خڵات چیرۆک بەڕۊ/ کەیوومەرس رزایی

وە ناو خاسیەیل پاک

جاێ کتاو و کتاو خوەنین لە ناو هەر ملەتێگ تۊەنێد جیەگای فەرهەنگی و دانش جمعی و... ئەو ملەتە لە ناو جهان ئمڕووا نیشان بێیەیدن.

جەشنوارە جوور یەێ تەزاهر کومەڵگا یا دەروەچێگ ئڕاێ نیشان دان ئاستێگ لە پیشرەفت ئەو کومەڵگا لە دریژەێ دیروکا تەوان و کاریگەری خوەێ لە بان مرۆڤ نیشان داس و ملەتێگ وە گڕێنگی جەشنوارە پەێ بردنەو لە لێ کەڵک وەر گردنە بیشک ئمڕوو وە پلەو پایەێ بەرزێگ لەو زەمینە ڕەسینە.

 هەرسەێ نووڕسن نوو وە ئەدبیات کوردی وە کوڵ سابقەێ فەرەێگ نەێرێدو عمرێ لە حدود سی ساڵه له پارێزگەی کرماشان و ئیلام ڕەسێدن ئمجا ئێ جمشتە؛ جمشت هەزەو زوان و ئەدەبیات کوردیه ک دەسەڵات و دەرەقەت خوەی له چالاکەیل و مرۆڤەیلێ گرتێیه ک هەمیش هەزەو زوان داڵگی خوەیان بۊنه و جوور یەێ ماف سەرەکی نورسنە پێ و  تا ئێسە وە مدوەیل جیاوازێگ وە پێ نەرەسینە یا خاستر یەسە بۊشیم کەمتر ڕەسینە.

 ئەڵبەت وە نەوەتیاێ نەمینێدن ک ئێ جمشتە لە شوون زارەیل ترەک کوردی جور سورانی و... لەێ ناوچە قومیاس و ئێسه دۊای ئێ چەن ساڵ تێکووشینه بایەس دەرفەتێگ بوود ئڕای جەژن گرتن و مارفی ئەوانەگ ئێ ساڵیارە بێ کەمتەرین چەو تەوەقوێ کار کردنە.

یەک تر لە مدوەیل جشنوارە  ئڕای یەسەگ هۊر بکەیمەو ئەو دەسکەفته گ له ئێ ساڵانە وە دەس هاتنه هەرسەی هایمنه سەر رێ، ئەمان مدوو جەژن گرتن یەسە گ بۊشیم زوان کوردی له پارێزگەی کرماشان و ئیلام گەشە کردێە و ها لە جم جۊڵ پڕهازێگ و تەوان مڵمڵانێ کردن وەڵ زوانەیل ترەکا دێرێدن. ئێرنگە چەوەڕێ یەسە گ نۊسەرەیل و شاعێرەیل جوان بانه بان ئێ هێڵه و بتۊەنن وە ئێ رێیه گ هەڵکەفتێیه دریژه بێیەن و خوەێان وە کومەڵگا بناسنن.

لە لاێ ترەکەو کارێان بکەفێده وەرچەو و لە ئاماژ ڕخنە بون و خوەێان وەڵ هاوفکرەیلێانا هەڵسەنگنن.

ئێسه گ بڕیاره جەشنوارەیگ داشتۊمن هەر وە ئێ مدووه له شار ئسڵام ئاباد، شار بەڕۊەیل ریشەدار و سەربەرز، شار چالاکەیل و نۊسەرەیلێ گ هەر کام وە بەش خوەیان تێکووشینه تا ئێ جمشته له وڵاتێان بکەفێدەو رێ.

