انجام پایش های کیفی رودخانه قشلاق/حذف فسفر با تزریق مواد شیمیایی
سرویس کردستان- پایش های کیفی در رودخانه قشلاق در کنار راه اندازی واحد تزریق مواد شیمیایی برای حذف فسفر در تصفیه خانه فاضلاب سنندج از مورادی است در راستای اجرای سامانه انتقال آب از سد ژاوه توسط شرکت آب و نیرو صورت گرفته است.

به گزارش خبرنگار کردپرس، روز سه شنبه شرکت آب و نیرو پس از دغدغه های فعالان زیست محیطی در خصوص آلودگی های سامانه انتقال سد ژاوه و تصفیه خانه شهر سنندج، شرایط بازدید خبرنگاران استان از طرح تصفیه خانه سنندج و سایت دفن زباله این شهر را فراهم کرد.

در این بازدید از «اتمام عملیات اجرایی اتصال شیرابه محل دفن زباله های شهر سنندج به تصفیه خانه» و «افتتاح واحد تزریق مواد شیمیایی تصفیه خانه فاضلاب» خبر داده شد.

تا کنون 35 میلیارد تومان از منابع داخلی شرکت آب و نیرو برای پروژه هزینه شده و بعد از بازدید رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور مقرر شده 50 میلیارد تومان دیگر اختصاص یابد و با تزریق این میزان دیگر مشکل منابع مالی این پروژه حل و در زمان تعیین شده بهره برداری می شود.

انجام پایش های کیفی برای کیفیت رودخانه قشلاق

ابتدای این بازدید با نشست خبری همراه بود که در آن مشاور و مدیر طرح ارتقای کیفی تصفیه خانه فاضلاب شهر سنندج از اقدامات آب و نیرو برای کیفیت رودخانه قشلاق گفت. «در سالهای اخیر در کردستان برای حفاظت از کیفیت رودخانه قشلاق و سفره آب های زیرزمینی و تغذیه کننده قشلاق اقدامات خوبی انجام شده که می توان از ساماندهی شیرابه محل دفن زباله شهر سنندج در کنار راه اندازی واحد شیمیایی در تصفیه خانه شهر سنندج برای اولین بار در کشور نام برد.»

به گفته «رضا کیانی» نزدیک به 20 کیلومتر در طول رودخانه قشلاق لایروبی شده که منجر به اتصال بخش زیادی از نواحی شهری و روستایی گشته است.

او با بیان اینکه اتصال رودخانه قشلاق به گاوه رود از جمله اقدامات خوب در سال های گذشته بوده، از پایش های کیفی صوت گرفته در این زمینه گفت. «در گاوه رود در ماه ها و فصل های مختلفی پایش های کیفی در مناطقی که منابع آلاینده ای نقطه ای بود، انجام شده و ایستگاه پایش کیفیت آب دایر گشته و با نتایج به دست آمده ساماندهی تضفیه خانه و سایت تصفیه خانه شهر سنندج راه اندازی شد و با این اقدامات بخش عمده ای از نگرانی کیفیت آب حل شده است.»

دستاوردی بزرگ برای حذف فسفر

«کیانی» سپس در پاسخ به این سؤال که میزان حجم ورودی شیرابه به تصفیه خانه چقدر است، گفت که «یکی از نکات خوب پروژه استفاده از توانمندی خارجی بود و مشاور همکار خارجی هم در این پروژه داریم به طور قطع کاری که در تصفیه خانه فاضلاب شهر سنندج داشتیم اولین تجربه در سطح کشور است اگر پروژه ای در سنندج تعریف شد برای کمی و کیفی تصفیه خانه شهر سنندج با همین رویکرد از توانمندی مشاور خارجی استفاده شد و اینکه با ساماندهی، شیرابه دفن زباله سنندج منتقل و واحد شیمیایی دیده شود برای کاهش و حذف فسفر دستاورد بزرگی بوده و برای استان این کاری که انجام می شود از نظر کیفی در سطح کشورهای توسعه یافته است.»

او همچنین به این سؤال که تصفیه خانه میزان آلودگی را چقدر می تواند رفع کند، این طور پاسخ داد که «در سطح استان گفته می شود این تصفیه خانه در وضع موجود شرایط خاصی از آلایندگی دارد و خیلی خطرناک ممکن است باشد، این در حالی است که حساسیتی که ما در طراحی داشتیم به عنوان یک فاکتور مهم کاهش و حذف فسفر به عنوان اصلی ترین مسئله در نظر گرفته شده است.»

