دود زباله سوزی در چشمان شهر طلایی ایران
سرویس آذربایجان غربی- تکاب، شهر طلایی ایران، با معادن عظیم سنگ و طلا در کنار همه محرومیت های تاریخی اش، سال ها است به دلیل کمبود امکانات در شهرداری، برای دفن پسماند هم در عذاب است! و شهردار این شهر در نبود امکانات به زباله سوزی روی آورده، تخلفی آشکار که خلاف قوانین مدیریت پسماند و هوای پاک است اما دود آن به چشم مردم و محیط زیست می رود و در این وضعیت خبری از پرداخت عوارض آلایندگی معادن به شهرداری نیست.

به گزارش خبرنگار کردپرس، یک سال پیش وضعیت بغرنج سایت پسماند تکاب، فرماندار سابق این شهرستان را به بازدید از سایت جمع‌آوری پسماندهای شهری کشاند. سایتی که مزارع و اراضی کشاورزی و واحدهای صنعتی اطرافش، به دلیل عدم ساماندهی و پراکنده شدن زباله‌ها بر اثر وزش بادهای موسمی آسیب می بینند و ضعف مدیریتی شهرداران ادوار هم بر این مشکلات افزوده است.

قدمت ٥٠ ساله سایت پسماند شهری تکاب و نبود امکانات و ماشین آلات لازم در شهرداری این شهر برای مدیریت سایت، در حال حاضر به یک تهدید جدی برای محیط زیست و بهداشت عمومی تبدیل شده است.

تابستان سال گذشته، فرماندار پیشین تکاب در جریان بازدید از این سایت از آغاز عملیات اجرایی طرح مدیریت و ساماندهی سایت جمع‌آوری پسماند این شهرستان با ٥ میلیارد ریال اعتبار خبر داد و تاکید کرد: «با توجه به ایجاد آلودگی ناشی از وضعیت فعلی سایت پسماند، پیگیری‌های لازم و فوری برای تخصیص اعتبار ساماندهی این سایت انجام شد و از محل اعتبارات توازن منطقه ای تخصیص یافته و هزینه خواهد شد».

بر این اساس مقرر شد؛ عملیات ساماندهی سایت جمع آوری زباله شهری به طول ۷۰۰ متر شامل فنس‌کشی و سایر اقدامات ساماندهی محوطه سایت توسط شهرداری اجرا شود و بنا بر گفته های فرماندار تکاب؛ «پیش بینی شده بود با اجرای این طرح، میزان آلایندگی ناشی از جمع‌آوری زباله‌های شهری تا حد قابل‌توجهی کاهش یابد و مشکلات زیست محیطی مرتبط با آن هم رفع شود». اما خبری از ساماندهی نشد

.

 علیرغم محکومیت شهردار قبلی در مراجع قضایی به دلیل نقض قوانین مدیریت پسماند، شهردار جدید تکاب هم همان رویه را در پیش گرفته و اینبار به جای دفن اصولی پسماندها به زباله سوزی در محل سایت روی آورده است! مسئله ایی که آشکار خلاف قوانین مدیریت پسماند و قانون هوای پاک است و شهردار تکاب به بهانه کمبود امکانات، مرتکب تخلفی محرز شده است.

شهرداری بر اساس ماده 1 قانون مدیریت پسماند مصوب ٢٠ اردیبهشت ماه ١٣٨٣ و به منظور حفظ محيط زيست كشور از آثار زيانبار پسماندها و مديريت بهينه آنها، مکلف شده است سیاستهای مقرر در این قانون را رعایت نماید. بر اساس بند ج ذیل ماده 2 این قانون، شهرداری به عنوان مديريت اجرايي پسماند، مسئول‌ برنامه‌ ريزي، ساماندهي، مراقبت و عمليات اجرايي مربوط به توليد، جمع‌ آوري،‌ ذخيره‌ سازي، جداسازي، حمل و نقل، بازيافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنين‌ آموزش و اطلاع رساني در اين زمينه است و بر اساس ‌مواد ٧ و ٩همین قانون، مديريت اجرايي كليه پسماندها غير از صنعتي و ويژه در شهرها و حريم آنها به عهده شهرداری ‌ها است و شهرداری موظف است در چارچوب برنامه فوق و در‌ مهلتي كه در آيين ‌نامه اجرايي اين قانون پيش ‌بيني مي ‌شود، كليه پسماندهاي عادي را ‌به‌ صورت تفكيك شده جمع ‌آوري، بازيافت يا دفن نمايد.

