چرا آمریکا نمی‌خواهد ترکیه به شمال سوریه حمله کند؟
سرویس جهان- مقامات آمریکایی این هفته به ترکیه نسبت به گسترش به اصطلاح منطقه حائل در شمال شرق سوریه هشدار دادند و گفتند که چنین اقدامی اقدامات ضد داعش را پیچیده می‌کند و خشونت‌هایی را که کردها و سوری‌ها در منطقه، از زمان تهاجم قبلی ترکیه در سال 2019 با آن مواجه بوده‌اند، افزایش می‌دهد.

به گزارش کردپرس، دانا استرول، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، در سخنرانی روز چهارشنبه خود در موسسه خاورمیانه گفت: «ما شدیداً با هرگونه عملیات ترکیه در شمال سوریه مخالفیم و مخالفت خود را با حمله ترکیه به صراحت اعلام کرده‌ایم. فارغ از تاثیرات انسانی، داعش از این کارزار سوءاستفاده خواهد کرد. 

همانطور که استرول اشاره کرد، نیروهای دموکراتیک سوریه- گروهی که عمدتاً از کردها تشکیل شده و وجود آنها برای نبرد زمینی برای بازپس گیری مناطق تحت کنترل داعش در عراق و سوریه حیاتی بود- مسئول تامین امنیت کمپهای الهول و ازراق هستند. این اردوگاه ها مجموعا حدود 60000 نفر آسیب پذیر و آواره را در خود جای داده اند و به عنوان زندانی وابسته به حدود 10000 شبه نظامی داعش عمل می کنند. 

رویترز گزارش داد رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در 23 مه گفت که ارتشش حملات بیشتری را آغاز خواهد کرد و به محض اینکه ارتش و سرویس های اطلاعاتی و امنیتی آماده سازی خود را تکمیل کردند، یک منطقه حائل به عمق 30 کیلومتر ایجاد خواهد کرد. اردوغان در آن زمان در سخنرانی خود گفت: "هدف اصلی این عملیات مناطقی خواهد بود که مراکز حملات به کشور ما و مناطق امن هستند." اردوغان بارها هشدار داده است که ارتش او در حال برنامه‌ریزی برای حمله به شمال شرق سوریه است و بیشتر تمایل دارد به سمت قلمرو تحت کنترل اقلیت قومی کردها پیش رود. 

استرول درباره تاثیر حمله احتمالی ترکیه که وضعیت امنیتی در شمال شرق سوریه را تضعیف می کند، گفت: «این یک مشکل جهانی است، فقط مشکل ایالات متحده نیست. بنابراین به صراحت بگویم، در این برهه از زمان، تمام دنیا باید در مورد خطرات و تأثیرات ديگری که عملیات‌های مجدد امنیت این بازداشتگاه‌ها و دسترسی به آوارگان و ادامه فشار ضد تروریسم بر داعش را مختل می کند، کمی فعال‌تر باشد». درست است که داعش دوباره سازمان‌دهی شده، می‌تواند یک تهدید جهانی باشد، اما واقعیت این است که هم ظهور مجدد داعش و هم خشونت مجدد توسط ترکیه ابتدا بر غیرنظامیان محلی به صورت ویران‌کننده‌تری تأثیر می‌گذارد.

حملات قبلی ترکیه به خاک سوریه

ترکیه عملیات چشمه صلح را در سال 2019، به عنوان سومین حمله خود به خاک سوریه از سال 2016 انجام داد. اردوغان در آن زمان در توییتر نوشت: عملیات برای "خنثی کردن تهدیدات تروریستی علیه ترکیه، ایجاد منطقه امن و تسهیل بازگشت آوارگان سوری به خانه هایشان" اجرا شد. وی با اشاره به حزب کارگران کردستان ترکیه یا پ.ک.ک- یک گروه شبه‌نظامی کرد در ترکیه که آمریکا آن را گروه تروریستی می‌داند- و همچنین نیروهای کرد و اداره خودگردان در شمال شرق سوریه، ادامه داد: ما تمامیت ارضی سوریه را حفظ خواهیم کرد و جوامع محلی را از دست تروریست‌ها آزاد خواهیم کرد. اکنون اردوغان می گوید که می خواهد جلوتر برود.

طبق گزارش کورتنی کوبه از NBC News، گزارش شده که لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده در مورد تهاجم احتمالی ترکیه مطلع شده است. به گفته مقامات دفاعی در مصاحبه با کوبه، آستین سپس به کارکنان پنتاگون دستور داد تا پاسخی به آن ارائه دهند. وقتی از وزارت دفاع خواسته شد که آیا گزارش کوبه را تایید می کند یا نه؟ پنتاگون شبکه وکس را به اظهارات استرول در روز چهارشنبه ارجاع داد.