مطبق اظهارات «کیانی» در مدل کیفیت رودخانه حساسیت بر روی فسفر است و اگر استاندارد رایج کشور خروجی فسفر در تصفیه خانه ها را عدد 6 می داند تلاش می کنیم و طراحی کردیم این میزان به زیر یک میلی گرم برسد.

او با تأکید بر اینکه پارامترها در فصول مختلف پایش می شود و اندازه گیری می گردد، به خطر وجود فسفر در آب اشاره کرد. «وقتی در آب فسفر زیاد می شود مواد مغذی هم افزایش می یابد و از حدی بالاتر مشکل ساز است و شرایط بی هوازی اتفاق می افتد و این برای گونه های زیستی خطرناک است.»

کاهش فسفر با تزریق واحد شیمیایی

در ادامه پس از نشست خبری از واحد شیمیایی تصفیه خانه که برای اولین بار در کشور اجرا شده است بازدید به عمل آمد.

براساس گزارش روابط عمومی شرکت آب و نیرو در واقع شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران به منظور ارتقای کیفی آب رودخانه ژاوه علاوه بر توسعه و ارتقای تصفیه‌ خانه سنندج، با همکاری استانداری و محیط زیست کردستان اقدام به اتصال مجرای شیرابه محل دفن زباله این شهر به تصفیه‌خانه فاضلاب نموده است.

شیرابه زباله از آلوده ترین ترکیبات تولیدی از پسماند دپو شده صنعتی و شهری بوده که حاوی حجم بسیار بالایی از مواد آلی و ترکیبات شیمیایی و معدنی است. این ترکیبات یکی از بزرگترین تهدیدها برای سفره‌های آب زیر‌زمینی به شمار می‌آید که شرکت آب و نیرو به منظور ارتقای کیفی آب رودخانه قشلاق با ایجاد خط انتقالی به طول هشت و نیم کیلومتر، مجرای شیرابه حاصل از دفن پسماند و زباله سنندج را به تصفیه‌خانه فاضلاب این شهر منتقل و در آنجا پس از رقیق‌سازی تصفیه می‌شود.

سایت زباله شهر سنندج در سال 72 در محلی واقع در 12 کیلومتری جاده سنندج- کامیاران و در محوطه‌ای به مساحت تقریبی  36 هکتار احداث گردیده که تقریبا روزانه، پذیرای بیش از 370 تن زباله شهر سنندج و روستاهای اطراف آن تا شعاع 20 کیلومتری می‌باشد و پیش از این شیرابه حاصل از آن بدون هیچ تصفیهای به رودخانه قشلاق سرازیر می‌گردید

.

شرکت آب و نیرو همچنین به منظور ارتقای تصفیه‌خانه فاضلاب و کاهش یا حذف شیمیایی فسفر پساب‌ها، جهت جلوگیری از تغذیه گرایی سد ژاوه، یک ساختمان شیمیایی احداث کرده است که با افزودن محلول نمک‌های فلزی سبب واکنش این نمک‌ها با فسفات محلول در فاضلاب و تشکیل رسوبات جامد و ته‌نشینی آن‌ها در کیک لجن می‌شوند. رایج‌ترین نمک‌های فلزی مورد استفاده در این فرآیند انواع خاصی از کلرید و سولفات آهن است.

به گفته سرناظر تصفیه خانه و کارشناس مشانیر «در این واحد شیمیایی در واقع با تزریق زاج سبز به فاضلاب ورودی سبب ته نشینی فسفر می شود بخشی از فسفر را با این واحد به حد زیر یک میلی گرم در لیتر می آوریم و هم اکنون تمامی تجهیزات نصب شده و قابل افتتاح است.»

به گفته «عباس موقوفه» هر کدام از مخزن ها 4 شبانه روز تزریق را انجام می دهند و بعد از پر شدن مخازن استارت می کنیم که برود سمت هوادهی و عملیات تزریق رسوب را انجام دهد.

او از اجرای این واحد برای اولین بار در سطح کشور خبر داد. «در هیچ تصفیه خانه ای واحد شیمیایی نداریم این ساختمان اضافه شده چون بالادست ژاوه بوده و در اصل برای حذف و کاهش فسفر ایجاد شده است.»