ه گزارش کردپرس، کاهش کمکهای نظامی آمریکا به نیروهای پیشمرگه اقلیم کردستان در لایحه بودجه دفاعی سال ۲۰۲۷ ایالات متحده، بحثهای گستردهای را درباره آینده روابط امنیتی واشنگتن و اربیل برانگیخته است؛ بهویژه در شرایطی که اقلیم کردستان همچنان یکی از مهمترین شرکای آمریکا در مبارزه با داعش و حفظ ثبات شمال عراق محسوب میشود.
وزارت دفاع آمریکا در سوم آوریل ۲۰۲۶، جزئیات بودجه برنامه «آموزش و تجهیز مقابله با داعش» برای عراق را منتشر کرد؛ بودجهای که در آن کمک مستقیم به وزارت پیشمرگه اقلیم کردستان از ۶۱ میلیون دلار به صفر کاهش یافته است. کمکهای مربوط به پرداخت حقوق نیروهای پیشمرگه نیز پیشتر، در سال گذشته، از ۶۰ میلیون دلار به صفر رسیده بود. با این حال، واشنگتن همچنان بیش از ۱.۳۵ میلیون دلار کمک پزشکی برای نیروهای پیشمرگه در نظر گرفته و تأکید کرده این حمایتها برای ادامه عملیات ضد داعش و آموزش نیروها ادامه خواهد یافت.
این کاهش بودجه باعث شکلگیری گمانهزنیهایی در شبکههای اجتماعی شد؛ از جمله این ادعا که دولت دونالد ترامپ در حال «تنبیه» کردهاست یا اینکه واشنگتن به دلیل کندی روند اصلاحات و یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه، حمایت خود را کاهش داده است. اما مقامهای آمریکایی و مسئولان اقلیم کردستان هر دو این روایتها را رد میکنند.
وزارت پیشمرگه اقلیم کردستان در سوم مه اعلام کرد که «تعلیق حمایت آمریکا» صحت ندارد و همکاری نظامی با واشنگتن همچنان بر اساس تفاهمنامه مشترک ادامه دارد. این وزارتخانه توضیح داد که کاهش بخشی از کمکها، بیشتر به محدود شدن فعالیتهای داعش و تغییر ساختار مأموریت ائتلاف بینالمللی مربوط است.
در همین چارچوب، بودجه جدید آمریکا همچنان شامل ۱.۸۲ میلیون دلار تجهیزات برای نیروهای ویژه «سوات» در سلیمانیه است؛ نیروهایی که به گفته پنتاگون، در همکاری با نیروهای ویژه آمریکا نقش مؤثری در مقابله با داعش در شمال خط هماهنگی کردها ایفا کردهاند. همچنین در بودجه جدید، ۵۷ میلیون دلار برای سرویس مبارزه با تروریسم عراق و ۳۸ میلیون دلار برای وزارت دفاع عراق اختصاص یافته است. در مجموع، بودجه برنامه مقابله با داعش در عراق از ۱۷۵ میلیون دلار به حدود ۹۶ میلیون دلار کاهش یافته است.
با وجود این کاهشها، برخی نمایندگان کنگره آمریکا نسبت به پیامدهای آن هشدار دادهاند. مایک ترنر، نماینده جمهوریخواه کنگره، در نشست اخیر کمیته نیروهای مسلح آمریکا نگرانی خود را درباره کاهش حمایت از پیشمرگه ابراز کرد. در مقابل، دنیل زیمرمن، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور امنیت بینالملل، تأکید کرد که پیشمرگه همچنان «یکی از توانمندترین و قابلاعتمادترین شرکای آمریکا» در منطقه است.
این مواضع در حالی مطرح میشود که پس از جنگ ۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل علیه ایران، گروههای مسلح در عراق صدها حمله پهپادی و راکتی علیه پایگاهها و مراکز دیپلماتیک آمریکا در اربیل و بغداد انجام دادهاند؛ موضوعی که به گفته مقامهای آمریکایی، بار دیگر اهمیت اقلیم کردستان برای منافع امنیتی واشنگتن را برجسته کرده است.
پایان تدریجی تفاهمنامه آمریکا و پیشمرگه
بخش مهمی از کاهش حمایت آمریکا، به پایان تدریجی تفاهمنامه چهارسالهای بازمیگردد که در سال ۲۰۲۲ میان اربیل و واشنگتن برای اصلاح و یکپارچهسازی نیروهای پیشمرگه امضا شد. این تفاهمنامه که تا سپتامبر ۲۰۲۶ تمدید شده، هدفش ادغام نیروهای وابسته به حزب دموکرات کردستان موسوم به «یگان ۸۰» و نیروهای وابسته به اتحادیه میهنی کردستان موسوم به «یگان ۷۰» تحت فرماندهی وزارت پیشمرگه است.
