دوبیتی‌های کُردی ظاهر سارایی، عاطفه سرشار و اندیشه‌ سیال در شعر کُردی جنوبی
سرویس ایلام - “کەلیمەو کەمووتەر” عنوان مجموعه دوبیتی کردی استاد ظاهر سارایی است که به تازگی به زیور چاپ آراسته و نشر زانا انتشار داده است.

به گزارش خبرگزاری کردپرس، عنوان مجموعه عنوانی تازه و امروزی است؛ “کەلیمەو کەمووتەر” ترکیب ادبی زیبایی است که می تواند تداعی گر، آزاد‌اندیشی و اندیشه‌ی آبی شاعر باشد!

در مجموعه حاضر، با مجموعه‌ای متنوع به لحاظ مضمون و درون‌مایه روبر هستیم و شاعر با اندیشه‌ای سیال و عاطفه‌ای لطیف و آنی شاعرانه، دریافت‌های خود را از هستی، بی‌واسطه در قاب لحظه‌ها به تصویر می‌کشد!

“کەلیمەو کەمووتەر” هشتاد و شش دوبیتی را در خود جای داده است و می توان چینش دوبیتی‌ها را به لحاظ مضمونی مشاهده کرد.

 شاعر با نگاه اندیشه‌ورز خود، خالق دوبیتی‌هایی است که حیرت و سرگشتگی، عشق و عرفان، آرمان و آرزو را به هم آمیخته است و دغدغه‌های فرهنگی و اجتماعی‌اش را گاه با اشارات رندانه و طنز آمیزش، بازتاب می‌دهد!

زبان لطیف و روان و بهره‌گیری از معماری دقیق واژه‌ها و توجه به واژگان اصیل و قابلیت گسترده‌ی ارتباطی، از دیگر شاخصه‌های این اثر است و نشانی از تصویرهای انتزاعی و دور از ذهن در خود ندارد و التذاذ ادبی در این مجموعه به راحتی میسر است.

شاعر در پرداخت دوبیتی‌ها و تنوع مضامین، به شعریت اثر چشم داشته و تصویرپردازهای بدیع و دقیق و کشف و شهود شاعرانه را با خود همراه نموده است.

دوبیتی های زیبایی در این مجموعه به زیبایی هر چه تمام‌تر در مجموعه آمده است.

“م واران خوازم و ده ێشتەیل سەر سەوز

م خوازم گوڵ دە ئێ باخە بکەێ رەوز

م خوازم ماسی قرمز وە نازەو

بخەێ دەس دە ملِ مانگِ سە‌ر حەوز”

پرداخت یک‌پارچه و قافیه‌بندی دقیق و تصویرپردازی بدیع و نگاه تازه و هنجارشکنانه و نقاشی خیال‌انگیز ماه، ماهی و حوض، به زیبایی هر چه بیشتر دوبیتی را در ذهن ترسیم می‌کند!

شە‌وارم ها دە دڵ ها دە درۊنم

شەوارم دووگە خەم،خڕ خوەێ دە خۊنم

دڵم ڕووژەو نیە‌کەێ تا جوور فەرهاێ

نەتاشم تاشِ شەو دە بێستۊنم

شەوار می تواند اشاره ای پنهانی به لایه‌های پنهایی ذهن باشد؛ جایی که مخزن امیال سرکوب شده است و در وجود ته‌نشین می‌شود.

و در بیت دیگر بارقه‌های امید و اشاراتی شیرین و دگرگونه به فرهاد دوبیتی را به انسجام می‌رساند.

ترکیب زیبای “تاش شه‌و” بیستونی که درون ماست و درنگی که خواننده را به فکر وا می دارد!

چریکەێ بڵبڵ و کوڕکەێ کە پوو چگ

خوڵەێ کەو تۊلگەیل پاێ چروو چگ

زەمانە فەرق دێرێ وەرد ئوومە

دی ئەو دەورە ک نه‌ۊ دەورەێ دروو، چگ

شاعر با بهره‌گیری از زبان روان و لطیف خود ترکیبات و واژگان اصیل را در کنار خود جای داده است.