بر اساس ماده ٢٠ قانون هوای پاک مصوب ٢٥ تیر ماه سال ١٣٩٦  انباشتن پسماندهاي خانگي و ساختماني در معابر عمومي و فضاي باز خارج از مكانهاي تعيين شده توسط شهرداري ها يا سوزاندن آنها و همچنين سوزاندن بقاياي گياهي اراضي زراعي پس از برداشت محصول ممنوع بوده و متخلف حسب مورد به جزاي نقدي درجه شش موضوع ماده (١٩) قانون مجازات اسلامي محكوم مي شود.

البته عمل غیر قانونی شهرداری و یا هر شخص حقیقی یا حقوقی دیگری نه تنها در قانون هوای پاک بلکه در قانون مدیریت پسماند نیز جرم انگاری شده است و طبق ماده ١۶ قانون هوای پاک، نگهداري، مخلوط كردن، جمع ‌آوري، حمل و نقل، خريد و فروش، دفع، ‌صدور و تخليه پسماندها در محيط بر طبق مقررات اين قانون و آيين ‌نامه اجرايي آن خواهد ‌بود. در غير اين صورت اشخاص متخلف به حكم مراجع قضايي به جزاي نقدي در بار اول ‌براي پسماندهاي عادي از پانصد هزار (٥٠٠.٠٠٠) ريال تا يكصد ميليون (١٠٠.٠٠٠.٠٠٠) ريال و براي ساير پسماندها از دو ميليون ریال (٢.٠٠٠.٠٠٠) تا يكصد‌ ميليون (١٠٠.٠٠٠.٠٠٠) ريال و در صورت تكرار، هر بار به دو برابر مجازات قبلي در اين ‌ماده محكوم مي ‌شوند.

این روزها در گرمای تابستان، زباله سوزی ها در تکاب صدای شهروندان را درآورده، کما اینکه سایت پسماند به واحدهای تولیدی، صنعتی و مزارع کشاورزی هم نزدیک است و تبعات پسماند سوزی به معضلی اساسی برای تکاب تبدیل شده است. متاسفانه علیرغم وضعیت نامساعد موجود، «ساماندهی سایت پسماند» در بین افتتاح و کلنگ زنی یک هزار و 520 میلیارد ریال طرح هفته دولت در تکاب هم جایی ندارد!

خبرنگار کردپرس در این باره با شهردار تکاب هم تماس گرفت، اما  تماس ها بی پاسخ ماند.

برای کسب جزییات بیشتر به سراغ رئیس اداره محیط زیست شهرستان تکاب رفتم.  محمدرضا صادقیان در گفت و گو با خبرنگار کردپرس در خصوص وضعیت دفن پسماند شهرستان تکاب می گوید: سایت پسماند تکاب قدیمی و حدودا ٥٠ ساله است و از ابتدا جایگزینی آن طبق استانداردهای لازم نبود و فاقد مجوز زیست محیطی است. متاسفانه در حال حاضر این سایت کارکرد خود را از دست داده و در ضعف مدیریتی شهرداری تکاب و نبود امکانات در شهرداری سایت پسماند در وضعیت بسیار نامناسبی قرار گرفته است.

او اضافه می کند: وضعیت سایت به گونه ایی شده که شیرابه ها کنترل نمی شوند و پلاستیک و زباله ها به محیط اطراف پراکنده شده‌اند و از سوی دیگر شهرداری تکاب اقدام به زباله سوزی در محل سایت پسماند کرده که این امر مغایر با قانون است.

صادقیان تصریح می کند: اداره محیط زیست شهرستان تکاب نیز در دوره شهردار قبلی در پی اخطار های متعدد و عدم پاسخگویی شهردار در نهایت او را به مراجع قضایی معرفی کرد و شخص شهردار به دلیل نقض قوانین محکوم شد.

