به گزارش کردپرس، پس از امضای توافق آتشبس و ادغام میان نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) و دولت موقت سوریه در تاریخ ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، ساختار اداری در شمال و شرق سوریه وارد مرحلهای جدید و پیچیده از بازآرایی شد. این توافق که با هدف ایجاد هماهنگی تدریجی میان نهادهای مدیریت خودگردان و ساختارهای دولت موقت سوریه طراحی شد، اکنون در مرحله اجرا با ترکیبی از پیشرفتهای محدود و چالشهای مداوم روبهرو است.
این روند بهویژه در استان حسکه و شهرهای تابع آن، بهعنوان یکی از حساسترین مناطق، بیشترین نمود را داشته و به شکلگیری یک مدل اداری نیمهادغامی منجر شده است.
چارچوب توافق و هدفگذاری ادغام
بر اساس مفاد توافق ۲۹ ژانویه، هدف اصلی ایجاد یک سازوکار تدریجی برای همراستا کردن ساختارهای اجرایی، امنیتی و خدماتی میان مدیریت خودگردان شمال و شرق سوریه و دولت موقت سوریه است. این مدل قرار است بدون حذف کامل ساختارهای محلی، نوعی همپوشانی اداری و تقسیم مسئولیت ایجاد کند.
با این حال، اجرای این مدل در میدان با پیچیدگیهای جدی مواجه شده است. تفاوت در تفسیر مفاد توافق، حساسیتهای امنیتی و اختلاف در تعیین اولویتهای اجرایی باعث شده روند ادغام بهصورت ناپیوسته و مرحلهای پیش برود.
روند انتصابات و چالشهای هماهنگی
پس از اجرایی شدن توافق، روند انتصابات در سطوح مختلف اداری و خدماتی سرعت گرفت. اما در عمل، نحوه اجرای این انتصابات به یکی از اصلیترین نقاط اختلاف میان طرفین تبدیل شد.
در برخی موارد، دولت موقت سوریه اقدام به انتصاب مدیران در سطوح محلی بدون هماهنگی کامل با مدیریت خودگردان کرد. این موضوع در چندین حوزه حساس، از جمله خدمات درمانی و اداری، موجب بروز تنشهای کوتاهمدت شد.
یکی از مهمترین موارد، انتصاب مدیر بهداشت حسکه بدون مشورت قبلی با مدیریت خودگردان بود که به یک بحران موقت هماهنگی انجامید. این موضوع هرچند از طریق مذاکرات بعدی تا حدی مدیریت شد، اما نشان داد که سازوکار تصمیمگیری مشترک هنوز بهطور کامل تثبیت نشده است.
همچنین در حوزههایی مانند رسانه، امور اجتماعی، کشاورزی، انرژی و منابع آب، انتصابات انجامشده هنوز بهطور رسمی در قالب احکام نهایی تثبیت نشده و بیشتر در وضعیت اجرایی غیررسمی قرار دارند. در این میان، نقش استاندار حسکه نورالدین احمد در تأیید نهایی این ساختارها همچنان کلیدی و تعیینکننده باقی مانده است.
پیشرفتهای نسبی در حوزه سلامت و آموزش
با وجود چالشهای موجود، برخی حوزهها شاهد پیشرفتهای ملموستری بودهاند. در بخش سلامت، هماهنگی میان طرفین نسبت به سایر حوزهها بیشتر بوده و برخی انتصابات با توافق نسبی انجام شده است. این موضوع به تداوم نسبی خدمات درمانی در منطقه کمک کرده و از ایجاد خلأ مدیریتی جلوگیری کرده است.
در حوزه آموزش نیز تحول قابل توجهی رخ داده است. تعیین مدیر آموزش حسکه بهعنوان رئیسمشترک اداره آموزش مدیریت خودگردان، نشاندهنده تلاش برای ایجاد ساختار مشترک در مدیریت آموزشی است. این اقدام از نظر سیاسی نیز بهعنوان نوعی به رسمیت شناختن نقش مدیریت محلی تلقی میشود.
