداردهای جهانی را ندارد

این اولین بار نیست که باغ وحش ارومیه خبر ساز شده است، دی ماه سال گذشته نیز فیلمی در فضای مجازی از این باغ وحش منتشر شد که در آن حیواناتی که در دمای زیر صفر درجه، در جایگاه‌هایی غیراستاندارد بدون خوراک و سرپناه نگهداری می‌شوند که دل هر تماشاگری را به درد آورد.

درآن زمان خبرگزاری کردپرس در گزارشی شکنجه گاهی به نام باغ وحش ارومیه/ اداره کل محیط زیست در خواب زمستانی! به وضعیت این باغ وحش پرداخت و پس از آن مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی در نشست خبری اظهار کرد: «یک باغ وحش زمانی می‌تواند پابرجا بماند که بازدید کننده داشته باشد اما متاسفانه مکان‌یابی نادرست این باغ وحش در کنار دریاچه ارومیه که در آن زمان رو به خشکی رفت و بازدید گردشگران به دلیل خشکی دریاچه ارومیه از استان آذربایجان غربی کمتر شد، موجب شد تا بخش خصوصی در اداره این باغ وحش با مشکلات زیادی در پرداخت هزینه ها رو به رو شود».

او همچنین تاکید کرد: «از لحاظ شکل ظاهری باغ وحش حداقل استانداردهای جهانی را ندارد و یک محیط به هم ریخته و نامنظم است ولی با این وجود کارشناسان نظارت بر حیات وحش اداره کل و معاونت فنی این اداره کل نیز به صورت مستمر بازدیدهایی را از این باغ وحش انجام داده‌اند و از لحاظ کارشناسان محیط زیست و دامپزشکی این باغ وحش مشکل خاصی ندارد».

ورود سازمان حفاظت محیط زیست کشور به قضیه باغ وحش ارومیه بدون نتیجه ماند!

در ادامه این وضعیت بهمن ماه سال 98، مدیر کل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست کشور به قضیه باغ وحش ارومیه ورود کرد و در بازدید از این مکان گفت: «عمده مشکلات موجود در این مجموعه وسعت بالای آن، عدم تمرکز قفس ها و محل های نگهداری در یک محدوده مشخص و عدم فضاسازی مناسب باغ وحش است» .

شهاب الدین منتظمی اظهار کرد: «تا بهبود کامل وضعیت کنونی باغ وحش، سازمان حفاظت محیط زیست پیگیری های لازم را از طرف مدیریت این مجموعه انجام خواهد داد».

اما وضعیت حال حاضر باغ وحش و خبرساز شدن دوباره آن در کنار ارتقای نسبی محیط نشان می دهد که ورود مدیر کل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست کشور به قضیه باغ وحش ارومیه، چندان رضایت بخش نبوده و نتیجه خاصی هم در بر نداشته است و صرفا به دلیل خبرساز شدن این مکان بازدید هایی صورت گرفته است.

توجیه مسئولان برای حفظ این باغ وحش غیر استاندارد چیست؟

باغ وحش ارومیه در هیچ کدام از فصول سال استاندارهای نگهداری از حیوانات را ندارد و حداقل استاندارد های تغذیه و محل نگهداری آن ها را نیز رعایت نمی کند. 5 سال پیش نیز گرمای تابستان و اسارت حیوانات بی گناه در آن زندان، مدافعان حقوق حیوانات را بر آن داشت تا مستقیما اداره کل محیط زیست را خطاب وضعیت موجود قرار دهند. اما هر بار اعلام می شود که نظارت ها انجام شده و مشکل خاصی وجود ندارد.

البته این باغ وحش بدنام در ارومیه، اوایل سال 98، در آستانه تعطیلی هم قرار گرفت اما نه به دلیل شکنجه حیوانات، بلکه به خاطر بدهی کلانی که بالا آورده بود.

باغ وحش 2 میلیارد تومان به بانک بدهکار بود و بانک قصد داشت مکان آن را برای مزایده به فروش برساند که طی جلسات دادستانی با صاحب باغ وحش و بانک، مسئله حل و فصل شد. در این ماجرا دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان آذربایجان غربی از ورود مدعی العموم برای جلوگیری از تعطیلی باغ وحش ارومیه به دلیل بدهی بانکی خبر داد.

باغ وحش ارومیه در مساحتی بالغ بر 35 هکتار دارای دریاچه مصنوعی برای قایقرانی و ماهیگیری است و گونه های نادری از حیوانات نظیر؛ شیر، گرگ، میمون، سگهای فانتزی، شتر، گوزن، آهو و برخی پرندگان شکاری در آن در شرایط نامناسبی نگهداری می شوند.

درحالی که مسئولان اداره حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی کمبودها و کاستی های باغ وحش ارومیه را کتمان نمی کنند و از تلاش ها برای رسیدن این باغ وحش به حداقل های استاندارد جهانی می گویند، اما باز هم نمی توان قبول کرد که با این شرایط، فعالیت باغ وحش صرفا به دلیل خصوصی بودن آن، ادامه داشته باشد در حالیکه فاقد هر گونه استاندارد لازم است!!

چرا که خود اداره کل محیط زیست به دلیل نبود استانداردها از اعطای مجوز بهره برداری به این مکان خودداری می کند اما از طرفی از مردم می خواهد با بازدید از این مکان و خرید بلیت از سرمایه گذار حمایت کنند!.

گزارش/ تانیا شعفی