 آنیا بری، محقق و عضو کمیته اضطراری روژاوا - منطقه خودگردان کردی در شمال شرقی سوریه - که در حال حاضر در شهر قامیشلو (که در مرز بین روژاوا و ترکیه ساکن) گفت: « اداره خودگردان [روژاوا] در حال آماده سازی برای مقابله با تهاجم است. برای مقابله با تهاجم، وضعیت اضطراری اعلام شده و نیروهای کمکی نظامی به مناطقی که ترکیه برای حمله مشخص کرده است، فرستاده شده اند.

 مظلوم عبدی، فرمانده کل نیروهای دموکراتیک سوریه روز جمعه در یک کنفرانس مطبوعاتی هشدار داد که ترکیه برای تهاجم دیگری آماده می شود. عبدی مذاکرات با آمریکا را تایید کرد اما نسبت به توانایی ائتلاف برای توقف تجاوزات بیشتر ابراز تردید کرد و گفت: ائتلاف مواضعی داشته اما نمی‌تواند جلوی حملات ترکیه به مناطق ما را بگیرد. 

ترکیه و نیروهای همکار آن به موارد متعدد در نقض حقوق طی عملیات‌های اشغالگری متهم شده اند. بخش بزرگی از نگرانی ایالات متحده و کردها در مورد تهاجم، پیرامون بعد انسانی آن است.

 دیده بان حقوق بشر و دیگران سوء استفاده از غیرنظامیان را در مناطق موسوم به "منطقه امن"، از زمان ایجاد آن در تهاجم سال 2019 به اراضی تحت کنترل کردها مستند کرده‌اند که شامل گلوله باران بی رویه مناطق غیرنظامی، اعمال خشونت جنسی و محدود کردن منابع حیاتی مانند آب است. بر اساس گزارش دیده بان حقوق بشر، ارتش آزاد سوریه به عنوان نیروی همکار ترکیه، در سال ۲۰۲۱، در مناطق تحت کنترل کردها، خودسرانه 162 نفر را بازداشت و حداقل 20 کودک را در گروه های خود بکار گرفته‌است. 

هر گونه اقدام ترکیه برای افزایش قلمرو خود در سوریه، به نوبه خود خشونت را علیه غیرنظامیان افزایش می دهد و باعث بی ثباتی بیشتر می شود.

 پ.ک.ک یا حزب کارگران کردستان ترکیه یک گروه شبه نظامی ناسیونالیست کرد مستقر در ترکیه است. این سازمان که ابتدا برای سرنگونی دولت ترکیه تلاش می کرد اما بعداً خواستار رعایت حقوق و تعیین سرنوشت برای کردها شد، مسئول حملات تروریستی در دهه‌های 1970، 80 و 90 در ترکیه بود. پ.ک.ک این اقدامات‌ را به خاطر اقلیت کردها انجام می داد که در طول تاریخ، با غیرقانونی اعلام شدن فرهنگ شان، قتل عام غیرنظامیان و ویران کردن روستاهای کردنشین و موارد دیگری از نقض حقوق در این کشور سرکوب شده‌اند. 

علاوه بر این، مرکز اطلاعات روژاوا - سازمان رسانه ای که داوطلبانه تجزیه و تحلیل، تحقیق و گزارش هایی در مورد شمال شرق سوریه ارائه می کند - در آخرین گزارش خود به آوارگی اجباری کردها و ساختن روستاها برای اعراب سوریه سایر مناطق اشاره می کند. این گزارش تخمین می‌زند که از سال 2018، نزدیک به 300000 کرد از منطقه عفرین در شمال سوریه آواره شده‌اند و تقریباً همین تعداد آواره با کمک نهادهای مرتبط با دولت ترکیه و سرمایه‌گذاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در آنجا اسکان داده شده‌اند.

 از سال 2015 که آتش بس بین ترکیه و پ ک ک شکسته شد، جنگ و نقض حقوق بشر در امتداد مرزهای سوریه و عراق افزایش یافته است. بر اساس تجزیه و تحلیل گروه بین المللی بحران،از سال 2015 تاکنون 600 غیرنظامی در حملات تروریستی یا جنگ کشته شده اند، 3878 جنگجوی پ‌ک‌ک کشته شده‌اند و 1360 تن از نیروهای امنیتی ترکیه نیز در درگیری‌ها از پای در آمده‌اند.

این اندیشکده در طول تهاجم سال 2019 شواهد بیشتری از نقض حقوق مانند اعدام‌ غیرنظامیان، آواره کردن دسته جمعی و حمله به غیرنظامیان توسط نیروهای ترکیه و شورشیان پیدا کرد. 