 بایەس ئمێدوار بۊمن وە ئاکامێ دڵبگرێگ برەسێدن، هەرسەی زانیم گیچەڵ فرەس، هەرسەی زانیم هێمان نووڕگەیل هەڵەیگ هەس گ نیەیلێ ئێ داره وە خاسی پەل بووەشنێد، هەرسەی زانیم ئێ ڕێە ڕێ سەر راسێگ نییەو گیر و گرفتەیلێگ هەس،

لە باوەت مدو هەڵوێژانن ناوێ؛به‌ڕۊ(بلوط) باێە ئشارە بکەم ک شارمان وە عنوان پاریزگاێ بەرۊ لە ئێران ناو نریاس و وە ێە ئفتخار و شانازێگە ئەڕامان و باێە لە حفز سروشت و دارەیل بەڕۊمان تێکوشان بکەیم و هه ناو نان ئێ جشنوارە تۊەنێد کومککارمان بود و لە لاێەن ترەو ئێ جشنوارە لە سالیار وەرێن ناوێ نریاس و تاریخ دیارێگ لە ئدارەێ فەرهەنگ ئرشاد ئڕاێ نریاس وە یە هەڵگەردێدەو ئەو کاتەگ جایزەێ گەوڕاێ دەنگ ئازادی هێماێ نەکەفتۊدەو ڕێ یا بەرگوزار نەۊ. یە وەێ خاترە وەتم ک دوسەیلمان وە گشت بزانن نەتواسیمە دوارە کارێگ بود و لە تەجربەێ سالیان دۊر دەنگ ئازادی ئیسفادە کەیم و ئەڕامان جور یەێ چراخ ڕوشنە تا ڕێ گوم نەکەیم.

 باێە ئمێد داشتۊمن وە ئاخرخەیری، و پەرتخێ گ بتۊەنێد نیشاندەر جیگای راسگانی زوان کوردی لە ناوچەی خوەمان بوود.

مدووەیل سەرەکی جەشنوارەێ چیروک کوردی هەم رەسێده تێکووشینێ گ تا ئێسه بۊه و هە بانە گەشە بکەن ئڕای بانان.

کەسەیلێ گ هێمان له چۊنیەتی هۊر کردن له زوان و ئەدەبیاتێ گ تایبەت وە زەین و پیشینەی خوەیانە نەڕەسینەسەو،  ئێسه گ دەرفەتێ هەس تۊەنن بکەفنه شوونێ و تۊەنن لانکەم وەل پەلێگ له ئێ پێشهاتە پەیوەندی بگرن، تۊەنن بۊنن گ هەنای گەپ له تەتیان زوان و مێژگ دەیم یانێ چوە، هەنای گەپ له مرۆڤ زانا دەیم یانێ چوە، و هاتێ هەر ئێ پرسیارەیله، هەر ئێ وەتوویژەیله بووده ترۊسکەیگ له ناو زەین مرۆڤەیلێ گ هەزەو راسیەتن، هەزەو یەنە گ له کووڵ واگیژەی سەدەی وێرانی دەرۊنی، پا بارنەو و ئڕای چەن رووژ چەو بووڕنه تەتیان مێژگ و زوان داڵگی و ئەدەبیاتێ گ پسای لەنوو گیان گرێد و ئاکامێ یەسە گیاندارەو بود، هەرسەێ لە هۊرەو نەوەیمن هه لەێ سێ دەهە ک ئڕاێ بنوا نریان کار ئەدەبی لە زارێگ کات فرەێگ نییە ئمجا دۊنیمن کارەیل گەوراێگ کریاس و نۊسەریل وڵات خوەمان وە بێز چەو گرتن ئەدبیات زارەیل ترەک زوان کوردی و هه لەێوا ئەدب فارسی ک زوان ئاموزیشی و رەسمی ئێمەس کەڵک گردیمە و لە رێ ئێ زوانە وەڵ ئەدبیات جەهانیا ئاشنا بۊمنە و یانە گشتی کومەککار نۊسەر ناوچەێ خوەمان بۊنە ک تۊەنسنە پەروەندەی قابل قەبوڵیگ وە دەس بارن و ئێرنگە گەپەیل فەرەێگ ئڕاێ وەتن داشتون.

وە ئمێد کومەککار بۊن نۊسەریل و نۊنەرەیل ناوچە و وە رێەو بردن جەشنوارێگ لە  حەد ناو و نیشان شارەگەمان.