به گزارش کردپرس، ١٤ سال پس از راه اندازی ستاد احیای دریاچه ارومیه؛ که در این سال ها بدون دستاورد خاصی بارها با تغییر نام و مدیریت روبه رو شد؛  اجرای پروژه های آبیاری مدرن در حوضه آبریز دریاچه، تکمیل نشده است.

پروژه ایی که در صورت تکمیل و اجرایی موفق می توانست تاحدی در احیای دریاچه و جلوگیری از ریزگردها نقش داشته باشد، اما متاسفانه دولت های مختلف در این سالها در این خصوص کم کاری کرده و جهاد کشاورزی هم توجه چندانی به این موضوع نداشته است.

از سویی دیگر ستاد احیای دریاچه ارومیه به عنوان متولی اصلی این امر اعتبارات گزاف در اختیار را، در جاهایی غیر از امر احیا صرف کرد و کوچکترین اقدامی در راستای پروژه های آبیاری نوین انجام نشد! آنچه هم که در سال های اخیر انجام شده آنقدر ناچیز است که دردی از دریاچه دوا نکرده است.

این پیش بینی های خوشبینانه اما در حالی است که متاسفانه در ۱۴ سال اخیر برای مثال در ۱۳ هزار هکتار اراضی کشاورزی دشت مهاباد تنها و تنها در هزار هکتار، آبیاری تحت فشار اجرا شده و ۱۲ هزار هکتار باقیمانده همچنان به صورت سنتی آبیاری می‌شود. متاسفانه دولت کمتر به این زمینه پرداخته و اعتبارات چندانی هم از سوی جهاد کشاورزی برای این بخش در نظر گرفته نشده است!

اگر تنها در دشت مهاباد آبیاری تحت فشار به طور کامل اجرایی شود، امکان رهاسازی بیش از ۸۰ میلیون متر مکعب آب مازاد به دریاچه ارومیه فراهم می شد. این مسئله دقیقاً در خصوص دشت‌های بوکان، میاندوآب و نقده هم صحت دارد، ولی متاسفانه تاکنون این مسئله مورد اجرایی نشده است.

در واقع این چهار دشت مهم در جنوب استان آذربایجان غربی به اعتباری حدود ۳۰۰۰ میلیارد تومان نیاز دارند تا به آبیاری تحت فشار مجهز شوند همان میزان اعتباری که استاندار سال گذشته برای کاهش مصرف پایاب مهاباد مطرح کرده بود!!!

بر اساس بخشنامه های موجود در ستاد احیای دریاچه ارومیه آمده است که؛ به شرطی سهمیه آب کشاورزی کاهش پیدا می‌کند که آبیاری تحت فشار در منطقه اجرایی شده باشد و پس از آن سهمیه آب کشاورزی به تدریج باید کاهش یابد و در نهایت میزان آب باقیمانده به عنوان حقابه به دریاچه ارومیه رهاسازی شود، اما در تمام این سال‌ها اعتباراتی که ستاد احیای دریاچه ارومیه از محل اعتبارات داخلی و کمک‌های خارجی دریافت کرده بود در جاهای دیگری غیر از دریاچه ارومیه صرف شد، در حالی که ستاد احیا می‌توانست از محل همان اعتبارات اراضی حوزه آبریز دریاچه ارومیه را به آبیاری تحت فشار تجهیز کند و در مصرف مقدار زیادی از آب صرفه‌جویی نماید.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی می گوید: «عدم تخصیص به موقع اعتبارات به طرح ها نه تنها مشکلی از دریاچه ارومیه را حل نکرده است بلکه بار مالی اضافی برای نگهداری تاسیسات این طرح های نیمه تمام را نیز به جهاد کشاورزی تحمیل کرده است». 

اصغری با بیان اینکه هم اکنون ۶۵ درصد اشتغال استان به صورت مستقیم و غیرمستقیم وابسته به بخش کشاورزی است، اضافه می کند: «هر چند در قالب برنامه‌های الگوی کشت و صرفه‌جویی در مصرف آب، از توسعه هرگونه اراضی کشاورزی جدید جلوگیری شده است تا فشار مضاعف بر منابع آبی وارد نشود، اما بدون پیوست اجتماعی، فرهنگی و معیشتی مردم منطقه اجرای طرح ها با مشکل مواجه می شوند».

