۱۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۹:۳۳
جانشینان احتمالی اردوغان

سرویس جهان-ترکیه در آستانه یکی از مبهم‌ترین دوره‌های سیاسی خود قرار دارد. تداوم قدرت رجب طیب اردوغان، سناریوی انتقال موروثی یا امنیتی قدرت، و تلاش اپوزیسیون برای شکستن بن‌بست اقتدارگرایی هم‌زمان در جریان است. گزارش بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها هشدار می‌دهد که «ترکیه پس از اردوغان» نه الزاماً دموکراتیک‌تر، بلکه می‌تواند صحنه رقابت تند درون حاکمیت، مهندسی انتخابات و تشدید بحران سیاسی باشد.

به گزارش کردپرس،  گزارش تحلیلی بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها هشدار می‌دهد که دوران پس از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ۷۱ ساله ترکیه، نه‌تنها با انتقالی آرام و دموکراتیک همراه نخواهد بود، بلکه می‌تواند به تشدید اقتدارگرایی، منازعه درون‌نخبگانی و حتی بی‌ثباتی سیاسی منجر شود. به‌رغم گمانه‌زنی‌ها درباره وضعیت سلامتی اردوغان، او همچنان ابزارهای حقوقی و فراقانونی متعددی برای حفظ قدرت فراتر از ۲۰۲۸ در اختیار دارد؛ از اصلاح قانون اساسی و انتخابات زودهنگام گرفته تا تعلیق انتخابات در شرایط اضطراری.
بر اساس این گزارش، در صورت کناره‌گیری یا ناتوانی اردوغان، قانون اساسی ترکیه برگزاری انتخابات زودهنگام ظرف ۴۵ روز را الزامی می‌کند و جودت ییلماز، معاون رئیس‌جمهور، به‌طور موقت قدرت را در دست خواهد گرفت. با این حال، حزب عدالت و توسعه (AKP) پس از دو دهه رهبری فردمحور، فاقد سازوکار شفاف جانشینی است و همین امر رقابت شدید درون حاکمیت را محتمل می‌سازد.
در میان چهره‌های نزدیک به اردوغان، سه نام برجسته‌تر از دیگران مطرح‌اند:
هاکان فیدان، وزیر خارجه و رئیس پیشین سازمان اطلاعات ترکیه (MIT)، که به‌دلیل نفوذ امنیتی و نزدیکی به اردوغان یکی از گزینه‌های جدی محسوب می‌شود؛
سلجوق بایراکتار، داماد اردوغان و مدیر شرکت پهپادسازی «بایکار»، که از محبوبیت عمومی و توان مالی بالا برخوردار است اما تجربه سیاسی ندارد؛
و بیلال اردوغان، پسر رئیس‌جمهور، که با تکیه بر شبکه‌های اقتصادی، رسانه‌ای و قضایی خانواده اردوغان، سناریوی «انتقال موروثی قدرت» را نمایندگی می‌کند؛ سناریویی که با مخالفت گسترده اپوزیسیون و حتی بخشی از ائتلاف حاکم روبه‌روست.
در جبهه اپوزیسیون، اکرم امام‌اوغلو، شهردار استانبول و نامزد اصلی حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، همچنان جدی‌ترین رقیب اردوغان و جریان حاکم ارزیابی می‌شود؛ هرچند زندانی شدن او با پرونده‌های قضایی بحث‌برانگیز، تلاشی آشکار برای حذف سیاسی‌اش تلقی می‌شود. در صورت تداوم بازداشت امام‌اوغلو، منصور یاواش، شهردار آنکارا، به‌عنوان گزینه جایگزین و چهره‌ای با مقبولیت عمومی بالا مطرح است.
در کنار آن‌ها، اوزگور اوزل، رهبر کنونی CHP، و کمال قلیچداراوغلو، رهبر پیشین حزب، نقش‌های فرعی‌تری در معادله قدرت دارند.
گزارش همچنین به چهره‌های حاشیه‌ای اما بالقوه اثرگذار اشاره می‌کند؛ از جمله سلیمان سویلو، وزیر کشور پیشین؛ عبدالله گل، رئیس‌جمهور اسبق و از بنیان‌گذاران AKP؛ احمد داووداوغلو، نخست‌وزیر پیشین و رهبر حزب آینده؛ علی باباجان، وزیر اقتصاد سابق و رهبر حزب دِوا؛ و خلوصی آکار، وزیر دفاع پیشین. با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند که هیچ‌یک از این چهره‌ها در حال حاضر پایگاه اجتماعی یا اهرم قدرت لازم برای جانشینی قطعی اردوغان را ندارند.
جمع‌بندی گزارش حاکی از آن است که آینده ترکیه بیش از آن‌که به یک رقابت انتخاباتی آزاد وابسته باشد، به مهندسی حقوقی، فشار قضایی، و کشمکش درون حلقه قدرت اردوغان گره خورده است. بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها هشدار می‌دهد که اگر روند کنونی ادامه یابد، ترکیه ممکن است به الگویی شبیه «انتقال اقتدارگرایانه قدرت» در نظام‌های بسته تبدیل شود؛ وضعیتی که نه‌تنها دموکراسی، بلکه ثبات سیاسی کشور را نیز با خطر جدی مواجه خواهد کرد.

کد مطلب 2793080

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha