به گزارش خبرنگار کردپرس، در سال ۹۸ یکسری از اراضی ملی واقع در روستای آصف آباد از توابع بخش مرکزی شهرستان قروه با عنوان توسعه طرح هادی به میزان ۳۲ هزار مترمربع به بنیاد مسکن واگذار می شود. یک واگذاری که با انتقال سند از سمت اداره منابع طبیعی صورت گرفت و بنیاد مسکن هم پس از مراحل انتقال سند، اقدام به واگذاری این زمین ها به یکسری اشخاص غیربومی می کند. زمین هایی که بنا به اظهارات متولیان سازمان محیط زیست کردستان بکر و ویژه بوده و در منطقه حفاظت شده بدر و پریشان قرار دارد و در واقع هرگونه واگذاری زمین در این مناطق غیرقانونی و ممنوع است.  

بر همین اساس سازمان محیط زیست کردستان با عنوان «واگذاری غیرمجاز اراضی ملی حفاظت شده» از دو اداره منابع طبیعی و بنیاد مسکن شکایت می کند. شکایتی که در سال ۱۴۰۱ صورت گرفته و در دست بررسی قرار دارد.  

در همین زمینه خبرنگار کردپرس برای پیگیری آنچه اتفاق افتاده با سه اداره مرتبط تماس گرفت که دو نهاد محیط زیست و منابع طبیعی حاضر به مصاحبه و پاسخ گویی شدند اما رئیس بنیاد مسکن شهرستان پاسخ گویی خود را به بعد از اعلام نتیجه دادگاه موکول کرد.  

شکایت محیط زیست از منابع طبیعی و بنیاد مسکن

به گفته رئیس محیط زیست شهرستان قروه ۴۴ قطعه از زمین های روستای آصف آباد در شهرستان قروه به مساحت ۲۵۰ تا ۳۵۰ متر به بنیاد مسکن توسط اداره منابع طبیعی واگذار شده که این زمین ها جزو مناطق حفاظت شده بدر و پریشان و درست در سرچشمه روستا بوده و طبق قانون برای هرگونه واگذاری باید از محیط زیست استعلام و مجوز گرفته شود.   

«توفیق زارعی» با بیان اینکه سند همه مناطق حفاظت شده در اختیار منابع طبیعی بوده و نظارت و حفاظت با محیط زیست است، تأکید کرد که «برای هر نوع واگذاری، منابع طبیعی باید از محیط زیست استعلام می گرفت و برای زمین های آصف آباد بدون استعلام از محیط زیست واگذاری انجام شده است». 

او علت اصلی شکایت را در استعلام نگرفتن از محیط زیست عنوان کرد و ادامه داد «با توجه به اینکه هیچ استعلامی از محیط زیست گرفته نشده از لحاظ حقوقی علیه واگذاری اراضی آصف آباد از منابع طبیعی و بنیاد مسکن و صاحبان زمین ها به تعداد ۴۴ تَن اقدام به شکایت کرده و در دست بررسی است». 

«زارعی» با تأکید بر اینکه مطابق ماده ۱۶ قانون حفاظت محیط زیست واگذاری اراضی ملی در مناطق حفاظت شده ممنوع است، حتی نحوه واگذاری این اراضی را هم دارای ایراد دانست. «این زمین ها به نام طرح هادی واگذار شده اما بیشتر به یکسری اشخاص غیربومی همانند تعدادی از پرسنل دادگستری، فرمانداری و بنیاد مسکن داده شده و همین نارضایتی روستاییان را هم در پی داشته و معلوم نیست این اراضی ابتدا به اهالی روستا داده اند و بعد توسط خود اهالی فروخته شده یا که نه از همان ابتدا به اشخاص دیگری واگذار گردیده است که در هر صورت واگذاری غیرقانونی به حساب می آید. مطابق قانون، بنیاد مسکن زمانی می تواند زمین هایی را به اشخاص غیربومی واگذار کند که داخل روستا متقاضی نداشته باشد و در این بین جدای از بحث واگذاری غیرقانونی اراضی حفاظت شده به بنیاد مسکن، باید مشخص شود که آیا از همان ابتدا به اهالی روستا برای واگذاری چنین زمین هایی اطلاع رسانی شده است یا نه؟».  

