به گزارش کردپرس، دولت دمشق در حالی با مسئله اقلیتها مواجه است که همزمان باید بازسازی اقتصادی و زیرساختی کشور جنگزده را پیش ببرد. نحوه مدیریت مطالبات کردها، موازنه با ترکیه، و حفظ انسجام داخلی، آزمونی تعیینکننده برای ریاستجمهوری احمد الشرع خواهد بود. حضور قسد در مونیخ نشان داد که با وجود تضعیف میدانی، این بازیگر همچنان از ظرفیت مانور دیپلماتیک برخوردار است—ظرفیتی که میتواند مسیر اجرای توافق ادغام را تسهیل یا پیچیدهتر کند.
در این نشست، مظلوم عبدی (کوبانی) فرمانده قسد و الهام احمد رئیس هیئت روابط خارجی این نیروها، در کنار نچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق، با مقامهای غربی از جمله مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا، لیندزی گراهام سناتور آمریکایی، امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه و یوهان وادهفول وزیر خارجه آلمان دیدار کردند. مکرون در سخنرانی خود از قسد به عنوان «مبارزان آزادی» یاد کرد که همسو با قطعنامه ۱۲ فوریه پارلمان اروپا در حمایت از حقوق مدنی و آموزشی کردهای سوریه است.
عبدی همچنین در دیداری مشترک با روبیو و اسعد الشیبانی وزیر خارجه سوریه شرکت کرد. جزئیات این نشست منتشر نشد اما تام باراک نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه با انتشار تصویری از آن، از «آغازی تازه» سخن گفت.
واکنش محتاطانه آنکارا
دولت ترکیه تاکنون موضع رسمی درباره حضور عبدی در مونیخ اعلام نکرده، اما رسانههای نزدیک به دولت این اقدام را نشانهای نگرانکننده توصیف کردهاند. آنکارا قسد را شاخهای از پ.ک.ک میداند و بر انحلال و خلع سلاح آن تأکید دارد. همزمان گزارشهایی غیررسمی از احتمال دیدار محرمانه عبدی با ابراهیم کالین رئیس سازمان اطلاعات ترکیه منتشر شد که از سوی منابع تأیید نشده است.
از شریک ممتاز تا بازیگر محدودشده
قسد طی جنگ داخلی سوریه، بهویژه در چارچوب ائتلاف ضد داعش، از حمایت گسترده آمریکا و اروپا برخوردار بود و کنترل حدود یکسوم خاک سوریه، از جمله مناطق نفتخیز شمالشرق، را در دست داشت. اما در ژانویه ۲۰۲۶، با پیشروی سریع نیروهای دولت سوریه به رهبری احمد الشرع، این معادله تغییر کرد: قسد بخش اعظم قلمرو و منابع نفتی خود را از دست داد و هزاران نیروی آن پس از جدایی برخی قبایل عرب، صفوف را ترک کردند.
چرخش سیاست واشنگتن نیز ضربهای سیاسی به قسد وارد کرد. گفته میشود باراک در دیداری در اربیل، به عبدی اعلام کرده آمریکا «حتی یک گلوله» برای مقابله قسد با دمشق شلیک نخواهد کرد؛ پیامی که نهایتاً به توافق ۳۰ ژانویه برای ادغام قسد در نهادهای دولتی انجامید.
دستاوردهای پنهان در دل توافق
با وجود این، توافق اخیر صرفاً به معنای شکست کامل قسد تلقی نمیشود. نخست، کردها بهعنوان یک بازیگر رسمی در معادلات سوریه به رسمیت شناخته شدند. دوم، چهار تیپ ارتش سوریه بهطور کامل از نیروهای پیشین قسد تشکیل شده و با سلاح و فرماندهان خود در مناطق کردنشین مستقرند. سوم، زبان کردی جایگاه رسمی یافته است.
این ترتیبات، اگرچه با مدل اقلیم کردستان عراق تفاوتهای ساختاری دارد، اما از نوعی الگوی «ادغام با حفظ هویت» حکایت میکند.
نقاط تنش پیشرو
تفسیرهای متفاوت دمشق و قسد از مفاد توافق میتواند اجرای آن را با مانع روبهرو کند. عبدی اختلافات را «سطحی» میداند، اما گنجاندن مفاد مربوط به حقوق فرهنگی و آموزشی کردها در قانون اساسی جدید، بالقوه مناقشهبرانگیز است. درخواست قسد برای اجرای «فرمان شماره ۱۳» درباره آموزش و حقوق فرهنگی کردها و نیز ادغام رسمی «اداره خودگردان» در ساختار دولت، میتواند حساسیت سایر اقلیتها—دروزیها، علویها، ترکمنها و مسیحیان—را برانگیزد.
از منظر آنکارا، تأکید عبدی بر دیگر مناطق کردنشین خارج از سوریه و ضرورت «اقتدار مشترک کردها» نیز حامل پیامهای منطقهای است که با نگرانی دنبال میشود.
چالش چندسطحی دمشق
دولت دمشق در حالی با مسئله اقلیتها مواجه است که همزمان باید بازسازی اقتصادی و زیرساختی کشور جنگزده را پیش ببرد. نحوه مدیریت مطالبات کردها، موازنه با ترکیه، و حفظ انسجام داخلی، آزمونی تعیینکننده برای ریاستجمهوری احمد الشرع خواهد بود. حضور قسد در مونیخ نشان داد که با وجود تضعیف میدانی، این بازیگر همچنان از ظرفیت مانور دیپلماتیک برخوردار است—که میتواند مسیر اجرای توافق ادغام را تسهیل یا پیچیدهتر کند.
نشریه المجله لندن
نظر شما