به گزارش کردپرس، یک سال پس از برگزاری کنفرانس «وحدت کردها و موضع مشترک» در شمال و شرق سوریه، نتایج این نشست همچنان عمدتاً در حد چارچوبهای نظری باقی مانده و پیشرفت ملموسی در اجرای مصوبات آن یا آغاز مذاکرات رسمی با دمشق مشاهده نمیشود.
به گزارش منابع محلی، این کنفرانس در آوریل ۲۰۲۵ در شهر قامشلو برگزار شد و طیف گستردهای از احزاب و جریانهای سیاسی کرد در آن حضور داشتند. خروجی اصلی نشست، تدوین یک سند سیاسی مشترک و تصمیم برای تشکیل هیأت مذاکرهکننده واحد بود؛ اقدامی که پس از سالها اختلافات داخلی، به عنوان گامی کمسابقه در جهت اجماع سیاسی کردها ارزیابی شد.
با این حال، طی یک سال گذشته این روند به اقدامات عملی منجر نشده است. هیأت مشترک مذاکرهکننده هنوز نقش تعیینشده خود را ایفا نکرده و هیچ کانال رسمی گفتوگویی میان طرف کردی و دولت سوریه شکل نگرفته است. همچنین دمشق تاکنون هیچ هیأت متحد کردی را به رسمیت نپذیرفته یا پذیرش نکرده است.
ناظران معتقدند مجموعهای از عوامل موجب کندی اجرای نتایج کنفرانس شده است. در رأس این عوامل، رویکرد محتاطانه دولت سوریه نسبت به مطالبات مطرحشده در سند سیاسی قرار دارد. درخواستهایی چون به رسمیت شناختن هویت کردی در قانون اساسی، تمرکززدایی سیاسی و یکپارچهسازی مناطق کردنشین تحت یک اداره واحد، از جمله موضوعات حساس برای دولت مرکزی سوریه محسوب میشود.
دمشق همچنان بر الگوی حکومت متمرکز تأکید دارد و با مطالبات دارای ابعاد قومی یا اداری با احتیاط برخورد میکند.
از سوی دیگر، این کنفرانس نتوانسته در تحولات مهم اخیر، گفتمان سیاسی واحدی میان احزاب کردی حفظ کند. اختلاف دیدگاهها در قبال حملات اخیر به مناطق شمال و شرق سوریه، بهویژه درباره نحوه توصیف رویدادها و نوع واکنش به آنها، بار دیگر شکافهای داخلی را آشکار کرده است.
کارشناسان همچنین نبود ساختار سازمانی مشخص برای پیگیری مصوبات کنفرانس و فقدان چارچوب الزامآور سیاسی را از دلایل نمادین ماندن این توافقات میدانند.
در همین چارچوب، فرمان اخیر «احمد الشرع» رئیسجمهور سوریه درباره «حقوق کردها» نیز بهعنوان آزمونی برای نتایج این کنفرانس تلقی شد. این فرمان شامل اشارات کلی به حقوق فرهنگی و خدماتی بود، اما به موضوعاتی چون شناسایی هویت کردی در قانون اساسی یا سازوکار مشارکت واقعی در قدرت نپرداخت.
ارزیابیها نشان میدهد این فرمان میتواند گامی اولیه تلقی شود، اما هنوز پایه کافی برای یک راهحل جامع سیاسی به شمار نمیرود.
تحولات منطقهای و بینالمللی نیز بر روند وحدت کردها تأثیرگذار بوده است. تغییرات ژئوپلیتیکی و تأکید دمشق بر حاکمیت متمرکز، همراه با اولویت یافتن ثبات امنیتی نزد بازیگران خارجی، موجب شده پروندههای پیچیده سیاسی از جمله مسئله کردها در حاشیه قرار گیرد.
در مجموع، یک سال پس از این کنفرانس، احزاب کردی توانستهاند سندی مشترک تدوین کرده و تا حدی از شکافهای سنتی بکاهند، اما هنوز موفق نشدهاند این اجماع را به اهرم سیاسی مؤثر یا مسیر مذاکره عملی تبدیل کنند.
به نظر میرسد تداوم اهمیت این کنفرانس، به توانایی جریانهای کردی در فعالسازی دوباره مصوبات، حفظ وحدت مواضع و ورود به گفتوگوهای مؤثر با دمشق برای دستیابی به ترتیبات روشن قانونی و سیاسی در چارچوب دولت سوریه بستگی دارد.
نویسنده: اتون جان، نورث ایجنسی

نظر شما