او ادامه می دهد: در حال حاضر هم که شهرداری جدید بر سر کار آمده وضعیت تغییر چندانی نکرده لذا اداره محیط زیست تاکنون یک بار به شهردار اخطار داده است، قانونا باید سه بار اخطار داده شود و در صورت عدم توجه شهرداری مسئله از طریق مراجع قضایی پیگیری می‌شود، البته اداره محیط زیست شهرستان به دلیل حفظ حقوق عامه، بهداشت محیط و حفظ هوای پاک و استانداردهای زیست محیطی گزارش و مستندات خود را در اختیار دادستان شهرستان تکاب قرار داده است.

رییس اداره حفاظت محیط زیست تکاب می گوید: دادستان نیز در خصوص این موضوع بسیار حساس بوده و به دلیل رعایت بهداشت عمومی به قضیه ورود کرده است و پیگیری های همچنان ادامه دارد.

صادقیان بیان می کند: متأسفانه شهرداری عنوان کرده که امکانات و ماشین آلات لازم را برای دفن اصولی و مدیریت سایت پسماند را در اختیار ندارد و این مسئله سبب نقض قانون و آلودگی‌های موجود شده است، در حالی که روزانه ۴۰ تا ۵۰ تن زباله در این سایت تخلیه می شود که مقدار قابل توجهی نیست، اما شهرداری حتی در مدیریت این میزان هم ناتوان مانده  است.

او با اشاره به عدم وجود فاضلاب شهری در تکاب اضافه می کند: متاسفانه فاضلاب شهری هم از طریق ماشینهای لجن کش به این سایت انتقال داده می شوند و به همراه شیرابه زباله ها وضعیت نامساعدی را در محل شکل داده اند، شهرداری هم اقداماتی انجام داده که کافی نیست و نتوانسته اند شیرابه و لجن را مدیریت کنند.

صادقیان تاکید می کند: لازم است چاه های ایزوله و سدهای پیشگیری از نفوذ شیرابه ها در محل سایت پسماند شکل بگیرد و در آن صورت محیط زیست می‌تواند به نمونه برداری از محل اقدام کند.

رییس اداره حفاظت محیط زیست تکاب  در پایان با اشاره به قدمت بالای سایت پسماند و مدیریت غیر اصولی آن می گوید: شهرداری باید در فکر تعیین مکان جدید پسماند باشد که در حال حاضر مکان یابی و انجام مطالعات آن در دستور کار است و شهرداری بتواند سایت جدید پسماند را مطابق با استانداردهای زیست محیطی به ما معرفی کند و در صورت تایید اداره محیط زیست سایت جدید اقدام به فعالیت خواهد کرد.

به گزارش کردپرس، تکاب، شهر طلایی ایران، با معادن عظیم سنگ و طلا در کنار همه محرومیت های تاریخی سال های است به دلیل کمبود امکانات شهرداری برای دفن پسماند هم در عذاب است!

این شهرستان با داشتن چنین معادن بزرگ و غنی، همچنان از محرومیت و فقر رنج می برد و هنوز هم در لیست ٣١ شهرستان محروم ایران قرار دارد. در حالی که این معادن می توانستند در خدمت توسعه این مناطق باشند، اما خبری از دریافت حقوق دولتی معادن نیست! همچنین در تمام این سال های فعالیت معادن در تکاب، تا کنون عوارض آلایندگی و سهم یک درصد از فروش درآمدها به این شهرستان پرداخت نشده است.

 سال ١٣٩٧ فرماندار وقت تکاب گفته بود؛ «مدیریت پسماند شهری و دفع بهداشتی زباله به ١٥ میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد»، میزان اعتباری که سال گذشته از سوی فرماندار پیشین به تخصیص ٥ میلیارد ریال اعتبار رسید! و مشخص نیست که این میزان هم اختصاص یافته است یا نه؟! چرا که سایت همچنان در وضعیت بغرنجی است و دود زباله سوزی همچنان به چشم مردم و محیط زیست می رود!!

گزارش/ تانیا شعفی