او در پاسخ به این سؤال که چرا اداره محیط زیست از سال ۹۸ تا ۱۴۰۱ پیگیری لازم را نداشته، بیان کرد که «محیط زیست مطلع نبود از وضعیت ساخت و سازی که آنجا می شود و به محض اینکه مطلع شدیم اقدام قانونی خود را لحاظ کردیم». 

«زارعی» درباره اینکه چرا نماینده محیط زیست در کمیته فنی صورتجلسه را امضا کرده، چنین پاسخ داد که «امضا برای طرح توسعه هادی روستای آصف آباد بوده نه الحاق اراضی حفاظت شده به روستا».

واگذاری اراضی حفاظت شده در هر شرایطی ممنوع است

در ادامه معاون محیط زیست طبیعی کردستان توضیحات تکمیل تری درباره الحاق اراضی برای مسکن را داد. آن طور که «محمد معروف قادری» می گوید «محیط زیست یکی از نهادهایی است که برای الحاق اراضی به طرح هادی روستایی که بیشتر به نام بازنگری طرح هادی شناخته می شود، از آن استعلام می گیرند. و برای این کار دو پروسه وجود دارد یکی مربوط به اراضی داخل منطقه حفاظت شده هست و دیگری هم اراضی خارج از منطقه حفاظت شده». 

به گفته او پروسه مربوط به داخل اراضی حفاظت شده مهم است و براساس ماده ۱۶ قانون حفاظت از محیط زیست، تحت هیچ شرایطی نمی توان اراضی حفاظت شده را واگذار کرد مگر در مواقع خیلی ضروری که آن هم باید از طریق سازمان مرکزی تصمیم گیری شود و بسیار پروسه طولانی دارد.  

«قادری» بر نقش مهم محیط زیست در الحاق اراضی ملی حفاظت شده تأکید کرد. «موضوع اصلی این است که برای هرگونه الحاق اراضی ملی حفاظت شده باید از محیط زیست استعلام گرفته شود درست همانند ده ها موردی که استعلام گرفته شده، اما در مورد آصف آباد از محیط زیست استعلامی گرفته نشد». 

او حتی به واگذاری زمین ها به اشخاصی خارج از اهالی روستا هم اشاره داشت. «مشکل الآن اینجاست اراضی که باید برای روستا باشد و منجر به توسعه آنجا و مهاجرت معکوس شود به روستاییان واگذار نشده و همین مشکل محیط زیست را دوچندان کرده است». 

معاون محیط زیست طبیعی کردستان در ادامه در پاسخ به این سؤال که خرید و فروش اراضی ملی حفاظت شده امکان پذیر هست یا نه؟ گفت که «خرید و فروش اراضی ملی با هر شرایطی و توسط هر شخصی ممنوع است و اگر واگذاری به اهالی روستا انجام شده و بعد به فروش رفته این کار غیرقانونی بوده و باید پیگیری شود». 

«محمد معروف قادری» حتی واگذاری اراضی حفاظت شده برای جهش تولید مسکن را هم ممنوع دانست. «محیط زیست حتی اجازه واگذاری اراضی به جهش تولید مسکن را هم ندارد. ماده ۱۰ قانون جهش تولید مسکن به صراحت بیان کرده که اراضی حفاظت شده برای جهش تولید مسکن را نمی توان واگذار کرد». 

مطابق سخنان این مقام مسئول با وجود تمامی این موارد اما برای واگذاری اراضی آصف آباد هیچ گونه استعلامی از محیط زیست گرفته نشده و برای همین وارد فاز قضایی شده و تا بدین لحظه آرای مختلفی صادر گشته که البته هنوز قطعی نیست». 

از نظر «قادری» یکی از اهداف واگذاری زمین برای نیازمندان و ساکنان روستاهاست و کار کردن خلاف این هدف مشکل ساز می شود.   

نکته دیگری که او به آن اشاره کرد این بود که «حتی بعد از استعلام بازهم جلسه تشکیل و بازهم اعلام نظر شده و بعد تصمیم گیری می شود، این نیست که بلافاصله تصمیم گیری صورت گیرد. در واقع استعلام موردی باید از محیط زیست شود و اینکه برای آصف آباد چرا استعلام نشده جای سؤال دارد». 