کوڕکە ێ کە پوو، خوڵە‌ێ کە‌و تۊلگ پاێ چروو، نا خودآگاه خاطرات نوستالوژیک

گذشته را به ذهنت متبادر می سازد؛ دورانی نه چندان دور، سرشار از راستی و زلالی!

یە کێ بۊ وە کەمووتەر،چگ ئه‌ڕا ئەوج

یەکێ بۊ وە بەت و نیشتەو سەر مەوج

م ماێەم ڕا ژیان وەرد برێ چەفت

م ماێەم ڕا خوسە وەرد برێ گەوج!

شاعر با پرداخت قافیه‌های تازه و بهره‌گیری از چاشنی طنز، و نگاه انتقاد‌آمیز

تلخ‌کامی‌ها را روایت می کند.

دو پەچیە گورگ و پەس ها نامِ گیانم

گرێ گورگە لوان، جارێ شوانم

خوەمی دەێ ماجەڕا هەم شێویامە

نیەزانم م،یە کێگم یا دوانم!

در این دوبیتی،تقابل زیبایی‌ها و زشتی‌ها نمایان است؛ آوردن” عبارت دو پەچیە گورگ و پەس” می توان نمودی از زشتی‌ها و زیبایی‌هایی باشد که در جود ماست و” گیان” را شاید بتوان به ناخودآگاه و لایه‌های پنهان ذهن تعبیر کرد، جایی که خوبی‌ها و زشتی‌ها بهم آمیخته است.

شاعر با آوردن بیت:

خوەمی دەێ ماجەڕا هەم شێویامە

نیەزانم، م یەکێگم یا دوانم!

این گمگشتگی و سرگردانی را در ابعاد وجودی‌مان تداعی می کند!

ئەڕا یەێ لوقمە نان، ڕەنگ‌زەرد ئەڕا بووم

گەنۊشِ و گەن‌خوەر و گەن‌گەرد ئەڕا بووم

ئەڕا شێرێ نەوم دە وێشگِ خوەم

چڵاسِ سەگ‌لسِ نامەرد ئەڕا بووم

شاعر با پرداخت دقیق واژه‌ها و توجه به محور همنشینی و معماری دقیق واژه‌ها، مناعت طبع را می ستاید و بی‌مایگان را نکوهش می‌کند.

مجموعه” کەلیمەو کەمووتەر” سرشار از دوبیتی هایی با تصویر پردازهای دقیق و تکنیک‌های زیبای زبانی است.

یە‌کەو گرتیمنە چۊ مانگ و مانێشت

دە مانێشت دڵم مانگ ت دانێشت

خوەشە مانگ ت دە ئاسوو شە‌وەیلم

نیە‌کەم مانگ ِ خوەشت وەرد خوەر ئاڵێشت!

انسجام دقیق معنای و ارتباط محکم مصراع ها با یکدیگر و آورن ترکیبات،مانگ و مانێشت،مانێشت دڵ، و پایان‌بندی محکم،گیرایی و زیبایی دو بیتی را دوچندان می سازد.

خەیەم ئەو گل دە هەر جاێ دەروەنێگە

بەیەم ڕا هەر جیێ کووس و کەنێگە

گوناێ بەوگم چە بۊ؟ قەپ دا دە سێفێ

برا مەر قیمەت سێفێ چەنێگە!

شاعر در این دوبیتی،نگاهی عرفانی و فلسفی به قصه ی آدم و آفرینش دارد و این نگاه را با اشاراتی شیرین و طنز آمیز به تصویر می کشد.

مجموعه‌ی “کەلیمەو کەموتەر” مجموعه ای ارزشمند، با عاطفه ای سرشار و اندیشه‌ای سیال است که دریچه‌های تازه‌تری از دوبیتی کردی پیش روی مخاطبان گشوده است و نشانی دیگر است از قابلیت‌های زبانی و شعری کردی جنوبی!

نویسنده: مهدی آرمانی - شاعر کُردی سرای ایلامی