به گزارش کردپرس، کتاب «دنگ‌بێژ ممد پانیه» (Dengbêj Memedê Panîyê) که مجموعه‌ای از سروده‌های روایی در موضوعات جنگ، دلاوری و عشق است، از سوی انتشارات واردوز (Wardoz) منتشر شد. گردآوری و تدوین این اثر را رِدی سعید و حکمت پانیه بر عهده داشته‌اند. کتاب با روایت زندگی و مسیر هنری ممد پانیه آغاز می‌شود و سپس در دو بخش اصلی تنظیم شده است: «سروده‌های رواییِ جنگ و دلاوری» و «سروده‌های رواییِ عاشقانه».

در آغاز کتاب، حکمت پانیه—فرزند ممد پانیه—از زندگی و دنگ‌بێژیِ پدرش سخن می‌گوید و خواننده را با زمینه شکل‌گیری این روایت‌ها آشنا می‌کند. همچنین در بخش‌هایی از کتاب، چند دنگ‌بێژ و آشنا با این سنت هنری درباره جایگاه و ویژگی‌های کار ممد پانیه توضیح داده‌اند؛ از جمله زهیرو (Dengbêj Zahiro)، محمد ننەجانی (Dengbêj Mihemedê Nenecanî)، عزت پانیه (Dengbêj Îzetê Panîyê) و اِمَر ارگین (Emer Ergîn). در مجموع، در این کتاب ۵۷ سروده‌ رواییِ حماسی و ۴۴ سروده‌ رواییِ عاشقانه گرد آمده و برای بسیاری از آن‌ها توضیحات تکمیلی و اطلاعات همراه نیز ارائه شده است. افزون بر متن‌ها، کتاب یک بخش تصویری هم دارد که شامل آلبومی از عکس‌های مرتبط با این هنرمند و زندگی اوست.

در مقدمه کتاب تأکید شده که سنت دنگ‌بێژی تنها یک هنر موسیقایی نیست، بلکه راهی برای روایت تاریخ، ثبت تجربه‌های جمعی و انتقال احساسات یک جامعه است. نویسندگان یادآوری می‌کنند که دنگ‌بێژها در روایت‌های خود هم از نبردها و مقاومت‌ها گفته‌اند و هم از عشق‌ها و داغ‌ها؛ گاه اندوه را به دل جمع آورده‌اند و گاه شادی را. از نگاه نویسندگان، در این هنر «صدا» و «واژه» از هم جدا نیستند و روایت زمانی جان می‌گیرد که هر دو با هم، دقیق و اثرگذار کنار هم بنشینند.

درباره ممد پانیه نیز گفته شده که او از دنگ‌بێژهای شناخته‌شده منطقه سرحد بوده و هم‌دوره برخی چهره‌های نامدار این سنت، از جمله شاکیرو (Şakiro) به شمار می‌رفته است. در این روایت، بر نقش او در حفظ و زنده نگه داشتن بخشی از سروده‌های رواییِ سده گذشته تأکید شده؛ سروده‌هایی که بسیاری از آن‌ها با تجربه‌ها و رویدادهای تاریخی کردها پیوند دارد. کتاب «دنگ‌بێژ ممد پانیه» تلاشی است برای ماندگار کردن هنری که قرن‌ها شفاهی زیسته و اکنون در قالب کتاب، ثبت و دسترس‌پذیرتر شده است.