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی می گوید: «در زمینه اجرای طرح های کشاورزی در خصوص احیای دریاچه ارومیه ۵ طرح نیمه تمام داریم که نیازمند تخصیص اعتبار هستند. بیشتر این طرح ها که شامل شبکه آبیاری زهکشی پایاب بند انحرافی نوروزلو، شبکه مهاباد، شبکه زهکشی دریک سلماس، ماکو، ارومیه و تکاب است از سال ۹۲ آغاز شده اند اما به دلیل کمبود اعتبار هنوز به اتمام نرسیده اند. شبکه آبیاری زهکشی پایاب بند انحرافی نوروزلو هم از سال ۹۳ در ٢هزار و ۵۵۰ هکتار شروع شده است و تنها ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد». 

اکنون در وضعیت شکننده و حساس دریاچه ارومیه و تبدیل آن به یک دریاچه فصلی، بعد از ١٤ سال، پیش بینی اعتبار ١٥ هزار میلیارد تومانی برای تجهیز اراضی کشاورزی حوضه آبریز به آبیاری نوین چندان کارشناسانه به نظر نمی رسد در واقع جبران زمان از دست رفته بسیار مشکل است و تامین این میزان اعتبار هم با توجه به وضعیت موجود دور از انتظار به نظر می رسد.

طرح موضوع تجهیز سالانه ۱۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی حوضه آبریز به آبیاری نوین در آذربایجان غربی در حالی است که در مهاباد طی ١٤ سال تنها هزار هکتار اجرایی شد اکنون جهاد کشاورزی چگونه می خواهد سالانه ١٥ هزار هکتار را زیر آبیاری تحت فشار ببرد؟!

هرچند این میزان حقابه که از محل آبیاری نوین هم تامین می شود تاثیر مستقیمی در احیای دریاچه ارومیه نخواهد داشت، چرا که دریاچه برای رسیدن به تراز اکولوژیکی و احیا شدن به ۳۲ میلیارد متر مکعب آب احتیاج داردل اما در هر صورت می‌تواند تا حدودی از تبعات خشکی دریاچه ارومیه و خشکسالی فرسایشی و تولید ریزگردهای نمکی جلوگیری کند.

 ستاد احیای دریاچه ارومیه علاوه بر کمک‌های خارجی در این سال‌ها ٧ هزار میلیارد تومان اعتبار دریافت کرده است، اعتباری که می توانست در سال های گذشته با هزینه ای به مراتب کمتر از ١٥ هزار میلیارد تومان! صرف تجهیز آبیاری نوین در اراضی کشاورزی حوضه آبریز شود ولی متاسفانه این پول‌ها در منابع نامشخصی صرف شدند و هیئت تحقیق و تفحص از ستاد احیای دریاچه ارومیه هم این موضوع را تایید کرد اما در کمال تعجب در تمامی این سالها هیچگونه توبیخ و تنبیهی متوجه هیچ کدام از مدیران ادوار این ستاد نشد!!

  از سوی دیگر پروژه انتقال آب سد کانی سیو پیرانشهر جهت انتقال به دریاچه ارومیه هم ناقص اجرایی شده و علیرغم صرف اعتبارات گزاف و مراحل انتقال آب به گونه‌ای طراحی و اجرا شده است که توانایی انتقال آب به دریاچه را در حد مطلوب ندارد و نهایتاً آب انتقالی به سد حسنلو ریخته و صرف پروژه‌های کشاورزی می‌شود و عملاً آبی به دریاچه ارومیه نمی‌رسد! و دریاچه هر آنچه دارد از آب باران و رهاسازی سدها دارد و بس!

اکنون نشست شورای راهبردی ستاد احیای دریاچه ارومیه قصد دارد در یک برنامه جامع چهار ساله سالانه ۱۵ هزار هکتار اراضی کشاورزی حوضه آبریز به آبیاری نوین تجهیز کند باید دید این پروژه تا چه حد می تواند از قالب پروژه های شعاری قبلی فاصله بگیرد و به داد کشاورزان منطقه و دریاچه نیمه جان ارومیه برسد؟!