به گزارش کردپرس، چنگیز چاندار در گفتوگو با نشریه «آمارگی» در حاشیه «نشست صلح و آزادی اجتماعی» گفت تا حدود یک ماه پیش همچنان با احتیاط به روند موجود خوشبین بوده، زیرا نشانههای عینی کافی برای پیشرفت واقعی روند صلح وجود نداشت. با این حال، تحولات هفتههای اخیر ارزیابی او را تغییر داده است.
او تأکید کرد روند کنونی را نمیتوان صرفاً در چارچوب سیاست داخلی ترکیه تحلیل کرد و تحولات منطقهای نیز در شکلگیری آن نقش دارند. به گفته چاندار، عبدالله اوجالان، رجب طیب اردوغان و دولت باغچهلی سه چهره محوری این روند هستند. اوجالان در مرکز روند قرار دارد، اردوغان با آگاهی و موافقت خود مسیر سیاسی آن را گشوده و باغچهلی نیز با ایفای نقش «سوپاپ اطمینان» توازن درون ائتلاف حاکم را حفظ میکند و مانع مقاومت نهادهای دولتی در برابر روند میشود.
چاندار همچنین از ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه (میت)، بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی این روند نام برد و گفت انتقال او از سخنگویی ریاستجمهوری به ریاست میت، با این ادعا همراه بود که روند جدید صلح «پروژه فکری» او بوده است؛ مسئلهای که از نگاه چاندار به معنای حمایت مستقیم اردوغان از این پروژه است.
او بیانیه ۲۷ فوریه عبدالله اوجالان درباره انحلال پ.ک.ک و کنار گذاشتن مبارزه مسلحانه را بخشی از همین مسیر سیاسی توصیف کرد و گفت تصمیم بعدی پ.ک.ک برای انحلال خود نیز در ادامه همان روند قرار دارد.
چاندار با این حال تأکید کرد پایان درگیری مسلحانه با حل مسئله کردها تفاوت دارد. او گفت: «آیا حق آموزش به زبان کردی به رسمیت شناخته شده؟ آیا تعریف شهروندی تغییر کرده؟ آیا نوعی جایگاه حقوقی برای کردها پذیرفته شده؟ خیر. مسئله کردها بدون دموکراتیک شدن ترکیه حل نخواهد شد، اما پایان دادن به درگیری مسلحانه حتی در یک کشور غیردموکراتیک هم ممکن است.»
او همچنین به ابهام درباره چارچوب حقوقی بازگشت نیروهای مسلح پ.ک.ک به زندگی اجتماعی و سیاسی اشاره کرد و گفت هنوز روشن نیست هزاران عضو این ساختار منحلشده چگونه باید وارد جامعه شوند. نماینده حزب کردگرای دم پارتی ترکیه با اشاره به تصاویر مربوط به زمین گذاشتن سلاحها گفت: آنها سلاحها را تحویل ندادند یا دفن نکردند، بلکه سوزاندند؛ چون سلاح دفنشده را همیشه میتوان دوباره بیرون آورد.
چاندار سخنان اخیر مقامهای ترکیه و فضای حاکم بر پارلمان را نشانهای از ادامه روند دانست و به بزرگداشت صدودهمین سالگرد نبرد کوتالعماره در پارلمان اشاره کرد؛ نبردی که در آن ترکها، کردها و عربها در قالب ارتش عثمانی علیه بریتانیا جنگیده بودند. او تأکید کرد برجسته شدن دوباره این ارجاعات تاریخی تصادفی نیست.
او در بخش دیگری از سخنانش، استفاده دولت باغچهلی از عنوان «رهبر بنیانگذار» برای عبدالله اوجالان را تغییری مهم در ادبیات سیاسی جریان ملیگرای ترکیه توصیف کرد و گفت همین مسئله بازگشت از روند کنونی را دشوارتر کرده است. چاندار افزود: «آیا اردوغان میتواند روند را متوقف کند؟ بله. اما اگر چنین کاری انجام دهد، به معنای حذف سیاسی خود او خواهد بود.»
به گفته او، باغچهلی عملاً این پیام را به اردوغان داده که اگر مسئله جایگاه و حقوق کردها حل نشود، روند ادامه نخواهد یافت و در صورت فروپاشی روند، اردوغان نیز قادر به ادامه مسیر سیاسی خود نخواهد بود.
این سیاستمدار کرد همچنین تأکید کرد کردها در خاورمیانه جدید به بازیگرانی تعیینکننده در ساختارهای سیاسی منطقه تبدیل شدهاند. او با اشاره به سوریه و عراق گفت دیگر نمیتوان کردها را از هیچ معادله سیاسی آینده کنار گذاشت.
چاندار اظهار داشت: «کردها امروز به نیرویی پویا و تعیینکننده در خاورمیانه تبدیل شدهاند. آنها الزاماً دولت مستقل تأسیس نمیکنند، اما بقای دولتهای موجود بیش از پیش به نقش کردها وابسته شده است.» او در پایان گفت: «کردها نباید اعتمادبهنفس خود را از دست بدهند. اعتمادبهنفس کردها نهتنها برای خود کردها، بلکه برای ترکیه و کل منطقه دستاورد به همراه خواهد داشت.»
نظر شما