منابع طبیعی: نهاد متقاضی باید استعلام می گرفت

«طبق ماده ۴ قانون توسعه و حمایت از مسکن اگر درخواست اراضی برای توسعه طرح هادی شود در قالب تفاهم نامه دو طرفه در کمیته فنی با حضور نمایندگانی از منابع طبیعی، محیط زیست و بنیاد مسکن و دیگر نهادهای مرتبط برای واگذاری تصمیم گیری می شود». مدیر کل منابع طبیعی کردستان با بیان این جمله توضیحاتی درباره زمین های واگذار شده آصف آباد داد. «برای واگذاری اراضی آصف آباد سال ۹۵ درخواست واگذاری توسط بنیاد مسکن داده شد و منابع طبیعی هم براساس همان تفاهم نامه صورت وضعیت حقوقی را پر کرده و ۳۲ هزار مترمربع از اراضی ملی روستا به بنیاد مسکن اختصاص داده می شود که در سال ۹۸ سند این اراضی توسط مدیرکل وقت منابع طبیعی کردستان به نام بنیاد مسکن استان انتقال می یابد». 

«بهزاد شریفی پور» درباره اینکه چرا استعلام از محیط زیست گرفته نشده گفت که «ما نمی دانستیم که آصف آباد منطقه حفاظت شده است و هیچ نقشه ای هم از طرف محیط زیست به منابع طبیعی در این خصوص که نشان دهد این روستا جزو مناطق حفاظت شده است، ارائه نشده تا ما در جریان باشیم. آیا محیط زیست نباید نقشه و لیستی از اراضی حفاظت شده را به نهادهای مرتبط همانند منابع طبیعی بدهد؟». 

او از اینکه نماینده محیط زیست سال ۹۵ در کمیته فنی صورتجلسه مربوط به آصف آباد را امضا کرده، خبر داد. «بعد از انتقال سند، بنیاد مسکن باید استعلامات لازم را اخذ می کرد هرچند متولیان این نهاد اعلام کردند چون نماینده محیط زیست در آن سال در کارگروه کمیته فنی حضور داشته و امضا کرده و بلامانع داده لذا دیگر استعلامی گرفته نشده است».  

به گفته «شریفی پور» در حال حاضر در روستاهای «سرتیپ آباد، ویهج، خندان آباد، پیرسلیمان، میهم و…» واگذاری برای طرح توسعه هادی انجام شده و مخالفت اصلی برای این واگذاری نیست و مشکل چیز دیگری است». 

او نوع واگذاری و اینکه این اراضی به چه اشخاصی داده شده را مهم دانست. «در سال ۱۴۰۰ بنیاد مسکن این اراضی را  به تعدادی از اشخاصی که اهل و ساکن روستا نیستند واگذار می کند که بعد از این واگذاری پلیس مفاسد اقتصادی و دادستانی به ماجرا ورود می کنند».

مدیرکل منابع طبیعی کردستان در ادامه تأکید کرد که «شکایت اصلی به همین نوع واگذاری مرتبط می شود و در حال حاضر از ۳۲ هزار مترمربع ۱۲ مورد ساخت و ساز صورت گرفته و  برای مابقی فعلاً تا مشخص شدن وضعیت جلوگیری شده است». 

مطابق سخنان «بهزاد شریفی پور» برای ۳۲ تَن در این زمینه که شامل مدیران هم می شود پرونده قضایی تشکیل و  تا این لحظه رأی بدوی برای عده ای صادر شده اما حکم قطعی هنوز معلوم نیست. هرچند در بخشی حکم قطعی را دیوان محاسبات داده اما برای همین مورد پرونده ای در دیوان ثبت و در دست پیگیری قرار دارد».  

او در پایان سخنان خود به این نکته پرداخت که «منابع طبیعی طبق قانون عمل کرده و ما مکلف نیستیم استعلام بگیریم و خود دستگاه متقاضی باید استعلام بگیرد و ضمن اینکه ماده ۱۶ قانون محیط زیست می گوید محیط زیست قائم مقام منابع طبیعی است و باید نسبت به اراضی حفاظت شده رصد کافی داشته باشد».

با این وصف باید مشخص شود این سه نهاد متولی چقدر در این واگذاری غیرقانونی اراضی ملی حفاظت شده در آصف آباد قروه آن هم درست در سرچشمه روستا مقصر هستند و چرا زمان لازم نهادهای نظارتی ورود نکرده اند تا به این مرحله از ساخت و ساز و مشکلات پیش رو نرسد!؟

گزارش و عکس: زیبا امیدی فر

* این خبرگزاری آماده انتشار توضیحات متولیان بنیاد مسکن کردستان است.