ظهور دوباره داعش برای جهان بد و برای مردم سوریه و عراق بدتر خواهد بود 

همانطور که استراول چهارشنبه گذشته اشاره کرد خطراتی برای امنیت زندان‌هایی که جنگجویان داعش در آن نگهداری می‌شوند و نيز اردوگاه‌های آوارگان وجود دارد. نیروهای SDF از این اردوگاه‌ها و زندانها محافظت می‌کنند. بر اساس برآورد او، نزدیک به 10000 جنگجوی داعش در زندان‌های تحت کنترل نیروهای SDF نگهداری می‌شوند و تقریباً 60000 پناهجو - که برخی از آنها هوادار داعش هستند و پتانسیل بالایی برای رادیکال شدن دارند - در اردوگاه‌های الهول و ازراق در وضعیت "تحقیرآمیزی" زندگی می‌کنند. بر اساس گزارش سال 2022 دیده بان حقوق بشر، شرایط آنها اغلب غیرانسانی و تهدیدی برای زندگی ساکنان است.

 در دوران اوج قدرت داعش، قربانیان اصلی ایدئولوژی و روش های ظالمانه این گروه کسانی بودند که در واقع، تحت حکومت آنها زندگی می کردند. اعمال خشونت وحشیانه، از جمله اعدام در ملاء عام یا تهدید به آسیب جسمی جدی به دلیل تخلفاتی مانند پوشیدن لباس های غربی، از اقدامات معمول روزانه این گروه بود.

 با اینکه که حملات داعش در غرب و سایر مناطق جهان با موفقیت بذر وحشت کاشت، غیرنظامیان در قلمرو تحت کنترل داعش مجبور شدند در حالت ترس دائمی زندگی کنند. همانطور که تیم الحاج، روزنامه‌نگار سوری در ماه مارس سال جاری در مقاله ای برای بنیاد کارنگی اشاره کرد، داعش همچنان در حال انجام حملات در مقیاس کوچک‌تر در مناطقی است که بر آن کنترل ندارد.

 گزارش پنتاگون در دسامبر 2021، از کاهش توانایی داعش در عراق و سوریه خبر می دهد اما داعش هنوز توانایی حمله، ایجاد ترس، و «استثمار و برانگیختن اختلافات فرقه‌ای، قومی و قبیله‌ای» را دارد. داعش در سوریه، عمدتاً حملات و آدم‌ربایی‌هایی در مقیاس کوچک‌تر را در جستجوی ایجاد دوباره خلافت در تعقیب انجام می‌دهد. 

نگرانی ایالات متحده این است که در یک وضعیت بی ثبات، جنگجویان SDF - نگهبانی از زندان ها و اردوگاه ها را برای محافظت از قلمرو خود در برابر تهاجم احتمالی ترکیه ترک کنند. این نگرانی احتمالاً نگرانی مشروعی است. استرول گفت: «فقط تعدادی نیروی SDF برای نگهبانی و گشت زدن وجود دارد، بنابراین آنها آنچه را که ما به آن اهمیت می دهیم از اولویت خارج می کنند. آنچه ما به آن اهمیت می دهیم تامین امنیت بازداشتگاه ها و ادامه عملیات ضد تروریسم است تا بتوانیم فشار بر داعش را حفظ کنیم. اگر واقعاً ترکیه حمله کند و جنگجویان SDF به سمت شمال پیشروی کنند، شرایط برای جنگجویان داعش فراهم می‌شود تا از زندان فرار کنند؛ تاکتیکی که آنها به آن عادت کرده‌اند.

همانطور که لوئیزا لاولاک و سارا کاهلان از واشنگتن پست در ماه فوریه گزارش دادند، داعش در ماه ژانویه اقدام به عملیاتی در زندانی در حسکه سوریه کرد که طی آن بیش از 500 نفر کشته شدند و تعداد نامعلومی از زندانیان فرار کردند. نگهبانان SDF تنها پس از 10 روز نبرد و با حمایت نیروهای آمریکایی و بریتانیایی کنترل تأسیسات را به دست گرفتند. در بازگویی واشنگتن‌پست از این نبرد، غیرنظامیان در اثر جنگ آواره شدن یا در قرنطینه بودند، و یا بدون دسترسی به نیازهای حیاتی مانند دارو و سوخت رها شدند. 

با این حال، مهم نیست که اردوغان چه می گوید، نمی توان تهاجم را انجام شده فرض کرد. به گفته آنیا بری، نشست روز سه شنبه میان ترکیه، ایران و روسیه می تواند تلاش های ترکیه را خنثی کند. او با وجود اعلام آمادگی ترکیه برای حمله به کردها و پیامدهای جدی آن برای عملیات ضد تروریستی و وضعیت انسانی در سوریه گفت: «همچنین این باور وجود دارد که ترکیه در نهایت اجازه حمله از روسیه و ایران را نخواهد گرفت.»

منبع: وبسایت نشریه وکس

سرویس جهان- خبرگزاری کردپرس