ویکتوریا تیلور، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا، میگوید پایان یافتن کمکهای مالی در چارچوب این تفاهمنامه «نباید غافلگیرکننده باشد»، زیرا دولت ترامپ در سالهای اخیر بخش بزرگی از کمکهای خارجی آمریکا را کاهش داده است.
گزارش بازرس کل پنتاگون که در فوریه ۲۰۲۶ منتشر شد نیز تأکید میکند که کاهش حمایت از پیشمرگه بخشی از روند برنامهریزیشده ائتلاف بینالمللی است و ارتباطی با جنگ اخیر ایران ندارد. این گزارش در عین حال تصریح میکند که روند اصلاحات پیشمرگه بسیار کندتر از انتظار پیش رفته و حتی با تمدید یکساله، احتمال تکمیل کامل آن تا سال ۲۰۲۶ پایین است.
نارضایتی آمریکا از کندی روند یکپارچهسازی
بسیاری از تحلیلگران و مقامهای سابق آمریکایی معتقدند دلیل اصلی کاهش حمایت واشنگتن، کندی روند ادغام نیروهای حزبی کردستان در ساختار رسمی وزارت پیشمرگه است.
یروان سعید، مدیر «مرکز مطالعات صلح کردی» در دانشگاه آمریکایی، میگوید مقامهای آمریکایی و ائتلاف بینالمللی از پیشرفت محدود اصلاحات ناامید شدهاند. به گفته او، اربیل در صورتی میتوانست برای تمدید تفاهمنامه و ادامه دریافت بودجه، موقعیت قویتری داشته باشد که نقشه راه مورد نظر ائتلاف را جدیتر اجرا میکرد.
نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، نیز اخیراً در مراسم فارغالتحصیلی دانشجویان نظامی در زاخو، بهصراحت از نبود «اراده سیاسی کافی» برای پیشبرد روند وحدت پیشمرگه انتقاد کرد و هشدار داد که این مسئله به اعتبار اقلیم کردستان در برابر متحدان غربی آسیب زده است.
آینده همکاری نظامی غرب با اقلیم
بر اساس توافق سال ۲۰۲۴ میان بغداد و ائتلاف بینالمللی، نیروهای ائتلاف قرار است تا سپتامبر ۲۰۲۶ مأموریت خود در عراق را پایان دهند. بخش عمده نیروهای ائتلاف پیشتر خاک عراق را ترک کردهاند و عمدتاً در اقلیم کردستان باقی ماندهاند.
در این میان، مقامهای پیشمرگه میگویند تلاشهایی برای امضای توافقات دوجانبه جدید با آمریکا و کشورهای اروپایی در جریان است. با این حال، سرنوشت این همکاریها همچنان نامشخص است.
بختیار محمد صدیق، دبیرکل وزارت پیشمرگه، گفته است که آلمان و بریتانیا احتمالاً در تصمیمگیریهای خود از واشنگتن پیروی خواهند کرد، اما فرانسه و ایتالیا ممکن است سیاست مستقلی در قبال اقلیم اتخاذ کنند.
در همین راستا، وزیر دفاع ایتالیا اخیراً در دیدار با نچیروان بارزانی در رم تأکید کرده که حمایت رم از اقلیم کردستان در حوزه نظامی و امنیتی ادامه خواهد یافت.
در حال حاضر، آمریکا، فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا و هلند در قالب «گروه مشورتی چندملیتی» از روند اصلاحات پیشمرگه حمایت میکنند، اما هنوز مشخص نیست این برنامهها پس از پایان مأموریت ائتلاف در سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد یافت یا نه.
با وجود کاهش بودجه، بسیاری از مقامهای آمریکایی همچنان بر اهمیت راهبردی اقلیم کردستان تأکید میکنند. مایلز کگینز، سخنگوی پیشین ائتلاف ضد داعش، میگوید همکاری با پیشمرگه برای آمریکا «کمهزینه اما بسیار پربازده» بوده است؛ زیرا نیروهای کرد با بودجهای محدود توانستهاند امنیت اقلیم و حضور ائتلاف بینالمللی را حفظ کنند.
او همچنین خواستار فروش فوری سامانههای ضدپهپادی به اقلیم کردستان شده و هشدار داده است که حملات پهپادی اخیر علیه زیرساختهای نفتی و پایگاههای آمریکا در اقلیم، میتواند امنیت سرمایهگذاریهای غربی در منطقه را تهدید کند.
نیوریجن

نظر شما