خسران میلیاردی در قطب تولید سیب ایران
سرویس آذربایجان غربی- سال 99، سال حمایت از تولید بود، اما واگذاری تصمیم گیری در مورد صادرات محصولات کشاورزی به وزارت صمت از سوی رییس جمهور، باعث تلمبار شدن هزاران تن سیب درجه یک در سردخانه ها و از دست دادن بازار فروش شد. اکنون قطب سیب ایران با 80 هزار تن سیب بدون بازار، سال تولید و مانع زدایی ها را با خاطره ایی تلخ آغاز کرده است.

به گزارش خبرنگار کردپرس، روز شمار دلهره آور سیب آذربایجان غربی و قطب سیب ایران، در حالی دو ماه پایانی سال حمایت از تولید را سپری می کرد که بیش از 500 هزار تن سیب در سردخانه های این استان تلمبار شده بود و اکنون با گذشته یک ماه و نیم از سال جدید هنوز 80 هزار تن سیب در سردخانه باقی مانده است.

نایب رییس کمیسیون کشاورزی مجلس به کردپرس می گوید: «پایان اردیبهشت آخرین فرصت برای صادرات این میزان سیب باقی مانده، است در غیر این صورت کیفیت خود را از دست می دهند».

هر چند در حال حاضر روند صادرات برقرار است و به گفته رییس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی؛ «روزانه هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۵۰۰ تن سیب درختی از این استان صادر می شود». اما در 22 روز باقی مانده از اردیبهشت ماه به عنوان آخرین فرصت برای صادرات سیب های باقی مانده، اگر طبق گفته رییس جهاد کشاورزی آذربایجان غربی روزانه یک هزار و 500 تن سیب هم صادر شود باز هم 47 هزار تن سیب در سردخانه ها باقی می ماند و این یعنی خسران مالی برای قطب سیب ایران در سال تولید، پشتیبانی ها، مانع زدایی ها!

این داستان تکراری هر ساله تجدید می شود و مسئولان برای فروش دست به دامان بازارهای صادراتی می شوند و در آخر هم سیب ها یا خوارک دام می شوند یا راهی کارخانه های کنسانتره .

آذربایجان غربی با اختلاف دو برابری بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب ایران است و یک میلیون و ۴۴۰ هزار تن از ۴ میلیون تن سیب تولیدی کشور در این استان تولید می‌شود. اما محدودیت های صادرات محصولات کشاورزی دامنگیر سیب آذربایجان غربی هم شده است. حدود 6 ماه پیش وزارت صنعت معدن تجارت ممنوعیتی بر صادرات سیب مقرر کرد که این موضوع در روند صادرات سیب تاثیر گذاشت و باعث اخلال در نحوه صادرات شد. این ممنوعیت در مقطعی ۱۵ روزه برقرار شد و همزمان با آن در کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی اقداماتی جهت لغو ممنوعیت انجام شد و دوباره روند صادرات برقرار شد.

در هر حال در یک ماه و نیم پایانی سال که می بایست روزانه 12 هزار تن سیب از استان خارج شود، روزانه تنها 2 هزار تن صادر می شد و این فاجعه بود.

به جای رفع مشکل در اواخر اسفند ماه سال 99، با وجود تلمبار شدن 250 هزار تن سیب در سردخانه های آذربایجان غربی اینبار ستاد تنظیم بازار مصوبه محدودیت و ممنوعیت در صادرات سیب درختی را ابلاغ کرد. در آن زمان استاندار آذربایجان غربی با انتقاد از این مسئله گفت: «با وجود تلاشهای فراوان برای تسهیل در روند صادرات سیب درختی، متاسفانه این مصوبه ضربه بزرگی به اقتصاد استان وارد می کند».

سرانجام در پی درخواست استاندار از رئیس جمهور برای تسهیل در صادرات سیب درختی، روحانی به وزرای صمت و جهاد کشاورزی دستور داد تا اقدامات لازم برای جلوگیری از خسارت به کشاورزان و باغداران با تسهیل در فرایند سیب درختی را به عمل آورند

اما چاره کار این نبود، زیرا دوگانگی تصمیم گیری ها در خصوص محصولات کشاورزی بین وزارت خانه های جهاد کشاورزی و صمت باعث شد تا محدودیت هایی در صادرات سیب وضع شود و در نهایت سیب ها در سردخانه ها تلمبار شوند!!