انتصابات مشترک و ساختارهای توافقشده
در چارچوب روند ادغام، برخی انتصابات با توافق یا پذیرش متقابل طرفین به مرحله اجرا رسیده و بهصورت عمومی اعلام شدهاند. مهمترین این موارد عبارتاند از:
• استاندار حسکه: نورالدین احمد (معرفیشده از سوی SDF)
• مدیر امنیت حسکه: مروان العلی (منصوب دولت موقت سوریه)
• معاون مدیر امنیت: سیامند عفرین (SDF)
• معاون فرماندهی شرق وزارت دفاع سوریه: سیپان حمو (عضو فرماندهی کل SDF)
• معاون فرمانده لشکر ۶۰: چیا کوبانی (SDF)
این انتصابات نشاندهنده تلاش دو طرف برای ایجاد نوعی توازن سیاسی و امنیتی در ساختار قدرت محلی است؛ بهگونهای که هیچیک از طرفین بهتنهایی کنترل کامل اداری منطقه را در دست نداشته باشند.
ساختار اداری استان حسکه و روند مذاکرات
استان حسکه دارای ۲۳ اداره اصلی است که طبق توافق، قرار بود در قالب یک ساختار ادغامشده و هماهنگ اداره شوند. این ادارات شامل بخشهای خدماتی، اجرایی، امنیتی و زیرساختی هستند.
با این حال، اختلاف در نحوه اجرای توافق باعث شده روند ادغام به شکل کامل عملیاتی نشود. در نتیجه، هر دو طرف اقدام به تشکیل کمیسیونهای جداگانه برای بررسی و تعیین افراد مناسب در سمتهای مختلف کردهاند.
در وضعیت کنونی، برخی سمتها مانند مدیر بهداشت و مدیر آموزش حسکه بهصورت رسمی فعال هستند، اما سایر پستها همچنان در وضعیت انتقالی قرار دارند.
وضعیت کوبانی و تنشهای محلی
شهر کوبانی نیز بهعنوان یکی از مناطق کلیدی، در روند ادغام جایگاه ویژهای دارد.
پس از امضای توافق، این شهر تا حدی با مدل متفاوتی نسبت به سایر مناطق مدیریت شد.
با این حال، انتصاب شهردار در ناحیه چلبیه بدون هماهنگی با مدیریت خودگردان، موجب بروز تنش کوتاهمدت در منطقه شد. این مسئله بار دیگر حساسیت موضوع هماهنگی اداری را برجسته کرد.
در پی این رخداد، مذاکراتی میان مدیریت خودگردان کوبانی و استانداری حلب انجام شد. نتیجه این گفتوگوها توافق بر سر این موضوع بود که مدیریت خودگردان، شهردار کوبانی را معرفی کند. در این چارچوب، «آلماز رومی» بهعنوان شهردار کوبانی تعیین شد.
بر اساس این توافق، شهردار و معاون او توسط مدیریت خودگردان انتخاب میشوند، در حالی که اعضای شورای شهر با توجه به ملاحظات سیاسی، اجتماعی و قومی منطقه تعیین خواهند شد. این مدل نشاندهنده تلاش برای ایجاد یک ساختار مشارکتی در سطح محلی است.
جمعبندی و چشمانداز
در مجموع، تحولات پس از توافق ۲۹ ژانویه نشان میدهد که روند ادغام اداری در شمال و شرق سوریه یک فرآیند پیچیده، تدریجی و چندلایه است. این روند نهتنها شامل مسائل اجرایی و اداری، بلکه دربرگیرنده ملاحظات سیاسی و امنیتی گستردهتری نیز هست.
اگرچه در برخی بخشها پیشرفتهایی حاصل شده، اما اختلاف در شیوه اجرا و نبود سازوکار کاملاً تثبیتشده برای تصمیمگیری مشترک، همچنان چالش اصلی این روند محسوب میشود.
با این حال، ادامه مذاکرات، تشکیل کمیسیونهای مشترک و حفظ کانالهای گفتوگو نشان میدهد که طرفین همچنان به دنبال حفظ چارچوب توافق و جلوگیری از تشدید تنشها هستند.
در نهایت، وضعیت کنونی را میتوان بهعنوان یک دوره گذار سیاسی-اداری توصیف کرد که در آن تلاش برای ایجاد یک مدل حکمرانی مشترک، همزمان با رقابت و تفاوت دیدگاهها، در حال شکلگیری است.
سرویس سوریه خبرگزاری کردپرس
نظر شما