نقش رسانه ها در حکمرانی خوب / نصرت الله حیدری
سرویس ایلام - دکتر نصرت‌الله حیدری پیشکسوت رسانه و استادیار علوم سیاسی به مناسبت روز خبرنگار به جایگاه رسانه ها اعم از مکتوب، تصویری و مجازی در حکمرانی خوب پرداخته است.

به گزارش خبرگزاری کردپرس، دکتر حیدری در این یادداشت عنوان کرد:

آنچه این روزها ذهنم را درگیر کرده است، ضرورت حکمرانی و حرکت به سمت حکمرانی اندیشه محور و در نهایت "حکمرانی خوب" است. حکمرانی در اینجا به عنوان فعالیت، شیوه عمل یا قدرت حکم‌راندن دولت است. منظور از دولت در اینجا دولت به مفهوم عام یعنی قوای سه گانه است نه به معنی قوه مجریه.

کمسیون حکمرانی جهانی، حکمرانی را چنین تعریف کرده است: "حکمرانی مجموعه ای از روش های فردی و نهادی، عمومی و خصوصی است که امور مشترک مردم را اداره می کند. حکمرانی فرایندی پیوسته است که از طریق آن منافع متضاد یا متنوع را همساز نموده و اقدام همکاری جویانه اتخاذ می‌گردد. حکمرانی شامل نهادهای رسمی و نظام هایی است که برای تضمین رعایت قانون قدرت پیدا کرده اند، همچنین قرارهای غیر رسمی که مردم و نهادها بر سر آنها توافق نموده اند یا درک می کنند که به نفع آنهاست".

بانک جهانی نیز برای حکمرانی خوب شش ویژگی برمی‌شمارد: حق اظهار نظر و پاسخگویی؛ پرهیز از خشونت؛ اثربخشی دولت؛ حذف مقررات اضافی؛ حاکمیت قانون و مبارزه با فساد.

رسانه ها می توانند در استقرار حکمرانی خوب که بستر ساز حکومتی مردم سالار است بسیار موثر باشند. حکمرانی خوب نیازمند پاسخگو بودن مسئولان است.رسانه ها در این بستر می توانند با کارکرد موثر نقشی حیاتی در این زمینه داشته باشند. 

نگارنده برای رسانه ها اعم از مکتوب، تصویری، شنیداری و مجازی کارکردهای ذیل را در حوزه حکمرانی خوب قائل است:

۱. مطالبه گری و ایجاب مسئولان به پاسخگویی، در هر جامعه ای که رسانه ها قدرت پرسش گری داشته باشند، پاسخگویی فرهنگ خواهد شد و شفافیت به عنوان یک اصل راهبردی نهادینه خواهد شد و حکومت در مسیر حکمرانی خوب هدایت خواهد شد.

۲. حکمرانی بدون شفافیت مالی معنا نخواهد داشت. قدم اول رسانه ها در این حوزه مطالبه گری استانداردهای ثبت و انتشار اطلاعات است و گام دوم پیگیری استقرار دولت الکترونیک است، این امر هم به پاسخگویی سریع و هم به شفافیت مالی و مبارزه با فساد کمک خواهد کرد.

۳. کارکرد دیگری که رسانه ها در کمک به استقرار حکمرانی خوب می توانند ایفا نمایند؛کمک به توانمند سازی دولت است. عمده ترین این سیاست هایی که رسانه ها می توانند دنبال کنند عبارتند از: اصلاح نظام قضایی، تمرکز زدایی، مبارزه با فساد، شفاف‌سازی نظام بودجه‌ای و شایسته سالاری.

۴. یکی دیگر از از کارکردهای رسانه ها کمک به اثربخشی دولت می باشد. اثربخشی می‌تواند؛ شامل کیفیت سیاستگذاری و ارائه خدمات عمومی و فقدان موانع قانونی در روند توسعه جامعه باشد.

۵. حاکمیت قانون از مولفه های حکمرانی خوب است. رسانه ها باید تلاش کنند تا حاکمیت قانون در جامعه که شامل حفاظت از حقوق مالکیت و استقلال قضایی و کنترل فساد است به شکل جدی دنبال و عملیاتی شود.

۶. کنترل و مبارزه با فساد از ارکان مهم حکمرانی خوب است. باید بدانیم که فساد از راه هایی از قبیل کاهش رشد، مالیاتهای تنازلی، هدف گیری ناکارآمدتر طرح های اجتماعی، دسترسی نابرابر به آموزش، انحراف سیاستی به نفع نابرابری در تملک دارایی، کاهش هزینه های اجتماعی و افزایش و مخاطرات سرمایه گذاری برای فقرا، نابرابری درآمد و فقر را افزایش می‌دهد. رسانه ها باید در این حوزه تلاش نمایند با مبارزه با فساد در همه لایه ها اجتماع آسیب پذیری جامعه خاصه اقشار کم درآمد و فقیر را به حداقل ممکن برسانند. رسانه ها می توانند با کمک به شفافیت و پاسخگویی در مدیریت هزینه های عمومی، ترویج حاکمیت قانون، به این مهم کمک نمایند.

در پایان برای همه رسانه های پرتلاش استان که با حداقل امکانات وبا سختی به رسالت بزرگ رسانه ای خود برای تعالی استان اهتمام دارند، آرزوی توفیق روز افزون در سپهر حکمرانی خوب در بستر رسانه را دارم.