نایب رییس اول کمیسیون کشاورزی، مجلس به  کردپرس می گوید: «تغییر متولیان تنظیم بازار کشور از جهاد کشاورزی به سازمان صمت توسط سران سه قوه باعث چندگانگی تصمیم گیری در امر صادرات محصولات کشاورزی و از دست دادن زمان صادرات میوه شد».

جلال محمودزاده اضافه می کند: «رییس جمهو  با بازگشت اختیارات بازاریابی و تنظیم بازار از وزارت صمت به وزارت جهاد کشاورزی مخالف است. در حالیکه این موضوع می تواند به کنترل تنظیم بازار منجر شود».

او معتقد است؛ «در وهله نخست فقط شخص آقای روحانی مسئول وضعیت موجود است، زیرا برخلاف قانون از صادرات محصولات کشاورزی جلوگیری کردند تا حداقل دو ماه از پیک صادرات این محصولات گذشت. با اقداماتی که در کمسیون کشاورزی مجلس انجام گرفت، مقرر شد صادرات سیب و پرتقال در قبال واردات موز و انبه انجام شود که بدین ترتیب بخشی از سیب‌ها صادر شد اگر این اقدام هم انجام نمی‌شد اضافه بر این مقداری که باقی مانده هزاران تن سیب در سردخانه‌ها از بین می‌رفت».

اکنون 80 هزار تن سیب درختی آذربایجان غربی پس از ۹ ماه همچنان چشم انتظار تعیین تکلیف هستند و روز شمار قطب سیب ایران در سال حمایت از تولید(سال 99) توانست یک میلیون و 200 هزار تن تولید کند اما این میزان بازاری برای فروش نداشت و با موانع زیاد صادراتی همراه بود. اکنون در سال پشتیبانی و مانع زدایی ها، سرنوشت بدتری در انتظار آنها است. یا اینکه در سردخانه ها کیفیت خود را از دست داده و خوراک دام می شوند یا در بهترین حالت راهی کارخانه های کنسانتره خواهند شد.

عمده سیب تولیدی آذربایجان غربی مربوط به شهرستان های ارومیه، اشنویه، سلماس و مهاباد است. ارزش ریالی تولید این محصول در استان افزون بر 40 هزار میلیارد تومان است، اما متاسفانه سالهاست این شیوه مدیریت کام باغداران را تلخ و تلخ تر کرده است. اما این سرنوشت تلخ سیب تولیدی درجه یکی است که بدون مدیریت و برنامه ریزی تولید می شود، بدون اینکه بازارهای هدف آن از قبل تعیین شده باشند.

هنوز هم مسئولان از روند در حال انجام صادرات می گوید؛ در حالی که  تنها پس از 22 روز، دیگر، سیب ها قابل صادرات نیستند و به اعتقاد کارشناسان و فعالان بخش اقتصادی آذربایجان غربی ارزش سیب های تولیدی استان که در سردخانه ها تلمبار شده اند 8 تا 10 هزار میلیارد ریال برآورد می شود و در صورت نبود اقدام مناسب باید شاهد دورریختن این حجم عظیم سیب درختی با کیفیت درجه یک بود.

تولید بدون برنامه ریزی، محدودیت صادرات، نبود قوانین مدون تولید و عرضه و صادرات محصولات کشاورزی، دست ایران را از بازار جهانی کوتاه کرده و هر روز رقیبان جدیدتری بر سر راه قرار می گیرند. به عنوان مثال ترکیه ۲۳ درصد بازار محصولات کشاورزی روسیه را در اختیار دارد در حالی که این میزان برای ایران ۶ درصد است، همچنین ترکیه ۲۰ درصد بازار محصولات کشاورزی ارمنستان و ایران تنها ۵ درصد از این میزان را در اختیار دارد. در حالیکه بازار محصولات کشاورزی ایران می توانست درعین تولید به اشتغالزایی و درآمدزایی بیانجامد اما نامدیریتی ها آن را نقش برآب کرد!... .

گزارش/ تانیا شعفی

در کردپرس بیشتر بخوانید؛

روزشمار دلهره آور سیب صادراتی آذربایجان غربی در مدار بی تدبیری!

وجود ١٨٠ هزار تن سیب در سردخانه های آذربایجان غربی/ یک ماه آینده آخرین فرصت صادرات

قطب سیب ایران به مدیریت نیاز دارد نه امید!