لزوم اعزام یک هیئت ویژه به غرب کشور/ **احسان هوشمند
در هفت روز گذشته بخشی از شهرستان‌های غرب کشور شاهد رویدادهای تلخ و غم‌انگیزی بود. اتفاقات شهرهای جوانرود، سقز، بوکان، مهاباد و پیرانشهر و قروه نشانه‌های نارضایتی بخشی از هموطنان ما از روندهای موجود است. پیش از این عدم مشارکت قابل‌ توجه بخشی از هموطنان به ‌ویژه در غرب کشور در انتخابات اخیر مجلس و ریاست‌ جمهوری نشانه ‌های بروز این نارضایتی را هویدا کرده بود. درگذشت خانم مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد جرقه ‌ای بود که موجب بروز اعتراضات وسیعی در گوشه و کنار کشور شد.

همزمان با دیگر نقاط کشور، غرب کشور نیز در دو ماه گذشته به صورت مستمر شاهد حضور اعتراضی گروهی از شهروندان در خیابان‌ها بود. اعتراض‌هایی که گاه و بیگاه با خشونت نیز همراه بود و به ‌تدریج به خشونت بیشتر منجر شد. شوربختانه در هفت روز گذشته ابعاد این خشونت‌ها بسیار بیشتر شده و موجب کشته و زخمی شدن شماری از هموطنان شد. برخی اتفاقات دیگر مانند حملات و آتش زدن مشکوک چند خانه شهروندان ایل بزرگ منگور هم موجب شد تا احتمال بروز خشونت دو طرفه میان شهروندان در مهاباد افزایش یابد که خوشبختانه مهار شد. روز گذشته نیز جوانرود در استان کرمانشاه و پیرانشهر در استان آذربایجان غربی شاهد افزایش التهاب و خشونت بود. در این شرایط شهروندان چشم‌انتظار ابتکار عملی اثربخش در غرب کشور هستند تا بخشی از رنج ‌های مردم التیام و برای کاهش خشونت‌ها تدابیر تازه و جدی‌ ای اندیشیده شود.

در شرایط موجود به جز نیروی‌های انتظامی و شهروندان معترض نیروی واسط و میانه مرکب از معتمدین و دلسوزان و مشفقان در میدان نیست که بتواند به کاهش التهاب یاری رساند. مسئولین محلی و استانی نیز استفاده از ظرفیت‌های مدنی و اجتماعی برای مدیریت شرایط دشوار موجود را تاکنون به صورت جدی و هماهنگ و برنامه‌ ریزی شده مورد توجه قرار نداده ‌اند. استمرار خشونت‌ها موجب چرخه بیشتر و عمیق‌ تر خشونت می شود و بر درد و رنج هموطنان در کل کشور به‌ ویژه در غرب می‌ افزاید و به فعال شدن شکاف‌ های دیگر منجر می ‌شود. استمرار این وضعیت نافی اداره معقول کشور است. در دو ماه گذشته تنها پس از اتفاقات غم‌انگیز زاهدان و خاش که با تلفات فراوان همراه بود، در ابتکارعملی چند هیئت برای ریشه‌ یابی حوادث و بررسی علل بروز خشونت‌ها عازم منطقه شد. حضور این هیئت‌ها موجب کاهش نسبی خشونت ‌ها شد و به تغییرات در ساختار انتظامی استان سیستان و بلوچستان و به‌ صورت محتمل تغییرات بعدی در مدیریت عالی استان منجر شده و می ‌شود.

با این تجربه مشخص شد که حضور هیئت ویژه نه‌ تنها موجب سوء استفاده نمی‌ شود و نشانی از ضعف تلقی نمی‌ شود، بلکه با ابتکار عمل می ‌توان به کاهش خشونت ‌ها و مدیریت شرایط امیدوار بود. اگر این روند در سیستان و بلوچستان استمرار داشته و با مسببین احتمالی بروز خشونت و حوادث برخورد مناسب گیرد اثرات امیدبخشی در پی خواهد داشت.

تجربه اعزام هیئت ویژه و ترمیمی به سیستان و بلوچستان نشان داد ابتکار عمل در سطوح مختلف، آن هم در شرایطی که مدیران محلی از توانایی و دانش و تجربه لازم و تدبیر مورد نیاز برای مواجهه با شرایط موجود برخوردار نبودند، می‌تواند در کاهش خشونت‌ها اثرگذار باشد.

لذا ضروری است مقامات عالی‌ رتبه کشور با درک واقع ‌بینانه از شرایط دردناک و غم‌انگیز به‌ وجودآمده برای مدیریت شرایط موجود وارد عمل شوند و با ابتکار عملی مؤثر، هیئتی برای ریشه‌ یابی حوادث و برخورد با کم‌ کاری‌ها یا خطاهای احتمالی اعزام شود. این اقدام در شرایط ملتهب کنونی می ‌تواند بر بهبود شرایط اثرگذار باشد. چنانچه اراده اعزام هیئت شکل گیرد، می‌توان با استفاده از ظرفیت ‌های کارشناسی برای اقدامات مؤثر پیشنهادات بعدی را به مسئولان امر ارائه کرد. امروز هموطنان  سنی‌ مذهب ما در غرب کشور چشم ‌انتظار ابتکار عمل و اقدامات ترمیمی مسئولان ارشد و عالی ‌رتبه کشور هستند. امید است با اعزام یک هیئت ویژه با اختیارات فوق‌العاده به درد‌ها و رنج‌های هموطنان عزیز در غرب کشور توجه جدی مبذول شود. فراموش نکنیم منطقه درگیر تنش‌های مذهبی و قومی مشهود و عمیقی است و در این شرایط ایران عزیز ما بیش از هر زمان نیازمند تدبیر و آرامش و عقلانیت است.

منبع: روزنامه همیهن

**پژوهشگر مسائل اقوام